Ondokuz Mayıs Üniversitesi'nin (OMÜ) uluslararası alanda yürüttüğü en önemli bilimsel saha araştırmalarından biri olan Parion Antik Kenti Kazıları'nın 2026 yılı sezonu başladı.

Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın izin ve denetiminde, Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü ile Ondokuz Mayıs Üniversitesi Rektörlüğü adına yürütülen çalışmalar, İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Dekanı ve Parion Kazısı Başkanı Prof. Dr. Vedat Keleş başkanlığında yaklaşık 35 kişilik uluslararası bir bilim ekibiyle başladı.

Kazı ekibinde Fransa Bordeaux Montaigne Üniversitesi, Rusya Higher School of Economics (Moskova), İtalya Calabria Üniversitesi, Brezilya ve Türkiye'nin farklı üniversitelerinden akademisyenler, uzman araştırmacılar ve öğrenciler yer alıyor. Çalışmalar, Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü'nün koordinasyonunda; İÇDAŞ A.Ş., Çanakkale Valiliği ve Biga Belediyesi'nin katkılarıyla sürdürülüyor.

Örnek bir üniversite projesi

Çanakkale'nin Biga ilçesine bağlı Kemer Köyü'nde yürütülen Parion Kazıları, yalnızca antik bir kentin ortaya çıkarılmasını hedefleyen arkeolojik bir kazı değildir. Yaklaşık yirmi yıldır kesintisiz devam eden bu çalışmalar; bilimsel araştırma, eğitim, uluslararası iş birliği, kültürel mirasın korunması ve toplumsal katkıyı aynı çatı altında buluşturan örnek bir üniversite projesidir. Samsun'dan yüzlerce kilometre uzakta yürütülmesine rağmen Parion Kazıları, bilimsel kimliğiyle doğrudan Ondokuz Mayıs Üniversitesi'ni temsil etmekte; kazı evi yerleşkesinde dalgalanan Ondokuz Mayıs Üniversitesi bayrağı da üniversitenin kültürel mirasa sahip çıkma sorumluluğunun ve bilimsel öncülüğünün güçlü bir simgesi olarak yükselmektedir.

Türkiye arkeolojisinin en önemli bilim merkezlerinden biri

Parion, bugün yalnızca arkeolojik buluntularıyla değil, yetiştirdiği insan kaynağı ve oluşturduğu akademik ekolle de Türkiye arkeolojisinin en önemli bilim merkezlerinden biri hâline gelmiştir. Kazılar süresince Parion'da yetişen araştırmacılar arasından bugün Türkiye'nin farklı antik kentlerinde görev yapan çok sayıda kazı başkanı çıkmış, ülkemizde arkeolojik kazılarda çalışan restoratör ve konservatörlerin önemli bir bölümü ilk mesleki deneyimlerini Parion'da kazanmıştır. Çeşitli üniversitelerde görev yapan çok sayıda öğretim üyesi de akademik kariyerlerinin önemli bir bölümünü Parion Kazıları bünyesinde şekillendirmiştir.

Araştırma birçok çalışmaya bilimsel altyapı sağladı

Kazının bilimsel üretim gücü de ulaştığı sonuçlarla dikkat çekmektedir. Bugüne kadar 20'den fazla bilimsel kitap, çok sayıda ulusal ve uluslararası makale yayımlanmış, 20'nin üzerinde doktora tezi ile yüzlerce yüksek lisans tezine bilimsel altyapı sağlanmıştır. Uluslararası akademik çevrelerde giderek daha fazla tanınan Parion Studies yayın serisi, bugün yalnızca Türkiye'de değil, dünyanın birçok ülkesinde başvurulan bilimsel kaynaklar arasında yer almaktadır. Kazılar sonucunda ortaya çıkarılan binlerce arkeolojik eser ise Türkiye'nin kültür varlıkları envanterine kazandırılarak gelecek kuşaklara aktarılmıştır. Bu yönüyle Parion, yalnızca geçmişi araştıran değil; bilim insanı yetiştiren, bilgi üreten ve kültürel mirası koruyan yaşayan bir araştırma merkezi niteliği taşımaktadır.

2026 yılı çalışmaları yalnızca arkeolojik kazılarla sınırlı olmayacak

2026 sezonunda çalışmalar antik kentin Güney Nekropolisi ile Agora sektörlerinde yoğunlaşmaktadır. Bu alanlarda yürütülen kazılar sayesinde Parion'un binlerce yıllık tarihine ışık tutacak yeni veriler elde edilirken, çok sayıda envanterlik ve etütlük eser de bilim dünyasının hizmetine sunulmaktadır.

2026 yılı çalışmaları yalnızca arkeolojik kazılarla sınırlı değildir. Kültürel mirasın bütüncül korunması anlayışı doğrultusunda, Kemer Köyü Camii haziresinde bulunan Osmanlı Dönemi mezar taşlarının belgelenmesi, korunması ve sergilenmesine yönelik proje hazırlanmış; antik liman içerisinde yer aldığı düşünülen Osmanlı tersanesinin araştırılmasına yönelik su altı arkeolojisi çalışmalarının planlanmasına başlanmıştır. Böylece Parion'da antik dönemden Osmanlı dönemine uzanan kültürel miras, aynı bilimsel yaklaşım içerisinde ele alınmaktadır. Bilimsel ve kültürel etkinlikler de 2026 sezonunun önemli hedefleri arasında yer almaktadır. İlki 2018 yılında gerçekleştirilen ve uluslararası bilim çevrelerinde ilgi gören Propontis ve Çevre Kültürleri Sempozyumunun ikincisinin 2027 yılı Nisan ayında düzenlenmesi planlanmaktadır. Bunun yanında antik kentin en önemli kamusal yapılarından biri olan Odeion'da bilimsel toplantılar, kültürel etkinlikler ve sanat organizasyonlarının gerçekleştirilmesi için hazırlıklar sürdürülmektedir. Böylece Parion'un yalnızca kazılan bir arkeolojik alan değil, yaşayan bir bilim ve kültür merkezi olarak değerlendirilmesi hedeflenmektedir.

OMÜ çalışmalarını öncü bir araştırma üniversitesi olma misyonunu Parion'da başarıyla sürdürüyor

Yaklaşık yirmi yıldır aralıksız devam eden Parion Kazıları, uluslararası bilimsel iş birlikleri, nitelikli akademik üretimi, yetiştirdiği bilim insanları, kültürel mirasın korunmasına sağladığı katkılar ve toplumla kurduğu güçlü bağ sayesinde bugün Türkiye'nin örnek arkeoloji projeleri arasında gösterilmektedir. Ondokuz Mayıs Üniversitesi de bu büyük bilimsel birikimin kurumsal çatısı olarak, geçmişin izlerini bilimsel yöntemlerle gün yüzüne çıkarırken aynı zamanda ülkemizin kültürel mirasını koruyan, geleceğin bilim insanlarını yetiştiren ve ürettiği bilgiyi toplumla buluşturan öncü bir araştırma üniversitesi olma misyonunu Parion'da başarıyla sürdürmektedir.