ÖZET

ORTA KARADENİZ’DE TROLLERLE AVLANAN BARBUNYA (Mullus barbatus ponticus Ess. 1927) BALIĞININ BALIKÇILIK BİYOLOJİSİ BAKIMINDAN ÇEŞİTLİ ÖZELLİKLERİNİN ARAŞTIRILMASI

Osman SAMSUN

Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Su Ürünleri Avlama ve İşleme Teknolojisi Anabilimdalı

Doktora Tezi

1990, 88sayfa

Jüri Üyeleri

Prof. Dr. Muammer ERDEM
Prof. Dr. İbrahim ERKOYUNCU (Danışman)
Prof. Dr. Savaş MATER

Ülkemizde barbunya balıklarının en fazla avlandığı, Orta Karadeniz Bölgesi’nde, barbunya balığı stokunun, balıkçılık biyolojisi bakımından temel özelliklerini saptamak amacıyla yapılan bu araştırma, 15 Eylül 1988-1 Mayıs 1989 tarihleri arasında 4 ayrı bölgede sürdürülmüş ve toplam 2116 balık örneği incelenmiştir. Barbunya balıklarının %50.43’ü 1, %21.36’sı 2, %19.14’ü 3, %7.51’i 4, %1.13’ü 5 ve %0.43’ünün 6 ve üzerindeki yaşlarda olduğu bulunmuştur. Araştırmada en küçük balık uzunluğu 6.9 cm, en büyük balık uzunluğu 25.3 cm ve genel olarak ortalama balık uzunluğu 12.0± 0.047 cm olarak saptanmış ve 2116 balığın %73.87’sinin 9.0-12.9 cm uzunluğunda olduğu tespit edilmiştir. Barbunya balığının ortalama ağırlığı 19.60± 0.263 g olarak bulunmuştur. İncelenen balıkların ağırlıklarının 2.7 g ile 158.09 g arasında değiştiği ve %73.45’inin 5.00-24.99 g ağırlığında olduğu saptanmıştır. Balıkların %52.65’inin dişi, % 47.53’ünün erkek olduğu belirlenmiş, kondüsyon faktörü 1.0128± 0.0065, Von Bertalanffy büyüme denklemi Lt = 29.58 [1-e^{-0.1028 (t+3.2218)}] olarak bulunmuştur. Toplam ölüm oranı Z=0.95, doğal ölüm oranı M=0.39, avlanma ölüm oranı F=0.56, yaşama oranı S=0.382 ve işletme oranı ise E=0.58 olarak saptanmıştır. Barbunya balığına avlanma sirkülerlerinde getirilen asgari avlanabilir uzunluk sınırı olan 13 cm (çatal uzunluk) den küçük olan barbunyaların, toplam avın %90.93’ünü oluşturduğu tespit edilmiştir. Sonuçlar, Orta Karadeniz Bölgesi’nde dip trolü ile barbunya balığı stoklarında aşırı avcılığın söz konusu olduğunu gösterir niteliktedir. Bu durum avcılıkta avlanma sirkülerinde belirtilen 22 mm torba ağ gözü sınırının altındaki ağların kullanılması ve denetimlerin yeterli düzeyde yapılmaması gibi nedenlerden ileri gelmektedir.

ABSTRACT

RESEARCH ON THE SOME CHARACTERİSTİCS OF THE RED MULLET (Mullus barbatus ponticus Ess. 1927) CAUGTH BY THE TRAWLERS IN THE MID BLACK SEA REGİON FROM THE POINT OF FISHERY BIOLOGY

Osman SAMSUN

Ondokuz Mayıs University Institute of Natural and Applied Sciences Department of Fishing and Processing Technology

Doctoral Thesis

1990, 88 pages

Jury members

Prof. Dr. Muammer ERDEM
Prof. Dr. İbrahim ERKOYUNCU (Supervisor)
Prof. Dr. Savaş MATER

The research was completed on 2116 fish during the 1988-1989 fishing season in the Mid Black Sea region, in order to determined some fundemental characteristics of the Red Mullet (Mullus barbatus ponticus Ess. 1927) stocks. It was found that 71.79 % of the Red Mullet caugth had not yet reached the sexual maturity; they were only 1 or 2 years old and 90.93% of the caugth fish were among the fish whose catching was prohibited. The average length and average weigth of Red Mullet caugth were 12.00± 0.047 cm and 19.60± 0.263 g, respectively and the sex ratio was 52.65% female and 47.35% male. Total mortality rate Z=0.95, natural mortality rate M=0.39, fishing mortality rate F=0.56 and exploitation rate E=0.58.

ÖZET

KARADENİZ HAMSİ BALIKLARINDA (Engraulis encrasicolus L. 1758) POPULASYON DİNAMİĞİ YÖNÜNDEN BAZI PARAMETRELERİN SAPTANMASINA İLİŞKİN BİR ARAŞTIRMA

Emin ÖZDAMAR

Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Su Ürünleri Avlama ve İşleme Teknolojisi Anabilimdalı

Doktora Tezi

1991, 85sayfa

Jüri Üyeleri

Prof. Dr. Muammer ERDEM
Prof. Dr. İbrahim ERKOYUNCU (Danışman)
Doç. Dr. Mustafa KARABATAK

Araştırma Karadeniz hamsi (Engraulis encrasicolus L. 1758) stokunda bazı populasyon parametrelerini tahmin etmek amacıyla planlanmıştır.1987-1989 yılları arasında iki av döneminde yürütülen araştırmada toplam 1705 örmek alınmış ve Karadeniz hamsi stokunun yaş, uzunluk, ağırlık, cinsiyet kompozisyonu, büyüme ve ölüm oranları ile işletme oranı incelenmiştir. Hamsi stokunda yaş kompozisyonu 0⁺ yaşında %45.71, 1⁺ yaşında %35.11, 2⁺ yaşında %16.73 ve 3⁺ yaşında %2.45 olarak bulunmuştur. Avlana balıkların 6.0-15.3 cm arasında değişmek üzere ortalama 10.06± 0.04 cm uzunlukta, 1.02-20.44 g arasında değişmek üzere ortalama 6.75± 0.09 g ağırlıkta olduğu tespit edilmiştir. Araştırmada Von Bertalanffy büyüme denklemleri Lt=17.51 [ 1-exp^{-0.2773(t+2.437)}], Wt=33.91 [1-exp^{-0.2773(t+2.437)}]^3.1002 olarak hesaplanmıştır. Ayrıca büyümenin masimum olduğu yaş, boy ve ağırlık sırasıyla tw=1.64 yıl, L(tw)=11.86 cm ve W(tw)=10.12 g bulunmuştur. Uzunluk ağırlık ilişkisi, W=0.0047 L ^3.1002, ve kondüsyon faktörü ise 0.6136± 0.0033 olarak tahmin edilmiştir. Ölüm oranına ilişkin parametrelerden toplam ölüm katsayısı Z=1.2787, doğal ölüm katsayısı M=0.4636 ve avlama ölüm katsayısı F=0.8151, yaşama oranı S= %27.84, yıllık ölüm oranı A=% 72.16, doğal ölüm oranı v=% 26.16, avlama ölüm oranı u=%46 ve işletme oranı ise E=0.64 olarak bulunmuştur. Bulunan sonuçlara göre hamsi stokunda aşırı avcılık ve balık büyüklüğünde bir küçülme olduğu gözlenmiştir. Optimum avcılık ve rantabl bir işletmecilik için avlama ölüm oranının en az %35 azaltılması, toplam boy olarak 11.5 cm. den küçük balık avcılığının yasaklanması gerektiği sonucuna varılmıştır. Buna göre avlanabilir stok miktarının önceden belirlenerek kota sistemine geçilmesi ve konulan yasak ve sınırlamaların etkin bir şekilde denetlenmesi önerilebilir.

ABSTRACT

A RESEARCH ON ESTIMATION OF SOME PARAMETERS OF ANCHOVY (Engraulis encrasicolus L. 1758) STOCK IN THE BLACK SEA AS VIEWPOINT OF POPULATION DYNAMICS

Emin ÖZDAMAR

Ondokuz Mayıs University Institute of Natural and Applied Sciences Department of Fishing and Processing Technology

Doctoral Thesis

1991, 85 pages

Jury members

Prof. Dr. Muammer ERDEM
Prof. Dr. İbrahim ERKOYUNCU (Supervisor)
Assoc. Prof. Dr. Mustafa KARABATAK

A research on estimarion some parameters of Anchovy (Engraulis encrasicolus L. 1758) stock in the Black Sea as viewpoint of population dynamics. This study was carries out to some population parameters of anchovy stock in the Black Sea. Totally, 1705 anchovy were examined and age, weigth, length, sex composition, growth rates, mortality rates and the exploitation ratio was calculated for 1987-1989 fishing season. Majority of the anchovy were between 8.6 cm abd 10. 5 cm total length which were about 46% of total catch. Mean total lengths and body weigths in this study were 10. 06± 0. 04 cm and 6. 75± 0. 09 g, respectively. The sex ratio was 52% female and 48% male. As a result of this research, it was observed that the length and weigth of anchovy has been reduced recently, and also overfishing was proved in the black sea anchovy stock.

ÖZET

KALKAN (Scophthalmus maeoticus Pallas 1881) BALIĞI AVCILIĞINDA KULLANILAN SADE UZATMA AĞLARININ SEÇİCİLİĞİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

Yakup ERDEM

Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Su Ürünleri Avlama ve İşleme Teknolojisi Anabilim Dalı

Doktora Tezi

1996, 63 sayfa

Jüri Üyeleri

Prof. Dr. İbrahim ERKOYUNCU (Danışman)
Prof. Dr. Ertuğ DÜZGÜNEŞ
Doç. Dr. Osman SAMSUN

Bu araştırmada Karadeniz’de kalkan balığı avcılığında kullanılan sade uzatma ağlarının seçiciliği incelenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre kalkan balığının 3 yaşında cinsi olgunluğa eriştiği belirlenmiştir. Boy ağırlık ilişkisi W_t=0.0047 L_t^3.4188 ve Von Bertalanffy Büyüme Denklemi L_t=90.56(1-exp(-0.1324(t+0.8543))) olarak tahmin edilmiştir. Populasyonun devamlılığı açısından avlanacak balıkların 3 yaşından büyük olmaları veya en az 40 cm total boya sahip olmaları gerektiği sonucuna varılmıştır. 214, 248, 291, 333, 369 ve 406 mm göz açıklığındaki kalkan uzatma ağları için doğrudan yönteme göre optimum seçicilik boyları; 30.49, 33.55, 36.74, 40.53, 45.42 ve 50.55 cm, dolaylı yönteme göre 27.96, 32.41, 38.02, 43.51, 48.22 ve 53.05 cm olarak hesaplanmış hesaplanan optimum seçicilik boyları arasında gözlenen farkların istatistiksel açıdan önemsiz olduğu belirlenmiştir.

ABSTRACT

A STUDY ON THE SELECTIVITY OF TURBOT (Scophthalmus maeoticus Pallas 1881) GILL NETS

Yakup ERDEM

Ondokuz Mayıs University Institute of Natural and Applied Sciences Department of Fishing and Fish Processing Technologie

Doctora Thesis

1996, 63 pages

Jury Members

Prof. Dr. İbrahim ERKOYUNCU (Supervizor)
Prof. Dr. Ertuğ DÜZGÜNEŞ
Assoc. Prof. Dr. Osman SAMSUN

In this study, determination of selectivity of gill nets was aimed. As a result of the research, turbot reach to sexual maturity in 3 years old. Length -weight relationship of turbots was estimated as W_t=0.0047 L_t^3.4188 and von Bertalanffy growth equation as L_t=90.56(1-exp(-0.1324(t+0.8543). It is recommended to been fishing of immature turbot which is under 3 years old and a minimum of total length of 40 cm in order to ensure the sustainable use of turbot population. Optimum selectivity lengths were estimated by direct method as 30.49 cm, 33.55 cm, 36.74 cm, 40.53 cm, 45.42 cm, 50.55 cm for the six different mesh sizes of gill nets while they were found as 27.96 cm, 32.41 cm, 38.02 cm, 43.51 cm, 48.22 cm, 53.05 cm by indirect method. There was no significant differences between optimum selectivity lengths calculated by direct and indirect methods.

ÖZET

BALIK DONDURMA TEKNOLOJİSİNDE KALİTE VE DAYANMA SÜRESİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

Yalçın KAYA

Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Su Ürünleri Avlama ve İşleme Teknolojisi Anabilim Dalı

Doktora Tezi

1998, 93 sayfa

Jüri Üyeleri

Prof. Dr. İbrahim ERKOYUNCU (Başkan)
Doç. Dr.Hamdi ERTAŞ
Doç. Dr. Osman SAMSUN

Bu araştırmada, hava akımlı dondurucuda - 35 °C' de dondurularak -29 °C' de 12 ay süre ile depolanan gökkuşağı alabalıklarında ağırlık kaybına ve diğer bazı kalite özelliklerine depolama süresinin, antioksidanlı glaze uygulamanın, sodyum metafosfat + tuz (NaCI) çözeltisine daldırmanın, iç organların çıkartılmasının ve kan akıtma işleminin uygulanmasının etkisi kimyasal, mikrobiyolojik ve duyusal tazelik kontrol yöntemleri ile belirlenmiştir. Toplam uçucu bazik azot (TVB-N) miktarına uygulanan işlemlerin etkisi önemsiz (P>0.05), depolama süresinin etkisi önemli bulunmuştur (P<0.05). Yağların oksidasyonu üzerinde kan akıtma işlemi, antioksidanlı glaze, uygulanması ve depolama süresinin etkisi önemli bulunmuştur (P<0.05). Toplam aerobik mezofilik bakteri sayısı dondurmadan sonra yüksek bir oranda azalmış ve bu azalma depolama süresince azalan bir oranda devam etmiştir. Toplam aerobik mezofilik bakteri sayısı üzerinde uygulanan işlemler etkili olmazken (P>0.05), depolama süresi etkili olmuştur (P<0.05). Ağırlık kaybı üzerinde işlem şekilleri ve depolama süresinin etkisi önemli bulunmuştur (P<0.05). Sodyum metafosfat + tuz (NaCI) çözeltisine daldırma ağırlık kaybını azaltmıştır. 12 aylık depolama süresince tüm gruplar kimyasal, mikrobiyolojik ve organoleptik(koku, lezzet, tekstürel özellikler ve genel beğeni) tazelik kriterleri açısından ret edilmemiştir. Duyusal testlerle belirlenen kalite özellikleri ile kimyasal olarak belirlenen kalite özellikleri arasında iyi bir uyum olduğu saptanmıştır.

ABSTRACT

A STUDY ON THE EFFECTS OF FACTORS ON THE QUALITY AND DURABILITY TIME IN FISH FREEZING TECHNOLOGY

Yalçın KAYA

Ondokuz Mayıs University Institute of Natural and Applied Sciences Department of of Fishing and Processing Technologie

Doctorate Thesis

1998, 93 pages

Jury members

Prof. Dr. İbrahim ERKOYUNCU (Supervisor)
Assoc. Prof. Dr. Hamdi ERTAŞ
Assoc. Prof. Pr. Osman SAMSUN

In this study, the effects of duration of storage, glazing with antioksidant, deeping sodium metaphosphate + salt (NaCI) solution, gutting and removing the blood on drip loss and some other quality characteristics in rainbow trouts frozen at 35°C and stored -29°C for 12 months were investigated using chemical, microbial and sensory methods. The effect of treatment methods on the amount of TVB - N was found to be insignificant(P>0.05) but the effect of duration of storage was significant(P<0.05). The effects of glazing with antioksidant, removing the blood and duration of storage on oxidation of lipid were found significant (P<0.05). After freezing the number of total aneorobic bacteria highly decreased and this reduction continued gradually during the storage. The various treatments didn't affect the number of total aneorobic bacteria (P>0.05) while storage time had a significant effect (P<0.05). The effects of various treatments and duration of storage on drip loss were found significant (P<0.05). Deeping into sodium metaphosphate + salt (NaCI) solution reduced the drip loss. During the 12 month' s storage time none of the groups were rejected concerning the criteria of chemical, microbilogical and sensory freshness tests(odour, tase, texture and overall acceptability). It was found that when identifying quality characteristics there is a good agreement between sensory methods and chemical methods.

ÖZET

ORTA KARADENİZ BÖLGESİ’NDE AVLANAN İSTAVRİT (Trachurus trachurus) BALIĞININ BALIKÇILIK BİYOLOJİSİ YÖNÜNDEN İNCELENMESİ

Şennan YÜCEL

Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Su Ürünleri Avlama ve İşleme Anabilim Dalı

Doktora Tezi

1997, 50 sayfa

Jüri Üyeleri

Prof. Dr. İbrahim ERKOYUNCU(Danışman)
Prof. Dr. Ertuğ DÜZGÜNEŞ
Doç. Dr. Nazmi POLAT

Orta Karadeniz Bölgesi’nde, Ekim-1995, Eylül-1996 tarihleri arasında ve 720 balık üzerinde yürütülen araştırmada istavrit populasyonunun yaş, boy, ağırlık, cinsiyet kompozisyonu ile büyüme ve ölüm oranları incelenmiştir. İstavrit stokunda, 0-7 yaşlar arasında balık bulunduğu tespit edilmiştir. Araştırmada boy-ağırlık ilişkisi W=0.00759 L^3.05 ,Kondüsyon Faktörü 0.843 ve Von-Bertalanffy Büyüme Denklemleri; Lt=16.92 (1-e^{-0.3538(t+2.7938)}) Wt=47.11(1-e^{-0.3538(t+2.7938)}) olarak hesaplanmıştır. Avlanma ve Ölüm Oranına İlişkin parametrelerden Anlık Toplam Ölüm Katsayısı Z= 1.55, Doğal Ölüm Katsayısı M= 0.555, Avlanma Ölüm Katsayısı F= 0.995, Yaşama Oranı S=0.22, Yıllık Ölüm Oranı A=0.78, Doğal Ölüm Beklentisi v= 0.28, Avlanmadan İleri Gelen Ölüm Beklentisi u= 0.50, İşletme Oranı ise E=0.64 olarak tahmin edilmiştir.

ABSTRACT

THE INVESTİGATİON ON FİSHERİES BİOLOGY OF THE HORSE MACKEREL (Trachurus trachurus) FROM THE MİDDLE BLACK SEA,TURKEY.

Şennan YÜCEL

Ondokuz Mayıs Üniversity Institute of Natural and Applied Sciences Department of Fishing and Processing Technology

Doctorate Thesis

1997, 50 pages

Jüry members

Prof. Dr. İbrahim ERKOYUNCU(Supervisor)
Prof. Dr. Ertuğ DÜZGÜNEŞ
Assoc. Prof.. Dr. Nazmi POLAT

Present study, which has been carried out on 720 individuals between October 1995 and September 1996 in the middle Black Sea region aims to estimate some parameters of population of horse mackerel (Trachurus trachurus, L .1758) including age, size, weight, sex compositions, growth and mortality rates. It was established ages between 0 and 7 in horse mackerel stock. The weight - length relationship was calculated as; W = 0.00759L^3.05, condition factor 0.843 and the Von- Bertalanffy growth formulas were, Lt = 16.92 (1-e ^{-0.3538 ( t + 2.7938)} ) Wt = 47.11 (1- e ^{- 0.3538 ( t + 2.7938 )} ) ^3.05 Instantaneus total mortality coefficient, natural mortality coefficient, fishing mortality coefficient, survival rates, annual mortality rates, expectation of natural mortality, expectation of fishing mortality and the exploitation ratio were estimated as Z=1.55, M=0.995, S=0.22, A=0.78, v= 0.28, u=0.50 and E=0.64, respectively.