|
FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜNDE 1985-1999 YILLARI ARASINDA TAMAMLANMIŞ OLAN YÜKSEK LİSANS VE DOKTORA TEZ ÖZETLERİ | ||
|
Bahçe
Bitkileri Bitki
Koruma Gıda
Mühendisliği Tarım Makinaları Tarımsal
Yapılar Tarla
Bitkileri Toprak
Bölümü Zootekni
Bölümü Çevre Mühendisliği
Bölümü Elektrik - Elektrönik
Mühendisliği Böl. Biyoloji Bölümü Fizik
Bölümü İstatistik Bölümü Kimya
Bölümü Matematik
Bölümü Su Ürünleri Avlama ve İşleme Tekn. Su Ürünleri
Temel Bilimler Bölümü
Su Ürünleri
Yetiştiriciliği |
ÖZET POLİSİKİK AROMATİK HİDROKARBONLARIN TERS-FAZ SIVI KROMATOGRAFİSİ KOLONUNDA (HPLC) ALIKONMA MEKANİZMALARININ İNCELENMESİ VE TÜTÜN ZİFİRİNDE BENZ (A) PİREN TAYİNİ Ecz. Hülya GÜMRÜKÇÜO?LU Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Kimya Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi 1985. 57 Sayfa Jüri Üyeleri Doç. Dr. Mustafa ÖZCİMDER (Danışman) İki bölümden oluşan çalışmanın ilk kısmında ters faz yüksek basınç sıvı kromatografisinde (HPLC) çeşitli polisiklik aromatik hidrokarbonların (PAN) (floreten, benz (a) piren, benz (a) antresen, benz (b) floreten, di benz (a-c) antresen gibi ) alıkonma mekanizmaları incelendi. HPLC, Varian, 5560, hareketli faz; %80 asetonitril-su, dedektör; UV 200 ve kolon LiChrosorp C18 kullanıldı. İçerisinde 0.2 mg/mL PAH bulunduran standart çözeltilerin her birinden 5 m L lik enjeksiyonjar yapıldı. Elde edilen kromatogramlardan k’ (= bağıl alıkonma zamanı) değerinin, molekülün boy/en (-L/B) oranı, karbon sayısı ve suda çözünürlük gibi parametrelerle olan ilişkisi incelendi. Sonuçta aynı sayıda karbon içeren (16, 18, 20) moleküllerin alıkonma zamanının, -L/B ile doğru orantılı, suda çözünürlükle ters orantılı arttığı gözlendi. 22 karbon içerenlerde böyle bir doğrusal bağıntı bulunamadı. Çalışmanın ikinci bölümünde yine bir PAH olan benz (a) pirenin, sigara filtresindeki zifirde, HPLC ile tayini için metod geliştirildi. Zifirde diklormetan (DCM) ile ekstrakte edilen, önceden enjekte edilen standart benz (a) piren çeşitli ön temizleme işlemlerinden (filtrasyon-kolon-kromatografisi ) sonra yüksek basınç sıvı kromatografisi kolonuna enjekte edildi. Yukarıda verilen kromatografik şartlarda benz (a) pren zifirden ekstrakte edilen maddelerden kolaylıkla ayrılırken, geri alınabilirlik % 30 dolaylarında kaldı. ABSTRACT POLİSİKİK AROMATİK HİDROKARBONLARIN TERS-FAZ SIVI KROMATOGRAFİSİ KOLONUNDA (HPLC) ALIKONMA MEKANİZMALARININ İNCELENMESİ VE TÜTÜN ZİFİRİNDE BENZ (A) PİREN TAYİNİ Ecz. Hülya GÜMRÜKÇÜOĞLU Ondokuz Mayıs University Insttitue of Natural and Applied Sciences Department of Chemistry Master Tesis 1985. 57 Pages Jury Members Doç. Dr. Mustafa ÖZCİMDER (Supervisor) This work was carried out in two parts. In part one, the retention mechanizm of some policylic aromatic hidrocarbons (PAH) (e.q. fluoranthene, benzo (a) pyren, benzo (a) anthrecene, benzo (b) fluoranthane and di benzo (a-c) anthracene ) have been studied by reversed- phase high pressure liquid chromatogrophy. HPLC: Varian 5560, mobil phase: 80 % acetonitril / water , detectör: UV 200 and colon: LiChrosorb C18. The influence of number of carbon atoms, water solubility and length to breeth ratio on the k’ values (capocity factor) of PAH’s was examined. It was observed that for the molekules containing 16, 18, 20 carbon, K’ values increase in L / B ratio and decrease with the water splubility. There is no similar lineer relationship could be found for PAH’s with 22 carbon atoms. In part two , a methad for the determination of benz (a) pyren in tabacco tar by high pressure liquid chromatography (HPLC) was developed. Added benz (a) pyren was extracted with dichloromethane from tar. After beimg isolated, concentrated and fractionated 5 m L of sample was injected to HPLC under the some chromatographic canditions mentioned above. A good chromatographic resolution was obtained while the recovery was around 30 %. ÖZET LİTYUM- VE SODYUM-1-DODESİLOKSİTLERİN SENTEZİ VE ETKİNLİKLERİNİN İNFRARED SPEKTROSKOPİSİ İLE İNCELENMESİ Aysun ELEMAN Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen-Bilimleri Enstitüsü Kimya Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi 1985 Jüri Üyeleri Yrd.Doç. Dr. İ.E.GÜMRÜKÇÜOĞLU(Danışman) Bu çalışmada, metalik sodyum, metalik lityum ve sodyum hidroksit 1-dodekanol ile N2 gazı atmosferinde tepkimeye sokularak sodyum- ve lityum-1-dodesiloksitler sentez edildi. Elde edilen bu alkoksitlerin erime noktaları, çözünürlükleri, ısıya dayanıklılıkları gözlenerek infrared spektrumları alınıp incelendi. Daha sonra sentezi yapılan alkoksitlerin, bazı kimyasal tepkimeleri gerçekleştirildi. Bunun için; hidroliz tepkimeleri, halojenlerle ve hidrojen halojenlerle tepkimeleri incelendi. Ayrıca, sodyum-1-dodesiloksit, 1,2-dibromoetan ile ısıtılarak tepkimeye sokuldu ve etilen gazı oluşturuldu. Lityum- ve sodyum -1-dodesiloksitlerin asetil klorür ile tepkimeleri yapılarak sonuçta, 1-dodesilasetat ve 1-dodesilbenzoat elde edildi. Sodyum-1-dodesiloksitin ter-butil klorür ile tepkimesi üzerine de çalışıldı. Bu kimyasal tepkimeler sonucu oluşan ürünlerin ayrı ayrı infrared spektrumları alınarak beklenen ürünün oluşup oluşmadığı izlendi. ABSTRACT SYNTHESIS OF LITHIUM- AND SODIUM-1-DODECYLOXIDES AND CHARACTERISATION OF THESE COMPOUNDS BY INFRARED SPECTROSCOPY Aysun ELEMAN Ondokuz Mayıs University Institue of Natural and Applied Sciences Department of Chemistry Master Thesis 1985 Jury Members Assoc. Prof. Dr. İ.E.GÜMRÜKÇÜOĞLU (Supervisor) In this work, lithium-, and sodium-1-dodecyloxides were synthesized by reacting metallic lithium, and metallic sodium with 1- dodecanol. Melting points,solubility, stability to heat, and Infrared Spectra of the compounds were characterised. Some reactions of these noval compounds, such as hydrolysis reactions; reactions with chlorine, hydrogen chloride, 1,2-dibromoethane, acetyl chloride, benzoyl chloride, and tert-butyl chloride were carried out in inert N2 atmosphere. The reaction products of the lithium-,and sodium-1-dodecyloxides have been examined by Infrared spectroscopic techniques. ÖZET ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ GÖLET VE İÇME SUYUNDA KİRLİLİK ARAŞTIRILMASI VE KLORLU ORGANİK BİLEŞİKLERDEN TCE (TRİKLOROETİLEN'NİN) GAZ KRAMOTOGRAFİSİ İLE TAYİNİ Nihat TINKILIÇ Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Kimya Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi 1987, 64 sayfa Jüri Üyeleri Doç. Dr. Mustafa ÖZCİMDER Bu çalışmada, Ondokuz Mayıs Üniversitesi gölet ham suyu ve içme suyu yaklaşık bir yıl süre ile analiz edildi. Analiz süresince su kirlilik parametrelerinden; organik madde. pH, buharlaşma kalıntısı, renk, klorür, bakiye klor, sülfat, fosfat, amonyak azotu, nitrat, nitrit, kalsiyum, potasyum, UV-absorbans, iletkenlik, bakteriyolojik analiz ve TCE (trikloroetilen) tayinleri yapıldı. Su kirlilik parametreleri analiz sonuçlarının aylara göre değişimi grafiksel olarak düzenlenerek maksimum, minimum ve ortalama değer tespit edilmiştir. Bulguluca göre, gölette özellikle fosfat iyonu fazlalılığı dikkati çekmiştir. İçme suyunda ise buharlaşma kalıntısı, nitrit miktarı ve TS kapsamında olmayan UV-absorbans değerlerinin sürekli yüksek olması devamlı kirlilik belirtileri olarak gözlenmiştir. Gaz kromatografisi ile yapılan tayinlerde TCE Miktarları 0.102-0.365 m g/L olarak bulunmuştur. ABSTRACT WATER POLLUTION RESEARCH AND GAS CHROMATOGRAPHIC DETERMINATION OF CHLORINATED ORGANIC COMPOUNDS (TRICHLOROETYLENE) IN ONDOKUZ MAYIS UNIVERSITY RAW WATER LAKE AND DRINKİNG WATER Nihat TINKILIÇ Ondokuz Mayıs University Institute of Natural and Applied Sciences Department of Chemistry Master Thesis 1987, 64 pages Jury members Prof. Dr. Mustafa ÖZDEMİR Raw water lake and drinking water reservoir of Ondokuz Mayıs University have been analyzed for a period of one year to determine the degree of pollution. Among the pollution parameters total organic matter, pH, evaporation residue, colour, chloride, residue chlorine, sulphate, ammonia, sodium, potassium, UV-absorbance conductivity, bacteriological content and TCE (trichloroetylene) determinations were made. The results of these parameter determinations were plotted for each month. It was found that the raw water lake contained phosphate ions in excess. The drinking water reservoir, however, contained nitrate ions and high UV-absorbance values, which were clue for pollution. In drinking water, we have found TCE ranging between 0.102-0.365 m g/L. ÖZET FOSFOJİPS’İN ÇEŞİTLİ ÇİMENTOLARIN HİDRASYONUNA ETKİSİ Emin ERDEM Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Kimya Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi 1987, 57 sayfa Jüri Üyeleri Prof.Dr.Mustafa ÖZDEMİR Fosfojips, yaş metodla fosforik asit üreten fabrikalarda yan ürün olarak ele geçen önemli bir endüsriyel artıktır. Esas olarak CaSO4. 2H2O bileşimindedir ve yapısında P2O5, F- ve organik maddeler gibi safsızlıklar bulundurmaktadır. Bu safsızlıklar fosfojips’ in çimento endüsrisinde geciktirici olarak kullanımını ciddi olarak engeller.Fosfojips Samsun TÜGSAŞ Gübre fabrikasında günde 3150 ton gibi büyük miktarlarda ele geçmekte ve önemli depolama problemleri yanında çevre kirliliğine de sebep olmaktadır. Bu çalışmada işlem görmemiş ve çeşitli metodlarla rafine edilmiş fosfojips’in,Portland çimentosu ve traslı çimentonun hidrasyonuna olan etkileri kimyasal analiz, priz süresi, eğilme ve basınç dayanımları, hacim genişlemesi, hidrasyon ısısı... gibi testlerle ve Tarayıcı Elektron Mikroskobu ile araştırıldı.İşlem görmemiş fosfojips’in sadece traslı çimento hidrasyonunu kontrol etmek için kullanılabileceği, rafine fosfojips’in tabii jipsle eşdeğer olduğu ve her iki çimentonun hidrasyonunu geciktirmede değerlendirilebileceği sonucuna varıldı. ABSTRACT THE EFFECT OF PHOSPHOGYPSUM ON THE HYDRATION OF VARIOUS CEMENTS Emin ERDEM Ondokuz Mayıs Üniversity İnstitute of Natural and Applied Sciences Department of Chemistry Master Thesis 1987, 57 pages Jury members Prof. Dr. Mustafa ÖZDEMİR Phosphogypsum is an important industrial by-product from phosphoric acid manufacture. İts form is mainly CaSO4. 2H2O and there are such impuruties as P2O5, F-, organic compounds... in its structure. These impuruties seriously restrict the industrial use of phosphogypsum as cement retarder. Phosphogypsum is optained about 3150 tons per day in Samsun TÜGSAŞ Fertilizer Factory and creates important storage problems and environmental pollution. The object of this study is to investigate the effects phosphogypsum and refined phosphogypsum to the hydration of Portland cement and trass cement by chemical analysis, setting time, flexural and compressive strength, volume expansion, heat of hydration and Scanning Electron Microscope. It was concluded that untreated phosphogypsum can be used as a controller only in the hydration of trass cement and refined phosphogypsum obtained varıous methods is equivalent to the natural gypsum and can be evaluated as the retarder of the hydration of both cements. ÖZET KARADENİZ BÖLGESİ HASTALARININ SAFRA TAŞLARININ İNCELENMESİ VE KALSİYUM, KOLESTEROL, BİLİRUBİN TAYİNİ Mustafa ODABAŞOĞLU Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Kimya Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi 1987, 55 Jüri Üyeleri Doç.Dr. İsmail E. GÜMRÜKÇÜOĞLU
(Danışman) Bu çalışmada, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Araştırma Hastanesinden temin edilien 100 safra taşı analiz edildi. Safra taşlarının kalsiyum, kolesterol ve bilirubin miktarları kantitatif olarak tayin edildi. Safra taşları ayrıca, infrared, ultraviole ve elektron spin rezonans teknikleri kullanılarak da analiz edildi. ABSTRACT Mustafa ODABAŞOĞLU Ondokuz Mayıs University Institute of Natural and Applied Science Department of Chemistry Master Thesis 1987, 55 Jury Members Doç.Dr. İsmail E. GÜMRÜKÇÜOĞLU
(Supervisor) In this work, a hundred different gallstones provided from Research Hospital of Ondokuz Mayıs University were analysed. The calcium, cholesterol, and bilirubin contents of the gallstones were quantitatively determined. The gallstones were also analysed qualitatively using Infrared, Ultraviole, and Electron Spin Resonance technices. ÖZET Fosforik asit üretim artığı fosfojipsin tanımı ve değerlendirme imkanlarının araştırılması Veysel T. YILMAZ Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen-Bilimleri Enstitüsü Kimya Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi 1987, 42 sayfa Jüri Üyeleri Doç. Dr. Halis ÖLMEZ (Danışman) Fosfojips, yaş metotla fosforik asit üreten fabrikalarda yan ürün olarak ele geçen önemli bir endüstriyel artıktır. Esas olarak CaSO4.2H2O bileşimindedir ve yapısında P2O5, F-, organik maddeler gibi safsızlıklar bulundurmaktadır. Bu safsızlıklar fosfojipsin endüstriyel kullanımını sınırlar. Bu çalışmada, TÜGSAŞ Samsun Gübre Fabrikası’ ndan günde 3150 ton gibi büyük miktarda ele geçen ve önemli depolama problemleri doğuran fosfojipsin karakterinin belirlenmesi ve endüstriyel kullanımının sağlanması için bir saflaştırma (Rafinasyon) metodu geliştirilmesi amaçlandı. Fosfojips/çözücü oranı, sıcaklık, karıştırma süresi, kalsinasyon ve kimyasal katkılar gibi parametreler dikkate alınarak optimum şartlar belirlendi. Kimyasal analiz, IR spektroskopisi, Polarize Mikroskop ve tarayıcı Elektron Mikroskobu kullanılarak elde edilen ürünlerin saflık dereceleri araştırıldı. Bu işlemlerle saf jipsin özelliklerine oldukça yakın özellikte fosfojips üretildiği sonucuna varıldı. ABSTRACT STUDIES OF EVALUATION AND IDENTIFICATION OF BY-PRODUCT Phosphogypsum FROM PHOSPHORİC ACID PRODUCTION Veysel T. YILMAZ Ondokuz Mayıs University Institute of Natural and Applied Sciences Department of Chemistry Master Thesis 1987, 42 pages Jury members Doç. Dr. Halis ÖLMEZ (Supervisor) Phosphogypsum is an important industrial by-product from phosphoric acid production. Its form is mainly CaSO4.2H2O and there are such impurities restrict the industrial use of phosphogypsum. The aim of this study is to determine the characteristics of phosphogypsum which is obtained about 3150 tons per day and creates important storage problems in TÜGSAŞ Samsun Fertilizer Factory and to develope a raffination method. The optimum conditions were determined taking into consideration such parameters as phosphogypsum-water ratio, temperature, stirring time, calcination and chemical additives. The purity of the samples was investigated by using of chemical analysis, IR spectroscopy, polarized light microscopy and scanning electron microscopy. After these treatments it was observed that raffined phosphogypsum which has about same properties as the natural gypsum was produced. ÖZET TEMEL ANORGANİK İYONLARIN (klorür, bromür, nitrit, nitrat, florür ve sülfat) TERS-FAZ SIVI KROMATOGRAFİ KOLONUNDA ALIKONMA MEKANİZMALARININ İNCELENMESİ VE UV ABSORBSİYONU İLE TAYİNİ İbrahim IŞILDAK Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Kimya Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi 1988 Jüri Üyeleri Prof. Dr. Mustafa ÖZCİMDER (Danışman) Son onbeş yirmi yıl içinde büyük gelişme gösteren sıvı kromatografisi, özellikle ters-faz yüksek basınç sıvı kromatografisi şeklinde çok geniş uygulama alanı buldu. Çeşitli polar ve apolar organik maddelerin ve karmaşık karışımların analizinden sonra yüksek basınç iyon değiştirme kromatografisi olarak kullanılan klasik yöntem yanısıra, iyonların veya iyonlaşabilem maddelerin ayırımında da ters-faz yüksek basınç sıvı kromatografisi de kullanılmaya başlandı. Bu çalışmada ters-faz kolon dolgu maddesi Licrosorb RP C 18’in (5m m), NO2-, Br-, NO3-, Cl-, SO4-2, F- gibi anyonların ayırımında kullanılabilmesi için uygun kromatografik koşullar araştırıldı. Hareketli faz olarak oktilamin içeren asetonitril-su karışımı kullanıldı. Hareketli faz pH’sı fosforik asit kullanılarak ayarlandı. Alıkonma zamanına etkili olan faktörlerin etkinlik derecesini bulmak için farklı oktilamin konsantrasyonlarında (0.05, 0.01, 0.005 ve 0.003 M), farklı pH’larda (5.5, 6.1 ve 6.7), farklı asetonitril oranlarında (%0, %5, %15 ve %20), çalışıldı. Çalışmalar sonunda yukarıdaki iyonların ayırımı için uygun şartlar olarak, 0.01 M oktilamin, %5 asetonitril/su ve pH= 6.7 bulundu. NO2-/Br- ayırımı tam olarak gerçekleşmezken Cl-, NO2-, Br- ve NO3- anyonları ng, F- ve SO4-2 anyonları isem g düzeyinde tayin edilebildi. ABSTRACT THE INVESTIGATION OF RETENTION MECHNISM OF SOME ANIONS ( Cl-, Br-, NO2-, NO3-, F- and SO4-2) ON A REVERSED-PHASE COLUMN İbrahim IŞILDAK Ondokuz Mayıs Üniversitesi Institue of Natural and Applied Sciences Department of Chemistry Master Thesis 1988 Jury member Prof. Dr. Mustafa ÖZCİMDER (Supervisor) In thıs work some anions, such as NO2-, Br-, NO3-, Cl-, F- were chromatographed on a reversed-phase column, LıChrosorb RP C 18 5m m. Asetonitrile/ water (buffered with phosphoric acid) containing ion-pair reagent n-octylamin was used as mobile phase. In order to determine the effect of pH, mobil phase composition and octylamin concentration, severall experiments were carried out. It was shown that %5 acetonitrile/water containing 0.01 M octylamin at pH:6.7 was the best solvent for the determination of Cl-, NO2-, Br- and NO3- at nanogram level. ÖZET DEMİR METALİ YARDIMI İLE SULARDAKİ KLOR ARTIKLARININ GİDERİLMESİ Mustafa ÖZDEMİR Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Kimya Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi 1989 Jüri Üyeleri Prof. Dr.Mustafa ÖZDEMİR (Danışman) Özellikle sanayide kullanılan sularda serdest klorün giderilmesi gerekmektedir. Bu noktadan hareketle yaptığımız çalışmada metalik demir kullanılarak sudan serbest klor giderme yolları araştırılmıştır. Bu amaçla değişik çapta demir tozları farklı pH’larda denenmiştir. Optimum şartlar olarak pH=7, 0.2-0.5 mm boyutlu demir tozu alınmış ve 20 dakika süreli bir işlem sonunda serbest klor %100 oranında giderilmiştir. ABSTRACT RESIDUES BY METALLIC IRON DUSTS INDUSTRIAL WASTE WATER Mustafa OZDEMIR Ondokuz Mayıs Üniversitesi Institue of Natural and Applied Sciences Department of Chemistry Master Thesis 1989 Jury member Prof. Dr.Mustafa ÖZDEMİR (Supervisor) Free chlorine residues must be especially removed from industrial waste water. Starting from this standpoint, we tried to develop a method to remove the free chlorine residues by metallic iron dusts. Various types of iron dusts in size were tested at the different pH’s. The optimum conditions to 100 percent free chlorine residues removal were reached by iron chips of 0.2-0.5 mm particle diameters in the course of 20 minutes, an at the pH=7. ÖZET ZİRAİİ MÜCADELE İLACI KARBARİL'İN ÇEVREDEKİ KALINTI DURUMUNUN İNCELENMESİ Ahmet UYANIK Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Kimya Anabilim dalı Yüksek Lisans Tezi 1989 Jüri Üyeleri Prof. Dr. Mustafa ÖZDEMİR (Danışman) Bu Çalışmada, Karadeniz Bölgesi'nde fındık tarımında yaygın bir şekilde kullanılan Karbaril adlı ziraii mücadele ilacının parçalanma süresine, sıcaklık ve nem parametrelerinin ne ölçüde etkili olduğu araştırılmıştır. Bu amaçla ortalama olarak 40° C, %43 nem; 16° C, %94 nem; 5° C, %63 nem şartlarında toprakta; 15° C, %78 nem şartlarında yeşil yapraklı bitkiler üzerinde denemeler yapılmıştır. Bölgenin iklim şartlarının araştırmayı arazide sağlıklı bir şekilde yürütmeye uygun olmaması nedeniyle çalışmalar, laboratuvarda kurulan modeller üzerinde gerçekleştirilmiş, deneylerden elde edilen sonuçlar zamana karşı (%) bağıl karbaril grafikleri halinde sunulmuştur. Parçalanma reaksiyonunun 1. Mertebeden yürüyen bir reaksiyon olduğu grafiksel olarak bulunmuştur. Yapılan değerlendirmelerde parçalanma sürelerine ortam nemliliğinin önemli ölçüde etkili olmadığı, fakat sıcaklığın parçalanma üzerinde etkin rol oynadığı tesbit edilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre karbaril'in sıcaklık ve nem miktarına bakılmaksızın yeşil çevre ortamında topraktan daha kısa sürede parçalandığı, fakat parçalanma süresinin sözü edilen şartlarda hiçbir zaman literatürde belirtildiği kadar kısa olmadığı tesbit edilmiştir. Kloranil testiyle yapılan kalitatif çalışmalardatemel bozunma ürünü a -naftol tesbit edilmiş, toprakta sadece fiziksel adsorbsiyon yoluyla tutulduğu kanısına varılmıştır. Bu kanıdan yola çıkarak a -naftolun yaygın kullanım sonucunda Karadeniz Bölgesinde potansiyel olarak gittikçe artacağı tahmin edilerek, ileride ortaya çıkması muhtemel tehlikelerine karşı çevrecilerin ve araştırmacıların dikkati çekilmiştir.Parçalanma süresinin izlenmesinde İnce Tabaka Kromatografisi metodu kullanılmış, leke alanları literatürde henüz gözlenmeyen grafik kağıdına fotokopi çekme yoluyla hesaplanmıştır. ABSTRACT EFFECT OF THE ENVIRONMENTAL TEMPERATURE AND HUMUDITY ON THE DEGRADATION PERIOD OF CARBARYL Ahmet UYANIK Ondokuz Mayıs University Institute of Natural and Applied Sciences Department of Chemistry Master Thesis 1989 Jury members Prof. Dr. Mustafa ÖZDEMİR (Supervisior) In this work: carbaryl, a widely used insecticide against harmful insects in agricultural areas of hazelnut fruits, were investigated. It is thought that carbaryl may be confidentaly used for all agricultural aims because it has relatively lover toxicity and shorter degradation period. In this research, how temperature and humudity affect the degradation period and how a -naphtol, which is an essential degradation product of carbaryl, were changed during the process were investigated. For this purpose, a series of experiments were designated in the following temperature and humidity conditions of soil medium, respectively: olarak 40° C, 43 percent humidity; 16° C, 94 percent humidiy; 5° C, 63 percent humidiy. In addition, 15° Ctemperature and 78 percent humidiy was studied on plants with green leaves. The experimental models were in size of back bencher because the agricultural fields were not suitable for perfect designation. The carbaryl contents of the soil media and plants were determined periodically. The relative (%) carbaryl contents were graphed versus time. It was concluded that this designation reaction was following the first order reaction kinetics according to our results. It was seen that the effect of humidity on the degradation period was not to extend of significant amount, but the period of degradation was seriously affected by temperature . In contrast to literature values of the degradation period, the overall degradation time was not short. a -naphtol was demonstrated by chloranyl test. This compound was adsorbed by soil. This chemical has enormus accumulation in the agricultural fields of Black Sea region and probably it may be a potantial hazard in the future.The degradation period of carbaryl was determined by thin layer chromatographic semi-quantitative method. In this determination measurement of the chromatographic zone areas were done by photocopy taking on a graph paper, which is a new application, and then paper squares were counted for the quantitative calculation. ÖZET TÜRK SUCUKLARINDA NİTRAT VE NİTRİT TAYİNİ Birten ÇAKMAKLI Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitiüsü Kimya Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi 1989, 45 Sayfa Jüri Üyeleri Yrd. Doç. Dr. Halil KORKMAZ Piyasada satılmakta olan sucuk örneklerinde katkı maddesi olarak kullanılan nitrat ve nitrit, standart kabul edilen kadmiyum indirgeme metodu ve enzimatik metotla tayin edildi. Sonuçlar karşılaştırıldı. Enzimatik ve standart metotla aynı örneklerin analizinden benzer sonuçlar elde edildi. Enzimatik metodun kadmiyum indirgeme metodu yerine sucuklarda nitrat ve nitrit tayininde başarılı bir şekilde kullanılabileceği anlaşıldı. Ülkemizde üretilen sucuk örneklerinde nitratın 4.61-435.00 ppm ve nitritin 2.30-21.00 ppm olduğu tespit edildi. ABSTRACT DETERMİNATİON OF NİTRATE AND NİTRİTE FROM TURKISH SOUDJOUKS Birten Çakmaklı Ondokuz Mayıs University Institute of Natural and Applied Sciences Department of Chemistry Master Thesis 1989, 45 pages Jury members Assoc. Prof. Dr. Dr. Halil KORKMAZ Standard Cadmium reduction and enzymatic methods determine the nitrate and nitrite, which are used as additives in the soudjouks in Turkish markets. The results are compared with each other. The analysis results of same samples obtained by two methods was similar and thus the enzymatic method can be used to determine the nitrate and nitrite content of the soudjouks instead of cadmium reduction method successfully. The nitrate concentrations were between 4.61-435.00 ppm and nitrite concentrations 2.30-21.00 ppm levels in Turkish soudjouks. ÖZET SİGARA FİLTRE ZİFİRİNDE BENZ(A) PİREN’İN HPLC İLE TAYİNİ Ş.Fatma ÖZDEMİR Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Kimya Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi 1989 Jüri Üyeleri Prof. Dr. Mustafa ÖZCİMDER (Danışman) Bu çalışmada sigara içimi sırasında oluşan organik maddelerdenkanserojen etkisi olan benz(a) pirenin, BaP, yüksek basınç sıvı kromatografisi ile tayini için yöntem geliştirildi. Sigara filtreleri önce asetonitril ile çözüldü sonra farklı pH larda n-heksan ile ekstraksiyonlar yapıldı. Kromatografik kolon olarak LiChrosorb RPC 18, hareketli faz olarak da % 84 asetonitril-su karışımı kullanıldı. Geri alınabilirlik % 50 dolayında ve farklı üç sigaradaki benz(a) piren miktarları sırayla 0.076, 0.039, 0.081 m g/ filtre bulundu. ABSTRACT DETERMINATION OF BENZ(A) PYRENE İN CİGARETTE FİLTER BY HPLC Ş.Fatma ÖZDEMİR Ondokuz Mayıs Üniversitesi Institue of Natural and Applied Sciences Department of Chemistry Master Thesis 1989 Jury members Prof. Dr. Mustafa ÖZCİMDER (Supervisor) In this study a method has been developed for the determination of benz(a) pyrene in cigarette filter. The method was based on the ecetonıtrıle and n-heksan extractions of the analyte from filter and high preserve liquid RPC 18 reverse-phase column. The extraction yiels was found to be %50 by appliying the proposed method benz(a) pyrene content of three different cigarettes filter were found as 0.076, 0.039, 0.081 m g/ filter. ÖZET TÜTÜN ATIKLARINDAN KİMYASAL MADDE ÜRETİMİ Yunus BEKDEMİR Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Kimya Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi 1989.56 sayfa Jüri Üyeleri Prof. Dr. Halis ÖLMEZ (Danışman) Atık tütün, tütünün işlenmesi sırasında açığa çıkan toz, damar ve kalitesiz tütündür. Bu çalışmada atık tütünden nikotin, malik asit, sitrik asit, okzalik asit ve solanesolün geri kazanılması için bir ekstraksiyon metodu geliştirilmesi amaçlandı. Samsun Sigara Fabrikası’ndan temin edilen atık tütünde kantitatif çalışmalar yapılarak, nikotin %0.639, organik asitler toplamı %7.71 ve serbest solenasol %0.55 olarak bulundu. Değişik ekstraksiyon şartlarında maddelerin geri kazanılması araştırıldı ve nikotinin %96.5, organik asitlerin %73-81, solanesolün %74 verimle geri kazanılabileceği sonucuna varıldı. ABSTRACT Yunus BEKDEMİR Ondokuz Mayıs University Institute of Natural and Applied Sciences Department of Chemistry Master Thesis 1989.56 pages Jury Members Prof. Dr. Halis ÖLMEZ (Supervisor) Tobacco waste is scrap, midrip and poor quality leaf by-product from cigarette plants. The aim of this study is to develop a method for the recovery of nicotine, malic acid, citric asid, oxalic acid and solenasol from tobacco waste. Quantitative determination was made on tobacco waste of Samsun Cigarette Factory and nicotin content 0.639 %, sum of organic acids 7.71 % and free solanesol content 0.55 %were found. Recovery of pytochemicals in different extraction conditions was researched and yield of nicotine, organic acids and solanesol were 96.5 %, 73-81 % and 74 %respectively. ÖZET NİTRATLI SULARIN ELEKTRİK AKIMI İLE DENİTRİFİKASYONU Halil KÜTÜK Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Kimya Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi 1989. 34 sayfa Jüri Üyeleri Prof. Dr. Mustafa ÖZDEMİR (Danışman) Bu çalışmada, nitratlı suların elektrik akımı ile denitrifikasyonu araştırılmıştır. Çalışmalar değişik pH’ larda, potansiyellerde, sürelerde ve sodyum nitrat konsantrasyonlarında yapıldı. Potansiyelin ve elektroliz süresinin artmasıyla sudan uzaklaşan nitrat %’ sinin arttığı, pH ile giderilen nitrat %’ sinin ters orantılı olduğu gözlenmiştir. Nitrat konsantrasyonunun artmasıyla sudan uzaklaşan nitrat %’sinin azaldığı görülmüştür. pH=2, V=25 Volt şartlarında 4 saatlik elektroliz sonunda maksimum %58.17 oranında nitrat uzaklaştırılmıştır. ABSTRACT Halil KÜTÜK Ondokuz Mayıs University Institute of Natural and Applied Sciences Department of Chemistry Master Thesis 1989. 34 pages Jury Members Prof. Dr. Mustafa ÖZDEMİR (Supervisor) In this work we investigated the denitrification of water by electrolysis. The experiments were carried out at various pH, potential, electrolysis time and nitrate concentrations . The denitrification yields increased with the electrolysis time while the reversed was observed with the increased in pH. The optimum conditions for the denitrification of model nitrate samples were found to be pH=2, V=25 Volt, electrolysis time=4 hours. Under these conditions the yield was 58.17 percent. ÖZET BAZI AZO BOYAR MADDELERİN SENTEZİ Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Kimya Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi 1989. 54 sayfa Jüri Üyeleri Prof. Dr. Mustafa ÖZDEMİR Bu çalışmada, 4-nitrobenzendiazonyum tuzu sentez edilip, karşılık gelen kenetlenme türevlerini vermek üzere sübstitüe fenol ve benzoik asit bileşikleriyle etkileştirildi. Takiben, yeni bileşikler IR, UV ve NMR spektroskopik yöntemleriyle incelenerek, bazı fiziksel ve boyama özellikleri de belirlendi. ABSTRACT Hasan KOCAOKUTGEN Ondokuz Mayıs University Institue of Natural and Applied Sciences Depertment of Chemistry Master Thesis 1989. 54 pages Jury Members Prof. Dr. Mustafa ÖZDEMİR In this work, 4-nitrobenzenediazonium salt have been synthesized then coupling derivatives. Followed, the noval compounds have been examined by IR, UV and NMR spectroscopic techniques.Some physical and colouring properties of these fabric dyes have been determined. ÖZET TARÇIN KABUĞU’ NDAN (Cortex Cinnamonium) SİNNAMALDEHİT İZOLASYONU VE BUNA KARŞILIK GELEN BAZI SCHIFFBAZLARININ SENTEZİ Hatice KARAER Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Kimya Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi 1990. 46 sayfa Jüri Üyeleri Doç. Dr. İsmail E. GÜMRÜKÇÜOĞLU (Danışman) Bu çalışmada, tarçın kabuğu (Cortex Cinnamonium), uçucu yağının ana bileşeni olan sinnamaldehit’in izolasyonu gerçekleştirildi ve metanollü ortamda asit katalizörlüğünde hidrazin ve 2,4- dinitrofenilhidrazin ile etkileştirilmesiyle, karşılık gelen Schiff bazları sentez edildi. Sentez edilen bu bileşiklerin bazı fiziksel ve kimyasal özellikleri belirlenerek yapıları, infrared ve nükleer manyetik rezonans spektroskopisi teknikleriyle incelendi. ABSTRACT Hatice KARAER Ondokuz Mayıs University Institute of Natural and Applied Sciences Department of Chemistry Master Thesis 1990. 46 pages Jury Members Assoc. Prof. Dr. İsmail E. GÜMRÜKÇÜOĞLU
(Supervisor) In this study, the isolation of cinnamaldehyde which is the main component of essential oil of (Cortex Cinnamonium) was carried out and corresponding Schiff bases were synthesized by acid cataliysis reaction of cinnamaldehyde with hydrazine and 2,4-dinitrophenyl-hydrazinein methanol. Some physical and chemical properties of related compounds were examined and characterized by infrared and nuclear magnetic resonance spectroscopic techniques. ÖZET 1,3-DİFENİL-4,5-BİS (HİDROKSİİMİNO)-İMİDAZOLİDİN [ LH2] VE Cu(LH)2 KOMPLEKSİNİN SENTEZİ VE ANALİTİK ÖZELLİKLERİNİN İNCELENMESİ Mustafa MACİT Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen-Bilimleri Enstitüsü Kimya Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi 1991 Jüri Üyeleri Prof. Dr. Mustafa ÖZDEMİR (Danışman) Bu çalışmada N,N’-difenilmetilendiamin (DMD), anti-dikloroglioksim (ADCGO), 1,3-difenil 4,5-bis (hidroksiimino)-imidazolidin [ LH2] ve Cu(LH)2 literatürde verildiği gibi sentezlendi. Sentez edilen maddeler IR, UV/VIS, 1H-NMR ve ESR spektroskopisi teknikleri ile, spektrumları kaydedilerek incelendi. LH2 ve Cu(LH)2 ‘nin organik çözücüler içindeki (piridin, DMSO, DMF, dioksan, etilalkol, izoamilalkol, dikloroetan, diklorometan, kloroform ve metil izobutil keton ) çözünürlükleri (20± 1° C ‘de) belirlendi. LH2 (ligand) ile bakır ekstraksiyonu verilerinden karıştırma zamanı ve pH ‘nın incelendi. ABSTRACT SYNTHESIS OF 1,3-DIPHENYL-4,5-BIS (HYDROXIMINO)-IMIDAZOLIDINE [ LH2] ANDCu(LH)2 AND INVESTIGATION OF THEIR ANALYTICAL PROPERTY Mustafa MACİT Ondokuz Mayıs University Institue of Natural and Applied Sciences Department of Chemistry Master Thesis 1991 Jury Members Prof. Dr. Mustafa ÖZDEMİR (Supervisor) In this study, the synthesis of N,N’-diphenyl methylenediamine (DMD), anti-dichloroglyoxime (ADCGO), 1,3-diphenyl-4,5-bis (hydroxyimino)-imidazolidine [ LH2] and Cu(LH)2 were made as in the literatures. These synthesised compounds were investigated by IR, UV/VIS, 1H-NMR and ESR spectroscopic methods. The solubility of LH2 ve Cu(LH)2 in organic solvents (pyridine, DMSO, DMF, dioxan, ethylalcohol, isoamylalcohol, dichloroethane, dichloromethane, chloroform ve methyl isobutyl ketone) was detrmined at 20± 1° C. The extraction data of LH2 (ligand) with copper, as a function of mixing time and pH was found. ÖZET METALSİZ TETRA BENZO-18-TAÇ-6 ETERLİ FTALOSİYANİN POLİMERİNİN SPEKTROSKOPİK ÖZELLİKLERİ VE ÇÖZÜNÜRLÜK DURUMUNUN İNCELENMESİ Erbil AĞAR Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen-Bilimleri Enstitüsü Kimya Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi 1991 Jüri Üyeleri Prof. Dr. Mustafa ÖZDEMİR (Danışman) Bu çalışmada bis (2-kloroetil ) eter, dibenzo-18-crown-6, tetrabromodibenzo-18-crown-6, tetra siyano dibenzo-18-crown-6 ve sonuç olarak metalsiz taç eterli ftalosiyanin polimerinin (H2CRPc) sentezi yapıldı. Sentez edilen H2CRPc polimeri IR, UV/VIS ve 1H-NMR Spektroskopisi teknikleriyle, spektrumları kaydedilerek incelendi. H2CRPc polimerinin organik çözücüler içindeki (DMSO, DMF, piridin, diklormetan, kloroform ve aseton ) çözünürlüğü (25° C ‘de ) belirlendi. ABSTRACT SPECTROSCOPIC PROPERTY OF POLIMERIC CROWN ETHER BRIDGED METAL-FREE PYTHALOCYANİNE AND STUDY OF THEIR SOLUBILITY Erbil AĞAR Ondokuz Mayıs University Institue of Natural and Applied Sciences Department of Chemistry Master Thesis 1991 Jury Members Prof. Dr. . Mustafa ÖZDEMİR (Supervisor) In this study, The synthesis of bis (2-chloroethy) ether, dibenzo-18-crown-6, tetra-bromodibenzo-18 -crown-6, tetraciyanodibenzo-18-crown-6 compounds were made as in literature. Thereafter polymeric crown ether bridged metal-free phthalociyanine (H2CRPc) was synthesized. Polymeric H2CRPc synthesized was investigated by IR, UV/VIS and 1H-NMR Spectroskopic methods. Solubility of polymeric H2CRPc in DMSO, DMF, pyridine, dichloromethane, chloroform ve acetone at 25° C was determined. ÖZET EUGENOL’ÜN DOĞAL KAYNAKLARDAN İZOLASYONU VE BAZI TEPKİMELERİNİN SPEKTROSKOPİK OLARAK İNCELENMESİ Selami ŞAŞMAZ Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Kimya Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi 1991,72 sayfa Jüri üyeleri Prof.Dr.İsmail E. GÜMRÜKÇÜOĞLU(Danışman) Bu çalışmada, Karanfil (Eugenia caryophllata) çiçeğindeki uçucu yağın ana bileşeni olan Eugenol’ün izolasyonu gerçekleştirildi ve bazı organik türevleri sentsz edildi. Sentez edilen bu bileşiklerin bazı fiziksel ve kimyasal özellikleri belirlenerek yapıları infrared (IR) , ultraviole-vizibl (UV-VIS) ve nükleer manyetik rezonans (NMR) spektroskopisi teknikleriyle incelendi. ABSTRACT Selami ŞAŞMAZ Ondokuz Mayıs University Institute of Natural and Applied Science Department of Chemistry Master Thesis 1991, 72 pages Jury members Prof.Dr.İsmail E.
GÜMRÜKÇÜOĞLU(Supervisor) In this work, the isolation of eugenol which is the main companent of essential oil in the clove (Eugenia caryophyllata) flower was carried out and some organic derivatives were synthesized. Some physical and chemical properties of related compounds were examined and characterized by infrared (IR), ultraviolet-visible (UV-VIS) and nuclear magnetic resonance (NMR) spectroscopic techniques. ÖZET MÜREKSİTİN (AMONYUM PURPURAT) VE KADMİYUM, ÇİNKO KOMPLEKSLERİNİN POLAROGRAFİK DAVRANIŞLARININ İNCELENMESİ Vural BÜTÜN Ondoluz Mayıs Universitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Kimya Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi 1993, 82 sayfa Jüri Üyeleri Prof. Dr. Osman ÇAKIR (Danışman) Metalokromik indikatör olarak bilinen müreksitin (amonyumpurpuırat) elektrot reaksiyonu Britton Robinson (pH = 2.0-12.0), asetat (pH = 3.6-5.6) ve fosfat (pH = 6.0-8.0) tamponlarında Doğru Akım Polarografisi (DCP), Diferansiyel Puls Polarografisi (DPP), Kare Dalga Voltametrisi (SWV) ve Dönüşümlü Voltametri (CV) teknikleri kullanılarak incelendi. Müreksitin elektrot reaksiyon mekanizmasının 2 elektron, 2 proton katılımıyla tersinir olarak dibarbiturilamin oluşumuyla sonuçlandığı belirlendi (pH<7.5). Aynı zamanda polarografik (DCP) pKa değerleri 7.2 ve 10.4 olarak bulundu. Elektrot reaksiyonunun pH; 7.5-10.5 arasında hız belirleyen basamakta proton/electron oranının 1:2 olduğu belirlendi. PH <7.5 durumunda müreksitin elektrot reaksiyonu aşağıdaki denklemle verilmiştir. Purpurat + 2H+ + 2e- Û Dibarbiturilamin Müreksitin kadmiyum ve çinko komplekslerinin asetat ve fosfat tamponlarında (pH = 3.6-8.0) yukarıda belirtilen teknikler kullanılarak oluşum sabitlerinin (Kf) pH’ya bağımlılığı incelendi. Kadmiyum-müreksit kompleksinin oluşum sabitinin pH ile doğrusal artış gösterdiği, çinko-müreksit lompleksinin oluşum sabitinin ise asetat tamponunda doğrusal artış gösterdiği, fosfat tamponunda ise fazla bir değişimin olmadığı gözlendi. Kompleksin oluşum ve elektrot reaksiyonu aşağıdaki denklemle verilmiştir. Murexide-metal complex +H+ + 2e- Û Dibarbuturylamine-metal complex ABSTRACT THE INVESTIGATION OF POLAROGRAPHIC BEHAVIOR OF MUREXIDE (AMONYUM PURPURATE) AND IT’S Cd(II) AND Zn(II) COMPLEXES Vural BÜTÜN Ondokuz Mayıs University Institute of Natural and Applied Sciences Department of Chemistry Master Thesis 1993, 82 pages Jury members Prof. Dr. Osman ÇAKIR (Supervisor) The electrode reaction of murexide (amonyum purpurate) known as a metolochromic indicator has been investigated in Britton Robinson (pH = 2.0-12.0), acetate (pH = 3.6-5.6) and phosphate (pH = 6.0-8.0) buffers using Direct Current Polarography (DCP), Differantial Pulse Polarography (DPP), Square-Wave Voltammetry (SWV) and Cyclic Voltammetry (CV) techniques. Electrode reaction mechanism of murexide conversion which results in dibarbiturylamine product is a reversible one in which two electrons and two protons take part (pH<7.5). The determined polarographic pKa values are 7.2 and 10.4. The proton and electron ratio found in the rate-determiningstep of the electrode reactio is 1:2 (pH; 7.5-10.5). The electrode reaction of murexide is given below for pH<7.5 Purpurate + 2H+ + 2e- Û Dibarbiturylamine Furthermore the pH dependence of the formation constants (Kf) of cadmium and zinc complexes in acetate and phosphate buffers (pH = 3.6-8.0) were searched with the same techniques. The formation constant of the cadmiun-murexide complex shows a linear increase with pH value in acetate buffer but does not change much in phosphate buffer. The electrode reaction of the complex is given below. Murexide-metal complex +H+ + 2e- Û Dibarbuturylamine-metal complex ÖZET SAMSUN BÖLGESİ (BAFRA-ÇARŞAMBA ) YÜZEY VE İÇME SULARINDA F-, NO3- ve NO2-İYONLARININ İYON SEÇİCİ ELEKTROTLARLA TAYİNİ Ayla DEMİRCİ Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen-Bilimleri Enstitüsü Kimya Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi 1993 Jüri Üyeleri Prof. Dr. Mustafa ÖZCİMDER (Danışman) Bu çalışmada, Samsun yöresi akarsuları ( Suat Uğurlu Baraj Gölü, Yeşilırmak, Abdal Deresi, Mert Irmağı, Kürtün Irmağı, Engiz Deresi, Kızılırmak ) ve şehir içme suyunda 6 aylık süre içinde F-, NO3- ve NO2- miktarları iyon seçici elektrotlarla belirlenmiştir. Altı ay süresince yapılan ölçümler sonucunda F-ve NO3- düzeylerinin normal sınırlar içinde yer aldığı dolayısıyla Samsun yöresi akarsuları ve içme sularında önemli ölçüde F-ve NO3-kirliliği olmadığı ortaya çıkmıştır. Dünya Sağlık Teşkilatı’nca NO2- ‘in içme sularında kesinlikle olmaması gerektiği bildirilmesine rağmen yaptığımız ölçüm sonuçları önemli boyuttadır. Akarsularda NO2- düzeyi 3.2 ppm değerinin altına hiçbir zaman düşmezken, Ağustos ayında Suat Uğurlu Baraj Gölü ve Yeşilırmak ‘ta 258.0 ppm ve Engiz Deresi ‘nde 365.3 ppm gibi çok değerler ölçülmüştür. İçme suyunda bulunan değerler minimum 1.03 ppm ve maksimum 11.5 ppm olarak belirlenmiştir. ABSTRACT DETERMINATION OF F-, NO3- AND NO2- IONS OF SEVERAL RIVERS IN THE VICINITY OF SAMSUN BY ION SELECTIVE ELECTRODES Ayla DEMİRCİ Ondokuz Mayıs University Institue of Natural and Applied Sciences Department of Chemistry Master Thesis 1993 Jury Members Prof. Dr. Mustafa ÖZCİMDER (Supervisor) In this thesis, nitrate, nitrite and fluoride concentrations of several rivers in the vicinity of Samsun (Suat Uğurlu Baraj Gölü, Yeşilırmak, Abdal Deresi, Mert Irmağı, Kürtün Irmağı, Engiz Deresi, Kızılırmak ) were determined for a period of six months potentiometrically using ion selective electrodes. It has been found out that as far as . fluoride and nitrate concentrations are concerned, the limits given by Turkish Standarts (TSS 266 ) and WHO, there in no danger. However, nitrite concentration are extremely high. For instance, İn Yeşilırmak 258 and Engiz Deresi 365.3 ppm nitrite level were measured. On the other hand as high as 11.5 ppm nitrite level was measured in drinking water of Samsun. ÖZET HUMİK ASTLERİN AKARSULARDAN XAD REÇİNELERİ İLE KAZANILMASI VE Na+, K+, Ca+2 ve Mg+2 İYONLARINI TUTMA KAPASİTELERİNİN İNCELENMESİ Ahmet DEMİR Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen-Bilimleri Enstitüsü Kimya Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi 1993 Jüri Üyeleri Prof. Dr. Mustafa ÖZCİMDER (Danışman) Bu çalışmada hümik asitlerin akarsulardan XAD reçineleri ile kazanılması ve Na+, K+, Ca+2 ve Mg+2 iyonlarını tutma kapasiteleri incelenmiştir. Son yıllarda yapılan çalışmalar HA ‘lerin içme ve endüstriyel kullanım sularında bulunmasının sakıncalı olduğunu ortaya koymaktadır. Bu amaçla HA ‘lerin izolasyonu ve çeşitli metal iyonlarını absorplama kapasitelerin bulunmasında XAD-4 ve XAD-8 reçinelerinin kullanılabilirliği araştırılmış, sonuçlar tablo ve grafiklerle gösrerilmiştir. ABSTRACT ISOLATION OF HUMIC ACIDS FROM RIVER WATER BY XAD RESINS AND THEIR ABILITY OF Na+, K+, Ca+2 ve Mg+2 ABSORPTION Ahmet DEMİR Ondokuz Mayıs University Institue of Natural and Applied Sciences Department of Chemistry Master Thesis 1993 Jury Members Prof. Dr. Mustafa ÖZCİMDER (Supervisor) In this research, isolation of humic acids from river water by XAD resins and their ability of Na+, K+, Ca+2 ve Mg+2 absorption are investigated.The recent studies showed that the occurence of humic acids in waste water and industrial water is objectionable. For this purpose, the usage of XAD-4 and XAD-8 resins were tested for the isolation of HA and the determination of its absorption capacity of various metal ions. ÖZET BAZI SÜT ÜRÜNLERİNDE KANSEROJEN N-NİTROZAMİNLERİN BELİRLENMESİ Müberra BAŞAK Ondokuz Mayıs üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Kimya Anabilimdalı Yüksek Lisans Tezi 1993, 44 sayfa Jüri Üyeleri Prof. Dr. Mustafa ÖZCİMDER Bu araştırmada, ülkemizde tüketilen 11 çeşit süt ürününün N-nitrozamin içerikleri kalitatif ve kantitatif olarak belirlenmeye çalışılmıştır. N-nitrozilaminlerin kalitatif analizinde ince tabaka kromatografik, kantitatif analizinde ise UV-VIS spektrofotometrik yöntemler kullanılmıştır ve süt ürünlerinin total N-nitrozamin içerikleri DMNA cinsinden belirlenmiştir. Ayrıca, N-nitrozaminlerin ekstraksiyonunda, ısıtma işlemine dayanan sokslet ekstraksiyonu ve oda sıcaklığında normal sıvı-katı ekstraksiyonu olmak üzere iki farklı yöntem kullanılmış ve ikinci ekstraksiyon yönteminin daha iyi sonuçlar verdiği gözlenmiştir. Yapılan analizler sonucunda; kaşar peyniri, taze peynir, çökelek, teneke peyniri, tel peynir ve lor peynirinin DMNA cinsinden sırasıyla; 0.57, 0.44, 0.62, 0.64, 0.96 ve 0.87 ppm düzeylerinde N-nitrozamin içerdikleri belirlenmiştir. ABSTRACT DETERMINATION OF CARCINOGENIC N-NITROSAMİNS IN SOME DAIRY PRODUCTS Müberra BAŞAK Ondokuz Mayıs University Institute of Natural and Applied Sciences Department of Chemistry Master Thesis 1993, 44 pages Jury Members Prof. Dr. Mustafa ÖZCİMDER In this study, it is aimed to find out the qualitative and quantitative values of N-nitrosamine contents of eleven dairy products consumed in our country. Thin laayer chromatography is used qualitative analysis and UV-VIS spectrophotometric methods in quantitative analysis. The total N-nitrosamine content of dairy product, is expressed as DMNA. Furthermore, two different methods are applied for extracting N-nitrosamines. One of them is the soxhlet extraction and the other is solid-liquid extraction at room temparature. The second method for its gave better results because of its higher precision and lower temperature. We found out that total DMNA content of sheep, fresh, curd, can, thready cheese and soft goat-milk cheese are at 0.57, 0.44, 0.62, 0.64, 0.96 and 0.87 ppm levels, respectively. ÖZET XAD-2 ADSORPSİYON METODU ile ESER MİKTARLARDAKİ ANYONİK DETERJANLARIN TAYİNİ ve SAMSUN YÖRESİ AKARSULARINDA ANYONİK DETERJANLARIN DÜZEYLERİNİN BELİRLENMESİ Hasan ÖZER Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Kimya Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi 1994 Jüri Üyeleri Prof. Dr. Mustafa ÖZCİMDER (Danışman) Bu çalışmada Yeşilırmak, Kürtün Deresi, Abdal Irmağı, Mert Irmağı, Kızılırmak, Engiz Deresi ve Suat Uğurlu Baraj Gölü ‘ndeki deterjan derişimleri belirlenmiştir. Su örnekleri ortalama olarak 15 günde alınmıştır. Çalışmalarımız süresince mevsimlere göre, akarsuların debilerinin değişmesiyle, akarsularda bulunan deterjan derişimlerinin de değiştiği görülmüştür. Bu akarsulardan yerleşim bölgeleri içinden geçenlerin, özellikle Kürtün Deresi, Yeşilırmak ve Mert Irmağı ‘nda bulunan deterjan miktarlarının diğerlerine göre oldukça fazla olduğu tespit edilmiştir. Düşük derişimli deterjanların tayini için XAD-2 Adsorpsiyon-Ekstraksiyon yöntemi geliştirilmiştir. Çalışmalarımızın asıl amacı olan ve bazı örneklerde eser miktarlarda bulunan deterjanların analizi için, XAD-2 reçineleri kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlarda, Metilen mavisi Metodu ile tayin edilemeyen çok düşük derişimli deterjanların, sulardan, XAD-2 kullanılarak tayinlerinin yapılabildiği belirlenmiştir. ABSTRACT DETERMINATION OF TRACE ANIONIC DETERGENT BY XAD-2 ADSORPTION METHOD AND QUANTIFICATION OF THE ANIONIC DETERGENT LEVEL OF SEVERAL RIVERS IN THE VICINITY OF SAMSUN Hasan ÖZER Ondokuz Mayıs University Institue of Natural and Applied Sciences Department of Chemistry Master Thesis 1994 Jury Members Prof. Dr. Mustafa ÖZCİMDER (Supervisor) Among the generaly used tecniques for the determination anionic detergents methylene blue method occupies the first place as far as the standart methods are concerned while the chromatographic methods are coming up. If detergent level in ppb level methylene blue method is not sensitive enough.That is why in this work we tried to develope an concentrating method using XAD-2 resin. Again the quantification has been carried out by methylene blue-spectroscopy method. Under proper conditions, the total extraction of 68 % has been obtained with an awarege standart deviation of ± 2.91. The lower detection limit is 0.039 ppm. In the second part of the work some data have been presented indicating the anionic detergent level of several rivers in the vicinity of Samsun. Throughout the year 1994, as high as 0.43 ppm detergent has been measured in Yeşilırmak and 0.38 ppm in Kürtün. However, altough these levels are higher than the tolerances given in Turkish Standards or Europian Guidlines, they are stil aroung acceptable. This shows the detergent contamination is just under critical level for most of the rivers given here. ÖZET FENAZOPİRİDİN HİDROKLORÜR (PİRİDİUM)’ÜN POLAROGRAFİK, VOLTAMETRİK VE KULOMETRİK DAVRANIŞLARININ İNCELENMESİ Ender BİÇER Ondoluz Mayıs Universitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Kimya Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi 1994, 131 sayfa Jüri Üyeleri Prof. Dr. Osman ÇAKIR (Danışman) Üriner enfeksiyonlarda analjezik etkiye sahip olan fenazopiridin hidroklorür’ün (piridium) eletrot reaksiyonu; Britton Robinson (pH = 2.00-12.00), asetat (pH = 3.50-5.60) ve fosfat (pH = 6.00-8.00) ve borat (pH = 8.00-12.00) tamponlarında Kare Dalga Voltametrisi (SWV), Dönüşümlü Voltametri (CV), Doğru Akım Polarografisi (DCP), Diferansiyel Puls Polarografisi (DPP) teknikleri kullanılarak incelendi. Potansiyel Kontrollü Kulometri (CPC) tekniği kullanılarak piridium’un indirgenmesi sırasında transfer edilen elektron sayısı belirlendi. Piridium’un elekrot reaksiyonunun pH = 2.00-10.50 arasında tersinmez ve pH = 11.00-12.00 arasında tersinir olduğu gözlendi. Piridium’un indirgenme reaksiyonlarında gereken elektron sayıları pH = 2.00-10.50 arasında 4 ve pH = 11.00-12.00 arasında 2 olarak belirlendi. DCP ile piridium’un pKa değerleri 4.03 ± 0.10 ve 7.41± 0.11 olarak bulundu. Ayrıca DPP metodu kullanılarak piridium’un pKa değerleri 4.01± 0.12 ve 6.85± 0.15 olarak bulundu. pH = 2.00-10.50 arasında piridium’un toplam elektrot reaksiyonu aşağıda gösterildiği gibidir: piridium + 4e- + 4H+ ® anilin + 2,3,6 triamino piridin-2-hidroklorür pH = 11.00-12.00 arasında piridium’un toplam elektrot reaksiyonu ise aşağıda gösterildiği gibidir: piridium + 2e- + 2H+ Û 2,6 diamino -3-fenil hidrazo piridin-2-hidroklorür ABSTRACT THE INVESTIGATION OF POLAROGRAPHIC, VOLTAMMETRIC AND COULOMETRIC BEHAVIOURS OF PHENAZOPYRIDINE HYDROCHLORIDE (PYRIDIUM) Ender BİÇER Ondokuz Mayıs University Institute of Natural and Applied Sciences Department of Chemistry Master Thesis 1994, 131 pages Jury members Prof. Dr. Osman ÇAKIR (Supervisor) The electrode reaction of phenazopyridine hydrochloride (pyridium) having the analgesic effect in urinary infections was studied in Britton Robinson (pH = 2.00-12.00), acetate (pH = 3.50-5.60) ve phosphate (pH = 6.00-8.00) ve borate (pH = 8.00-12.00) buffers through the use of Square Wave Voltammetry (SWV), Cyclic Voltammetry (CV), Direct Current Polarography (DCP) and Differential Pulse Polarography (DPP) techniques. The numberof electrons transferred during the reduction of pyridium was determined by Controlled Potential Coulometry (CPC) technique. It was observed that the electrode reaction of the pyridium was irreversible (pH = 2.00-10.50) and reversible (pH = 11.00-12.00). The numbers of electrons involved in the reduction reactions of pyridium were determined as 4e- (pH = 2.00-10.50) and 2e- (pH = 11.00-12.00). The pKa values of pyridium determined by DCP were found to be 4.03 ± 0.10 and 7.41± 0.11. And also by the DPP method the pKa values of pyridium determined by DCP were found to be 4.01± 0.12 and 6.85± 0.15. The net electrode reaction of prydium is as shown below (pH = 2.00-10.50): pyridium + 4e- + 4H+ ® aniline + 2,3,6 triamino pyridine-2-hydrochloride The net electrode reaction of prydium is as given below (pH = 11.00-12.00): piridium + 2e- + 2H+ Û 2,6 diamino -3-phenyl hydrazo piridin-2-hydrochloride ÖZET ERİOCHROME BLACK T VE BAZI GEÇİŞ METALLERİ (Mn, Co, Ni, Cu, Zn) İLE OLUŞTURDUĞU KOMPLEKSLERİN POLAROGRAFİK VE VOLTAMETRİK DAVRANIŞLARININ İNCELENMESİ Emine ERTÜRK Ondoluz Mayıs Universitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Kimya Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi 1994, 134 sayfa Jüri Üyeleri Prof. Dr. Osman ÇAKIR (Danışman) Metalokromik indikatör olarak bilinen Eriochrome Black T’nin elektrot reaksiyonu Britton Robinson (pH = 2.00-12.00), fosfat (pH = 6.00-8.00) ve amonyak (pH = 8.50-10.50) tamponlarında Doğru Akım Polarografisi (DCP), Diferansiyel Puls Polarografisi (DPP), Kare Dalga Voltametrisi (SWV) ve Dönüşümlü Voltametri (CV) yöntemleri kullanılarak incelendi. Dönüşümlü Voltametri (CV) yöntemi ile Eriochrome Black T’nin elektrot reaksiyonunun tersinmez olduğu sonucuna varılmıştır. Eriochrome Black T’nin pKa değerleri Diferansiyel Puls Polarografisi (DPP) ile as 6.15± 0.1 ve 10.88± 0.1 olarak, Kare Dalga Voltametrisi (SWV) ile 6.38± 0.1 ve 10.03± 0.1 olarak belirlenmiştir. Eriochrome Black T’nin toplam elektrot reaksiyonu, pH = 2.00-5.00 aralığında; R1-N=N-R2NO2 + 8H+ + 8e- ® R1-NH2 + NH2-R2NHOH + H2O şeklinde, pH = 5.00-12.00 aralığında ise; R1-N=N-R2NO2 + 6H+ + 6e- ® R1-NH-NHR2NHOH + H2O şeklinde verilmiştir. Eriochrome Black T’nin mangan, kobalt, bakır ve çinko ile 1:1 kompleksler verdiği, nikel ile oluşturduğu kompleksin ise 1:1 ve 1:2 şeklinde olduğu tesbit edildi. Eriochrome Black T’nin mangan, kobalt, çinko komplekslerinin amonyak tamponunda (pH = 9.50) nikel ve bakır komplekslerinin ise fosfat tamponunda (pH = 6.00) yukarıda belirtilen yöntemler kullanılarak kompleks kararlılık sabitleri incelendi. Kompleksin elektrot reaksiyonu aşağıdaki denklemle verilmiştir. [M(R1-N=N-R2NO2)( H2O)3] + 6e- + 6H+ ® [M(R1-NH-NH-R2NHOH)( H2O)3] (M; metal iyonu) ABSTRACT THE INVESTIGATION OF POLAROGRAPHIC AND VOLTAMMETRIC AND BEHAVIOURS OF ERIOCHROME BLACK T AND SOME OF ITS TRASITION METALS COMPLEXES Emine ERTÜRK Ondokuz Mayıs University Institute of Natural and Applied Sciences Department of Chemistry Master Thesis 1994, 134 pages Jury members Prof. Dr. Osman ÇAKIR (Supervisor) The electrode reaction of Eriochrome Black T known as a metalochromic indicator has been investigated in Britton Robinson (pH = 2.00-12.00), phosphate (pH = 6.00-8.00) and ammonia (pH = 8.50-10.50) buffers using Direct Current Polarography (DCP), Differential Pulse Polarography (DPP), Square Wave Voltammetry (SWV) and Cyclic Voltammetry (CV) techniques. The number of electrons transferred during the reduction of Eriochrome Black T was determined by Controlled Potential Coulometry technique (CPC). It has been concluded through Cyclic Voltammetry (CV) that the electrode reaction of Eriochrome Black T is irreversible. The pKa values of Eriochrome Black T were determined as 6.15± 0.1 and 10.88± 0.1 by Differential Pulse Polarography (DPP) and as 6.38± 0.1 and 10.03± 0.1 by Square Wave Voltammetry (SWV). The total electrode reaction of Eriochrome Black T in pH = 2.00-5.00 region may be given as; R1-N=N-R2NO2 + 8H+ + 8e- ® R1-NH2 + NH2-R2NHOH + H2O pH = 5.00-12.00 interval it may be represented as ; R1-N=N-R2NO2 + 6H+ + 6e- ® R1-NH-NHR2NHOH + H2O The manganese, cobalt, copper and zinc complexes of Eriochrome Black T are always of a stoichiometric ratio of 1:1 whereas the nickel complex exhibits both 1:1 and 1:2 stoichiometries. The stability constants of manganese, cobalt and zinc complexes of Eriochrome Black T in ammonia buffer (pH = 9.50), and those of nickel and copper complexes in phosphate buffer (pH = 6.00) were determined with the same technique. The electrode reaction of the complex is given below. [M(R1-N=N-R2NO2)( H2O)3] + 6e- + 6H+ ® [M(R1-NH-NH-R2NHOH)( H2O)3] (M; metal ion) ÖZET POTASYUM-4-METİLPİPERİDİN DİTİYOKARBAMAT İLE BAKIRIN DİĞER KATYONLARDAN AYRILMASI VE SPEKTROFOTOMETRİK TAYİNİ Hasan CESUR Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Kimya Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi 1994. 55 Sayfa Jüri Üyeleri Prof. Dr. Mustafa ÖZDEMİR (Danışman) Bu çalışmada bakırın spektrofotometrik tayininde yeni bir reaktif olan potasyum 4-metilpiperidin ditiyokarbamatın (KMPDC) kullanılabilirliği araştırıldı. Bu amaçla önce KMPDC reaktifi sentezlendi ve reaktifin sulu çözeltisi ile Cu(II) çözeltisi etkileştirilerek Cu(MPDC)2 kompleksi oluşturuldu. Sulu fazda oluşturulan sarı-kahverengi renkteki kararlı Cu(MPDC)2 kompleksinin kloroform fazına ekstraksiyonu incelendi ve kloroform ekstraktının 435 nm dalga boyunda absorpsiyon şiddetinin ölçülmesine dayanan yeni bir spektrofotometrik bakır tayin yöntemi geliştirildi. Bu yöntemde diğer metallerin girişim etkilerini önlemek için ince tabaka kromotografi tekniğinden faydalanıldı. KMPDC ile çözücü ekstraksiyonu ve İTK tekniğinin birleştirilmesiyle geliştirilen tayin yöntemi bazı alaşımlara ve deniz suyuna uygulandı. ABSTRACT Hasan CESUR Ondokuz Mayıs University Insttitue of Natural and Applied Sciences Department of Chemistry Master Tesis 1994. 55 Pages Jury Members Prof. Dr. Mustafa ÖZDEMİR (Supervisor) In this study, the usability of potassium-4-methylpiperidine dithiocarbamate (KMPDC), which is a new reagent in the spectrophotometric determination of copper, has been researched. For this purpose, first, the reagent of KMPDC has been synthesized. Then, the watery solvent the reagent and Cu(II) solvent have been made effective and Cu(MPDC)2 complexes have been produced. Extracting yellow-brown colored copper Cu(MPDC)2 complex, which has been produced in watery phase, into the chloroform phase and mesuring the absorbtion degree of chloroform extract at 435 nm wave length, the spectrophotometric determination of copper has been done. In order to present the iterference effects of other metals, the tecnique of thin layer chrmotography (TLC) has been used. The spectrophotometric determination of copper method, whic has been developed combining KMPDC with the tecnique of solvent extraction and TLC has been practised to same samples of alloy and seawater. ÖZET FERROSEN VE BAZI TÜREVLERİNİN b -SİKLODEKSTRİNLE VERDİĞİ İNKLÜZYON KOMPLEKSLERİNİN SENTEZİ, SPEKTROSKOPİK VE TERRMİK ÖZELLİKLERİNİN İNCELENMESİ Ahmet KARADAĞ Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Anorganik Kimya Anabilim dalı Yüksek Lisans Tezi 1994, 56 sayfa Jüri Üyeleri Prof. Dr. Osman ÇAKIR b -Siklodektrin (b -SD) ile ferrosen ve türevlerinin inklüzyon kompleksleri yüksek verimlerde hazırlandı. b -SD, aromatik sübstitüe ferrosen türeviyle 2:1 molar oranında inklüzyon bileşiği veriyorken; ferrosen, mono- ve disübstitüe ferrosen türevleri 1:1 stokiyometrik oranında bileşikler oluşturdu. b -SD 1,2-diferroseniletan türeviyle herhangi bir bileşik oluşturmadı. İnklüzyon bileşikleri 1H-NMR, IR, UV/VIS ve elementel analiz yöntemiyle karekterize edildi. Termik analiz sonuçları ferrosen ve türevlerinin kararlılıklarının b -SD örgüsüne inklüzyonu ile büyük oranda arttığını gösterdi. Ayrıca bağlanma şekilleri de tartışıldı. ABSTRACT THE SYNTHESIS OF THE INCLUSION COMPLEXES OF FERROCENE AND ITS DERIVARIVES WITH b -CYCLODEXTRIN AND INVESTIGATION OF THEIR SPECTROSCOPIC AND THERMAL PROPERTIES Ahmet KARADAĞ Ondokuz Mayıs University Institute of Natural and Applied Sciences Department of Chemistry Master Thesis 1994, 56 pages Jury members Prof. Dr. Osman ÇAKIR Inclusion complexes of ferrocene and its derivatives with b -cyclodextrin (b -CD) were prepared in high yields. b -CD formed 1:1 stoichiometric compounds with ferrocene and its mono- and disubstituted derivatives while the inclusion compound with the molar ratio of 2:1 (b -CD: guest) was obtained with aromatic substituted ferrocene. b -CD did not form any compound with 1,2-diferrocenylethane derivative. The inclusion compounds were by 1H-NMR, IR, UV/VIS and elemental analysis. Thermal analysis showed that ferrocene and its derivatives are greatly stabilized by inclusion into the b -CD cavity . binding modes were also discussed. ÖZET SAMSUN YÖRESİ (ÇARŞAMBA-BAFRA) YÜZEY SULARINDA KİRLİLİK DÜZEYLERİNİN BELİRLENMESİ Adem ASAN Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Kimya Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi 1995 Jüri Üyeleri Prof. Dr. Mustafa ÖZCİMDER(Danışman) Bu çalışmada Suat Uğurlu Baraj Gölü, Yeşilırmak, Abdal Irmağı, Kürtün Deresi ve Kızılırmaktaki kirlilik parametreleri belirlenmiştir. Su örnekleri yaklaşık dokuz ay boyunca belirli aralıklarla ayda iki kez alınarak analizleri gerçekleştirilmiştir. Çalışma süresince su kirlilik parametrelerinden; organik madde, pH, sıcaklık, buharlaşma kalıntısı, çözünmüş oksijen, klorür, sülfat, fosfat, amonyak azotu, demir, sertlik, kalsiyum, mağnezyum ve iletkenlik tayinleri yapıldı. Çalışmalar boyunca, kış ve yaz mevsimlerinde akarsu miktarına bağlı olarak kirlilik parametrelerinin değiştiği gözlenmiştir. Su kirlilik parametreleri analiz sonuçlarının aylara göre değişimi grafiksel olarak düzenlenerek gösterilmiştir. Buna göre, çözünmüş oksijen bakımından Kürtün ve Mert Irmağı, fosfat bakımından Mert Irmağı, Amonyak azotu bakımından mert ırmağı ve kürtün deresinde standart değerlerin aşıldığı ve bu akarsularda önemli oranda kirlenmenin olduğu belirlenmiştir. ABSTRACT DETERMINATION OF SURFACE WATER POLLUTION LEVELS IN SAMSUN AREA (ÇARŞAMBA-BAFRA) Adem ASAN Ondokuz Mayıs Üniversitesi Institue of Natural and Applied Sciences Department of Chemistry Master Thesis 1995 Jury members Prof. Dr. Mustafa ÖZCİMDER(Supervisor) In this work, the pollution observed from the analysis of several surface waters in vicinty of Samsun, namely; Kızılırmak, Kürtün, Mert, Abdal, Yeşilırmak, and Suat Uğurlu Dam were presented. Water samples were taken every fortnight for a period of nine months and analyzed according to procedures given by Turkish Standards (TS 266) and Europe Standards. Basen on the parameters measured, total organic matter (TOC) pH, temperature, dissolved oxygen (DO) chlorine, sulphate, phosphate, ammonia, iren (ııı) hardness, calsium, magnesium and conductivity, it was concluded that Kürtün and Mert rivers are highly polluted. ÖZET SULARDAKİ AMİNO ASİTLERİN XAD REÇİNELERİ İLE TUTULMASI VE GERİ KAZANILMASI ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA Bilal ÖZER Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Kimya Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi 1996. 40 Sayfa Jüri Üyeleri Prof. Dr. Mustafa ÖZCİMDER (Danışman) Bu çalışmada, doğal sularda çok düşük miktarlarda bulunan aminoasitlerin XAD reçineleri ile kazanılması ve tayin edilebilmesi için bir yöntem geliştirilmiştir. Suya ninhidrin eklenmiş ve farklı XAD’ ler üzerinden geçirilmiştir. Daha sonra XAD üzerinden metanol-su karışımı ile geri alınarak 569 nm de spektroskopik olarak tayin edilmiştir. Standart alanin, glisin örneklerinin XAD-16 da yutunma yüzdesi ortalama %95.75, reçinede tutunan örneğin geri alma yüzdesi ortalama % 91.60 ve toplam kazanç % 86.51 dolaylarynda bulunmuştur. ABSTRACT Bilal ÖZER Ondokuz Mayys University Insttitue of Natural and Applied Sciences Department of Chemistry Master Tesis 1996. 40 Pages Jury Members Prof. Dr. Mustafa ÖZCYMDER (Supervisor) A method was developed to recover on XAD resins and determine trace amount of amino acid in natural water. Ninhydrin was added into water and this mixture was adsorbed on several XAD resins. It was recovered by mixture of methylalcohol- water and determined by spectroscophic method at 569 nm. The percentage of adsorption for alanin and glycin standarts on XAD-16 resin was found around 95.75 while the total recovery was about 86.51 %. ÖZET SUDA ÇÖZÜNEN BAZI VİTAMİNLERİN VOLTAMETRİK YÖNTEMLERLE MULTİVİTAMİN TABLETLERDE VE BİYOLOJİK ORTAMLARDA TAYİNLERİ ÜZERİNE ÇALIŞMALAR İclal BULUT Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen-Bilimleri Enstitüsü Kimya Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi 1996 Jüri Üyeleri Prof. Dr. Nur ONAR Riboflavin ve folik asidin aynı anda tayini için polarografik (SWV) yöntem geliştirilmiştir. Geliştirilen bu yöntemin multivitamin tabletlere uygulanabilirliği ortaya konmuştur. Sonraki aşamada adsorptif sıyırma voltametrisi tekniği kullanılarak daha duyarlı hale getirilen yöntem ile bazı biyolojik ortamlarda riboflavin ve folik asidin tayin edilebileceği belirlenmiştir. Ayrıca geliştirilen kare dalga voltametrik (SWV) yöntemi kullanılarak ısıya ve ışığa duyarlı oldukları bilinen bu iki vitaminin değişik şartlarda bekletilmesi sırasında meydana gelen kayıplar belirlenmiştir. ABSTRACT VOLTAMMETRIC DETERMINATION STUDIES OF SOME VITAMINS IN MULTIVITAMIN TABLETS AND IN SOME BIOLOGICAL MATRIXES İclal BULUT Ondokuz Mayıs University Institue of Natural and Applied Sciences Department of Chemistry Master Thesis 1996 Jury Members Prof. Dr. Nur ONAR A polarographic method (SWV) has been developed to analyze simultaneously riboflavin ve folic acid. This method was then used to investigate multivitamin tablets whether they could be analyzed by the method. In the latter stage of the study, the method was made more sensitive by using. Adsorptive Stripping Voltammetry and so it was used to analyze quantitatively riboflavin ve folic acid in some biological systems. Additionally, as riboflavin and folic acid are highly sensitive to light and heat, the amount of vitamin losses of these vitamins retained in different conditions were determined. ÖZET SİNNAMALDEHİT’DEN BAŞLAYARAK ÇEŞİTLİ FORMAZANLARIN VE METAL KOMPLEKSLERİNİN SENTEZLERİ VE BOYARMADDE OLARAK KULLANILABİLİRLİKLERİNİN ARAŞTIRILMASI Fatma EROL Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Kimya Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi 1996, 79 Jüri Üyeleri Prof.Dr. İsmail E. GÜMRÜKÇÜOĞLU Bu çalışmada sinnamaldehitin fenilhidrazin ile etkileştirilmesiyle elde edilen sinnamaldehid fenilhidrazon, antranil asidi ve sülfonil asidinin diazonyum tuzlarıyla kenetlendirilerek karşılık gelen formazanlar ve bunların Cu+2, Co+2, Ni+2 tuzlarıyla olan kompleksleri sentezlendi. Sentezlenen bu maddelerin boyarmadde olarak kullanılabilirliğinin araştırılması ve bu amaçla; oluşturulan komplekslerle direkt boyama ve elyaf üzerinde kompleks oluşturma yöntemlerinin hangisinde daha yüksek haslıkların elde edileceğinin tesbiti yapıldı. ABSTRACT Fatma EROL Ondokuz Mayıs University Institute of Natural and Applied Science Department of Chemistry Master Thesis 1996, 79 Jury Members Prof.Dr. İsmail E. GÜMRÜKÇÜOĞLU In this study, corresponding formazans have been synthesized by coupling the diazonium salt of anthranilic acid and sulfonilic acid with cinnamaldehyde phenylhydrazone which is obtained by treating cinnamaldehyde with phenylhydrazine. In addition complexes of these formazans have been synthesized with Cu+2, Co+2, Ni+2 salts. The application of these synthesized coumpounds as dye were investigated. For this purpose two different methods have been selected. In the first method, polyamide and cotton material was directly dyed with the resultant complexes. Whereas in the second method, the complexes were formed on materials. The better one of both methods was determined. ÖZET İMİNO VE AZO YAN GRUBU TAŞIYAN BAZI ARİLOKSİSİKLOTRİFOSFAZENLERİN SENTEZİ VE ÖZELLİKLERİNİN İNCELENMESİ Günseli TURGUT Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Kimya Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi 1997, 100 Jüri Üyeleri Prof.Dr. İsmail E. GÜMRÜKÇÜOĞLU Bu çalışmada, N-benziliden-4-hidroksianilkin, 4’-klorbenziliden-4-hidroksianilin, 2’-klotbenziliden -4-hidroksianilin, N-furfuriliden-4-hidroksianilin, 4’-hidroksibenzilidenanilin, 4’-hidroksibenziliden-2,6 -dimetilanilin, 4’-hidroksibenziliden-2-metilanilin, 4’-hidroksibenziliden-2-kloranilin, 4’-hidroksibenziliden -4-tert-bütilanilin, 4’-hidroksibenzilidennaftilamin, 4’-hidroksibenziliden-3,4-15-crown-5-anilin gibi 4-hidroksi veya 4’-hidroksi schiff bazları ile 4-hidroksiazobenzen, 4’-etil-4-hidroksiazobenzen, 2’-klor,4-hidroksiazobenzen, 2’-metoksi-5’-klor-4-hidroksiazobenzen gibi 4-hidroksiazo bileşikleri sentezlenerek, bu bileşiklerin hekzaklorosiklotrifos- fazen ile etkileştirilmesi sonucu kartşılık gelen imino ve azo yan gruplu ariloksisiklotrifosfazen türevleri sentezlendi. Sentezlenen siklotrifosfazen türevlerinin yapıları IR, UV ve 1H-NMR Spektroskopi teknikleri ile incelendi.İmin grubu taşıyan ariloksisiklotrifosfazenlerin IR Spektrumlarında genel olarak dört karakteristik band görülmüştür. Bu karakteristik bandlar, -CH=N-, P=N, P-N-P(asimetrik), P-N-P(simetrik) gruplarına ait olup, titreşim frekansları sırası ile, 1633cm-1-1601cm-1, 1242cm-1-1150cm-1, 1278cm-1-1261cm-1 ve 958cm-1-943cm-1 olarak belirlenmiştir. Bu bileşiklerin UV-VIS Spektrumlarında da dört tür geçişin olduğu tespit edilmiştir. BandI siklotrifosfazen türevinin anilin kısmında yer alan fenil halkasındaki p ® p * geçişine karşılık gelen ve 349nm-306nm arasında gözlenen, BandII molekülün benzal kısmındaki fenil halkası ile karbon atomu arasındaki konjugasyon sonucu 264nm-301nm arasında absorpsiyon gösteren p ® p * geçişine karşılık gelen, BandIII imin grubundan kaynaklanan n® p * geçişine karşılık gelen ve 220nm-260nm arasında gözlenen, BandIV molekülün benzal kısmında yer alan fenil halkasındaki p ® p * geçişine karşılık imino group. BandIV was observed in the range of 209nm- gelen ve 209nm-243nm arasında gözlenen bandlar olarak tesbit edilmiştir. İmin grubu taşıyan siklotrifosfazen türevlerinin 1H-NMR Spektrumlarında, başlangıç maddesi olan schiff bazlarının spektrumlarında belirlenen hidroksil grubuna ait pikin kaybolduğu, aromatik halka ve imin protonlarına ait olduğu tespit edilen piklerin 8,8ppm-6,5ppm bölgesinde rezonansa geldiği belirlenmiştir.Siklotrifosfazenlerin azo türevlerinin IR Spektrumlaında da dört karakteristik IR bandının olduğu görülmüştür. Bileşiklerin karakteristik absorpsiyonlarını veren -N=N-, P=N, P-N-P(asimetrik), P-N-P(simetrik) titreşimlerine ait frekanslar sırasıyla, 1422cm-1-1416cm-1, 1225cm-1-1141cm-1, 1303cm-1-1263cm-1 ve 960cm-1-931cm-1 bölgelerinde gözlenmiştir. Siklotrifosfazenlerin azo türevlerinin UV-VIS Spektrumlarında başlangıç maddesi olarak kullanılan azo bileşiklerinden kaynaklanan n® p * ve p ® p * geçişlerinin olduğu tesbit edilmiştir. Bu geçişler sırasıyla, 370nm-447nm ve 375nm-315nmarasında gözlenmiştir. Siklotrifosfazenlerin azo türevlerinin 1H-NMR Spektrumlarında da schiff bazılarında gözlenen durum geçerlidir. Başlangıç maddesi olarak kullanılan azo bileşiklerinin 1H-NMR Spektrumlarında belirlenen hidroksil grubuna ait pikin kaybolduğu, halka protonlarına ait piklerin kimyasal kayma değerlerinde de değişmelerin olduğu tespit edilmiştir. ABSTRACT Günseli TURGUT Ondokuz Mayıs University Institute of Natural and Applied Science Department of Chemistry Master Thesis 1997, 100 Jury Members Prof.Dr. İsmail E. GÜMRÜKÇÜOĞLU In this study, aryloxycyclotriphosphazenes containing cromophor side groups have been synthesized by the reaction of hexacholorotriphosphazene and 4-hydroxy or 4’-hydroxy schiff bases as N-benzilidene-4-hydroxyaniline, 4’-chlorobenzilidene-4-hydroxyaniline ,2’-chlorobenzilidene -4 -hydroxyaniline, N-furfurilidene -4-hydroxyaniline, 4’-hydroxy benzilidene aniline, 4’-hydroxybenzilidene -2,6-dimethlyaniline, 4’-hydroxy-benzilidene-2-methlyaniline, 4’-hydroxybenzilidene-2-chloroaniline, 4’-hydroxybenzilidene-4-tert-butylaniline, 4-hydroxybenzilkidenenaftilamine, 4’-hydroxybenzilidene -3,4-15-crown-5-aniline with 4-hydroxyazo compounds as 4-hydroxyazobenzene, 4’-ethly-4 -hydroxyazobenzene, 4’-tert-butyl-4-hydroxy azobenzene, 4’methoxy-4-hdroxyazobenzene, 3’,4’ -dichloro-4-hydroxyazobenzene, 2’-chloro-4-hydroxy azobenzene, 2’-methoxy-5’-chloro-4-hydroxy azobenzene. The structures of these compounds were determined by IR, UV-VIS and 1H-NMR. In IR Spectrum of all imino sübstitüed arlyoxycyclo triphosphazenes, showed four characterictic bands. These bands are CH=N, P=N, P-N-P(asymmetric), P-N-P(symmetric) which are located at , 1633cm-1-1601cm-1, 1242cm-1-1150cm-1, 1278cm-1-1261cm-1 ve 958cm-1-943cm-1 respectivelly. Four bands are also found in the UV Spectrum of these compounds. BandI was observed in the range of 3494nm-301nm and correspond to p ® p * transition of phenly ring which is located aniline part of cyclotriphosphazenes derivative. BandII was observed in the range of 264nm-301nm and corresponds to p ® p * transition of double bond formed by conjugation of carbon atom and phenly ring of benzal part of the molecule. BandIII was observed in the range of 220nm-260nm and correspounds to the of n® p * originated from 243nm and corresponds to p ® p * transition of the phenly ring in benzal part of the molecule. 1H-NMR Spectrum of cyclotriphosphazenes derivatives which have imino group it is observed that the peak which appears for hydroxly group in the spectrum of inital material of schiff bases dissappears. It is also observed that the peaks of aromatic ring protons and of imino group resonate in the region of 8.8ppm-6.5ppm. In the IR Spectrum of all azo derivatives of cyclotriphosphazenes showed four characteritic bands as -N=N-, P=N, P-N-P(asymmetric), P-N-P (symmetric) whivh are located at 1422cm-1-1416cm-1, 1225cm-1-1141cm-1, 1303cm-1-1263cm-1 ve 960cm-1-931cm-1 respectivelly. In the UV Spectrum of azo derivatives of cyclotriphosphazenes, n® p * and p ® p * transitions emenating from azo compounds used as starting material have been observed. These transitions are in the region of 370nm-447nm and 375nm-315nm respectivelly. The case observed for 1HNMR Spectrum of schiff bases is also valid for 1HNMR Spectrum of azo derivates of cyclotriphoshazenes. The determined peak for hydroxyl group in 1HNMR Spectrum of azo compounds used as starting materials dissappears. The changes are also occured in the chemical shift values of the peaks originating from aromatic ring protons. ÖZET BAZI YENİ OKSİM LİGANDLARI ile Ni(II), Cu(II), Co(II) KOMPLEKSLERİNİN SENTEZİ ve YAPILARININ ARAŞTIRILMASI Murat TAŞ Ondokuz Mayıs Ünüversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Kimya Anabilm Dalı Yüksek Lisans Tezi 1997, 54 Sayfa Jüri Üyeleri Prof.Dr. Mustafa ÖZCİMDER Oksim ligandları yapılarında “-C=NOH” fonksiyonel grubu bulunduran, geçiş metalleri ile katı, kararlı kompleksler oluşturan organik maddelerdir. Oksimler kararlı olmalarına rağmen uzun süre ısı ve ışık etkisinde kalırlarsa bozunurlar. Oksimlerin geçiş metalleri ile oluşturdukları komplekslerin çözünürlükleri genellikle düşüktür.Bu çalışmada; hidroksilaminhidroklorür ile kloralhidrattan anti-kloroglioksim ve anti-dikloroglioksim sentezlenerek yeni sübstitüe aminoglioksimlerin sentezinde kullanıldı.Ar-NH2 ve Ar-SH tipindeki bileşikler anti-kloroglioksim ve anti-dikloroglioksim ile -5 oC ve altındaki sıcaklıklarda etkileşerek simetrik ve simetrik olmayan glioksimleri oluştururlar. 3,4-dimetilanilin ve 3,4-dikloranilin ile anti-kloroglioksim kullanılarak simetrik olmayan N-(3,4-dimetilfenil)aminoglioksim ve N-(3,4-diklorofenil)aminoglioksim ligandı, anti-dikloroglioksim kullanılarak simetrik olan N-N’-bis(3,4-dimetilfenil)diaminoglioksim ve N,N’-bis(3,4-diklorfenil) diaminoglioksim ligandı sentezlendi. Sentezlenen bu ligandların alkoldeki çözeltisine metal-ligand oranı 1:2 olacak şekilde NiCl2.6H2O, CuCl2.6H2O ve CoCl2.6H2O’ nun alkoldeki çözeltileri ilave edilip 40-50 oC’de pH’ı 4-5 civarına ayarlanarak kompleksler sentezlendi. Saflaştırılan komplekslerin ve ligandların yapıları UV-VIS, IR, 1H-NMR, manyetik duyarlık ve elementel analiz yardımıyla aydınlatıldı. Nikel ve bakır komplekslerinin kare düzlem, kobalt komplekslerinin ise oktahedral yapıda oldukları tesbit edildi. ABSTRACT SYNTHESİS and STRUCTURE of SOME OXİME LİGANDS and THEİR Ni(II), Cu(II), Co(II) COMPLEXES Murat TAŞ Ondokuz Mayıs University Institute of Naturel Applied Science Department of Chemistry Master Thesis 1997,54 pages Jury Members Prof.Dr. Mustafa ÖZCİMDER Oxime ligands have “-C=NOH” functional group in structure and can form stable complexes with transition metals. Although the complexes very stable they can be decomposed after prolonged exposition to light or high temperature. Solubility of the complexes are generally low. In this study anti-chloroglyoxime and anti-dichloroglyoxime were synthesised using hydroxylaminehydrochloride and chlorahydrate and these were used to prepare corresponding new aminoglyoximes. Compounds such as Ar-NH2 and Ar-SH react with anti-chloroglyoxime and anti-dichloroglyoxime at -5 oC and below this temperature, forms symmetrical and unsymmetrical glyoximes. 3,4-dimethylaniline, 3,4-dichloroaniline and anti-chloroglyoxime were used to prepare unsymmetrical N-(3,4-dimethylphenyl) aminoglyoxime, N-(3,4-dichlorophenyl)aminoglyoxime. The substituted anilines and anti-dichloroglyoxime were used to prepare corresponding symmetrical diaminoglyoximes. The complexes were prepared by mixing solution of the NiCl2.6H2O, CuCl2.6H2O, CoCl2.6H2O in alcohol with certain a amount of solution of the ligands in alcohol to maintain transition metal-ligand ratio 1:2 at 40-50 oC in the pH rage 4-5. The structure and physical properties of the purified complexes and ligands were determined by UV-VIS, IR, 1H-NMR spectra, magnetic susseptibity and elemental analysis. The structure of the Nickel and Copper complex were found to be square-planar while Cobalt complexes were octahedral. ÖZET YEŞİLIRMAK NEHRİ AMASYA ŞEHİR MERKEZİ BÖLÜMÜNDE Ve TERSAKAN ÇAYINDA KİRLİLİK ARAŞTIRMASI Seher TEKİN Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Kimya Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi 1997 Jüri Üyeleri Prof. Dr. Mustafa ÖZCİMDER (Danışman) Bu çalışmada, Yeşilırmak Nehri Amasya şehir merkezi girişinde, çıkışında ve Tersakan Çayı’nın Yeşilırmakla kesişim noktası öncesinde belirlenen örnekleme noktalarından Kasım 1995’ten başlayarak bir yıl boyunca 15 günlük periyotlarla alınan su örneklerinde kirlilik parametreleri araştırıldı.Çalışma süresince, sıcaklık, pH, çözünmüş oksijen (DO), toplam organik karbon (TOC), sertlik, kalsiyum, magnezyum, klorür, fosfat, amonyak azotu, sülfat, demir, toplam katı madde (buharlaşma kalıntısı miktarı, BKM), nitrat, florür, kurşun ve bakır olmak üzere 17 parametre seçildi ve tayinleri yapıldı.Analiz sonuçları tablolar halinde düzenlenip, her bir parametre için aylara göre değişim grafikleri hazırlanıp, bu grafiklerde her üç örnekleme noktasından alınan su örneklerine ait değerler gösterildi. Mevsimlere bağlı olarak yaz aylarında akarsuların taşıdığı su miktrının azalması sebebiyle daha yüksek derişimler gözlendi. Bununla beraber analiz sonuçları Tersakan Çayı’nda önemli ölçüde organik kaynaklı kirlenmenin olduğunu gösterdi. Toplam organik karbon, fosfat ve amonyak azotu miktarının Yeşilırmak Nehri Amasya şehir merkezi çıkışından alınan su örneklerinde yüksek olduğu, ağır metallerden olan kurşun ve bakırın su örneklerinin hiç birinde bir yıl boyunca stabdart değerlerin üzerine çıkmadığı hatta yok denecek kadar az olduğu belirlendi. Su örneklerinde genellikle standart değerlerin aşılmadığı, fakat, toplam organik karbon, amonyak azotu ve fosfat miktarlarının yüksek olduğu, çözünmüş oksijenin ise alçak değerlerde seyrettiği gözlendi.Genel olarak Yeşilırmak’ın Amasya Şehir içinden geçerken amonyak azotu, fosfat, TOC, klorür, BKM değerleri yönünden artış gösterdiği saptandı. Analiz sonuçları, daha önce Temmuz 1992-Eylül 1993 tarihleri arasında “Yeşilırmak Havzası Su Kirliliği Tespit Projesi”adı altında yapılan çalışma ile karşılaştırıldığında, kalsiyum ve amonyak azotu değerlerinin çok fazla arttığı; pH da az bir artışın olduğu, sıcaklık ve çözünmüş oksijen miktarı azalırken, fosfat, nitrat, toplam katı madde va TOC değerlerinde önemli bir değişikliğin olmadığı, mevcut kirliliğin bazı parametreler yönünden daha da artarak devam ettiğini gösterdi. ABSTRACT THE DETERMINATION OF POLLUTION PARAMETERS OF YEŞİLIRMAK RIVER AND TERSAKAN RIVER Seher TEKİN Ondokuz Mayıs Üniversitesi Institue of Natural and Applied Sciences Department of Chemistry Master Thesis 1997 Jury members Prof. Dr. Mustafa ÖZCİMDER (Supervisor) In this work we present the results of the analysis of Yeşilırmak River and Tersakan River. The routine water analysis has been carried out for a period of 12 months covering following parameters: Temperature, pH, dissolved axygen, total organic carbon, hardness, magnesium, calcium, ammonia, chloride, phosphate, sulfate, iron, evaporation residue, nitrate, fluoride, lead and copper.These pollution parameters were determined as mentioned above for a period of 12 months before Yeşilırmak enters city Amasya, and after leaving Amasya. In this way we aimed to determine the contribution of the city Amasya to Yeşilırmak pollution. In addition to this we also give the analysis of Tersakan River for comparison.It seems that city Amasya contributes a lot to the pollution of Yeşilırmak. We have observed an increase in total organic carbon, ammonia, phosphate, chloride, through the flow in amasya which comes from household wastes.Tersakan shows also a high amount of total organic carbon, ammonia and phosphate. ÖZET HAREKETLİ ORTAMLARDA KULLANILABİLEN DÜŞÜK HÜCRE HACİMLİ KATI-HAL KOMPOZİT ELEKTROTLARIN HAZIRLANMASI Hikmet ÜNAL Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Kimya Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi 1998 Jüri Üyeleri Doç. Dr. İbrahim IŞILDAK (Danışman) İyon kromatografik analizlerde yeni detektör sistemlerine duyulan ihtiyaç, süregelen ve problemdir. Grafit, epoksi ve bir sertleştiricinin temel teşkil ettiği katı-hal kompozit elektrotlar, iyon kromatografide detektör olarak kullanılmak amacıyla hareketli ortamlarda test edilmiştir. Hareketli faz olarak su ve çeşitli tuz çözeltileri kullanılmış, yaklaşık 5 m L hücre hacmine sahip anyon ve katyon duyarlı kompozit elektrotların çok düşük konsantrasyonlarda çok sayıda anyon ve katyona karşı cevap sergiledikleri gözlenmiştir. Elektrotlar 5 ay süresince yapılan testlerde kısa cevap zamanı ve yaklaşık Nernst kanununa uygun davranış göstermişlerdir. Hazırlanan kompozit elektrot detektörler ekonomik ve basit dizaynı ile hareketli ortamlarda kolayca uygulanabilmektedir. ABSTRACT THE PREPARATION POTENTIOMETRIC COMPOSITE ELECTRODES WITH LOW FLOW-THROUGH CELL WHICH CAN BE USED IN FLOWING CONDITIONS Hikmet ÜNAL Ondokuz Mayıs ÜniversitesiInstitue of Natural and Applied Sciences Department of Chemistry Master Thesis 1998 Jury members Doç. Dr. Ibrahim IŞILDAK(Supervisor) The need to develop new detection methods in ion chromatographic system is a continuing problem. Solid-state composite electrodes based on graphit-epoxy and hardener incorporating active material were tested as detector for ion chromatography in flowing conditions. Deionized water and different salt solutions were used as mobile phase in flow-through measurements. Composite anion and cation-selectşve electrode which has almost 5 m L flow-through cell showed response to many anions and cations at low concentrations. In 5 months time, the prepared electrodes exhibited short response time and nearly Nernst behaviour. Composite anion and cation-selective electrodes prepared as detectors are cheap, easy to costruct and simple to use in flowing employed in ion chromatographic purposes. ÖZET BAZI HETARİLFORMAZANLARIN VE METAL KOMPLEKSLERİNİN SENTEZLERİ VE BOYAR MADDE OLARAK KULLANILABİLİRLİKLERİNİN ARAŞTIRILMASI İbrahim KESKİN Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen-Bilimleri Enstitüsü Kimya Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi 1998 Jüri Üyeleri Prof. Dr. Mustafa KEPEZ (Danışman) Bu çalışmada, literatürde yer alan 2-kinolin karbaldehid ve 2-tiyofen karbaldehit fenil hidrazonlarının diazolandırılmış antranilik asid ile kenetlenmelerinden oluşturulan kinolinil ve tiyofenil formazonlar ile yeni sentezlenmiş olan 2-furan karbaldehid fenilhidrazonun diazolandırılmış antranilik asid ile kenetlenmesinden oluşan Furfuril formazanın sentezleri yapıldı. Bu formazanların Cu +2, Ni +2 ve Co+2 tuzları ile oluşturdukları metal kompleksleri oluşturuldu. Elde edilen hetarilformazanlar ve metal kompleksleri ile poliamid ve yünlü elyafı boyama çalışmaları yapıldı. Hetarilformazanların elyafı iyi sayılabilecek şekilde boyadıkları görülürken, metal komplekslerinin suda çözünmeme özellikleri dolayısıyla boyarmadde olarak kullanılamayacakları sonucuna varıldı. Buna karşılık aynı komplekslerin elyaf üzerinde oluşturulmaları halinde yüksek haslıkta renkler elde edildi. Boyanan kumaşların üzerlerinde oluşan renklerin ışık, sürtme ve yıkama haslıkları tayin edildi. ABSTRACT SYNTHESIS AND DYING PROPERTIES OF SOME HETARYLFORMAZANS AND THEIR METAL COMPLEXES İbrahim KESKİN Ondokuz Mayıs University Institue of Natural and Applied Sciences Department of Chemistry Master Thesis 1998 Jury Members Prof. Dr. Mustafa KEPEZ (Supervisor) In this study, quinolinyl and thiophenyl formazans which were formed by coupling diazoted anthranilic acid and quinoline-2-carboxaldehyde, and thiophene-2-carboxaldehyde phenylhydrazones; and furfuryl formazans which were formed by coupling diazoted anthranilic acid and newly prepared furane-2- carboxaldehyde phenylhydrazones are synthesised. Metal complexes of these synthesised. Formazans with Co (II), Cu (II), Ni (II) ions were prepared and structures of the formed complexes and hetarylformazans were determined by using UV/VIS;IR and NMR spectroscopic tecniques and elemental analysis results obtained results are found in close agreements with the theoretical results.The dying studies of the synthesised hetarylformazans and their metal complexes were performed on polyamide and wooly fiber materials. It was observed that hetarylformazans reasonably dye the used fiber materails, but their water insoluble metal complexes may not be used for dying purposes directly. However, fast and bright colours were obtained when the complexes were directly formed on the used fiber materials. Light, rubbing, and washing fastness of the formed colour of the dyes on the materials were determined. ÖZET XAD-2 REÇİNESİ KULLANARAK SUDAN AMİNO ASİTLERİN EKSTRAKSİYONU Mehtap YILMAZ Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Kimya Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi 1998 Jüri Üyeleri Prof. Dr. Mustafa ÖZCİMDER (Danışman) Bu çalışmada doğal sularda bulunan amino asitlerin XAD-2 reçineleri ile kazanılması ve tayin edilmesi içn bir yöntem geliştirilmeye çalışılmıştır. Sularda bulunan amino asit miktarları ppm ve ppb dolaylarında olduğu için analitik yöntemle yapılacak çalışmalar öncesi konsantre edilmesi gerekmektedir. Bu amaçla XAD-2 reçinesi ile ekstraksiyon yapılmıştır. Çalışmanın ilk safhasında çalışılan 11 amino asitin belirli miktarı ninhidrin ile tepkimeye sokuldu. Tepkimenin oluşması 3 saate yakın zamanda gerçekleşti. Bu dezavantajı ortadan kaldırmak içn amino asit-ninhidrin çözeltisinin ısıtılması yoluna gidildi. Bu şekilde bekleme süresinin kısaltılması sağlandı. Daha sonra ayrı ayrı her çözelti, XAD-2 reçinesinden tutulma ve geri kazanma verimi incelendi. Çalışmalar sırasında ortamın pH nın hangi etkisi araştırıldı. Herbir amino asit- ninhidrin çözeltisi için pH 2’de, 6’da, 8’de ve 10’da ölçümler yapıldı. Her deney üç kez tekrarlandı. Sonuçta pH 2’de en yüksek tutunma ve geri alma değerleri elde edildiği için çalışmalar boyunca ortamın pH’sının 2 olmasına dikkat edildi.Kantitatif değerlendirmeler Görünür Bölge Spektrometresi yardımı ile yapıldı. ABSTRACT EXTRACTİON OF ELEVEN AMİNO ACİDS WERE PERFORME USİNG XAD-2 RESİN Mehtap YILMAZ Ondokuz Mayıs Üniversitesi Institue of Natural and Applied Sciences Department of Chemistry Master Thesis 1998 Jury members Prof. Dr. Mustafa ÖZCİMDER (Supervisor) For the acid extraction, amino acids were first treated with ninhyrin. Then the formed compound were eluted on a column filled with aproximately 0.7-0.8 g XAD-2 which was previously cleaned with methanole, acetone and water respectively. Adsorbed were removed using a solution of alcohol /water (19:1). Qantitative determination was carried out with visible spectrometer at wavelength of 578 nm. ÖZET İYON SEÇİCİ ELEKTROTLA SAÇTA KURŞUN TAYİNİ ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA Behice YAVUZ Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Kimya Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi 1998 Jüri Üyeleri Prof. Dr. Mustafa ÖZCİMDER (Danışman) Çevre kirliliği insan sağlığını tehtid eden önemli bir problemdir. Çevre kirleticilerden en tehlikelileri arasında toksik metaller ve toksik metallerden de kurşun ilk sıralarda gelmektedir.İnsanlar bu kirliliğe daha çok mesleki olarak veya egsoz gazlarının etkisi ile maruz kalmaktadırlar. Bu etkilenme mik |