|
FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜNDE 1985-1999 YILLARI ARASINDA TAMAMLANMIŞ OLAN YÜKSEK LİSANS VE DOKTORA TEZ ÖZETLERİ | ||
|
Bahçe Bitkileri Bitki Koruma Gıda Mühendisliği Tarım Makinaları Tarımsal Yapılar Tarla Bitkileri Toprak Bölümü Zootekni Bölümü Çevre Mühendisliği Bölümü
Elektrik - Elektrönik Mühendisliği
Böl. Biyoloji Bölümü Fizik Bölümü İstatistik Bölümü Kimya Bölümü Matematik Bölümü Su Ürünleri Avlama ve İşleme
Tekn. Su
Ürünleri Temel Bilimler Bölümü Su Ürünleri Yetiştiriciliği
|
ÖZET SAMSUN İL MERKEZİ İLE TEKKEKÖY ÇEVRESİNDE HAVADA BULUNAN SO2 NH3 VE DUMAN KONSANTRASYONLARININ METEOROLOJİK FAKTÖRLERLE İLİŞKİSİNİN ARAŞTIRILMASI Şükrü DURSUN Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Çevre Mühendisliği Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi 1988,74 Sayfa Jüri Üyeleri Doç.Dr. Osman Nuri Ergun (Danışman) Bu çalışmada, Samsun il merkezi ile Tekkeköy çevresinde havada bulunan SO2, NH3 ve duman konsantras-yonlarının meteorolojik faktörlerle ilişkileri araştırılmıştır. Çalışma iki ölçüm istasyonundan bir yıl süre ile derlenen günlük örneklerde gerçekleştirilmiştir. Örneklerde SO2, NH3 ve duman analizleri yapılmış, elde edilen konsantrasyon değerleri ile meteorolojik veriler arasındaki ilişkiler istatistik yöntemlerle araştırılmıştır. İstatisiksel çalışmalarda elde edilen sonuçlar Samsun il merkezi ve Tekkeköy civarında seçilen kirletici konsantrasyonları ile meteorolojik faktörlerden sıcaklık, nispi nem ve basınç arasında pozitif bir ilişki olduğunu göstermektedir. ABSTRACT AN INVESTIGATION OF THE RELATIONSHIPS BETWEEN SULFUR DIOXIDE, AMMONIA AND SMOKE CONCENTRATIONS AND METEOROLOGICAL FACTORS IN THE CENTRE OF SAMSUN AND AROUND TEKKEKÖY Şükrü DURSUN ndokuz Mayıs University Institute of Narural and Applied Sciences Department of Environmental Engineering Master Thesis 1988,74 pages Jury Members Assoc.Prof.Dr. Osman N.ERGUN
(Supervisor) In this study, the relationships between concentrations of SO2, NH3 and smoke in air and meteorological factors in the city center of Samsun and Tekkeköy Region have been investigated. The study was based on daily air samples collected from two stations in a period of one year. SO2, NH3 and smoke cancentrations were analyzed in all samples and statistical analysis of pollutants and meteorological factors were investigated. The results obtained from statistical analysis show that there is a positive relationship between concentrations of chosen pollution paremeters and temperature, pressure, and relative humidity. ÖZET SAMSUN ORGANİZE SANAYİ SİTESİ ATIKSU SİSTEM ARAŞTIRMASI Bayram ÇEPNİLER Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Çevre Mühendisliği Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi 1988,125 Sayfa Jüri Üyeleri Doç.Dr. Osman Nuri Ergun (Danışman) Bu çalışma ile Samsun’un yaklaşık 10 km doğusunda kurulma aşamasında olan Organize Sanayi Bölgesi’nin kullanılmış evsel ve endüstriyel sularının deniz kirliliğine neden olmadan deşarj ile denize verilmesi durumunda kara ve denizde kurulması gereken sistemler araştırılmıştır. Çalışmada, mevcut teoriler ile bölgesel veriler kullanılarak gerekli olan karadaki ön arıtma sistemi tartışılmış ve karada kurulacak olan arıtma üniteleri ile deşarj borusu arasındaki bağıntılar mevcut matematiksel yöntemlerle hesaplanmıştır. Tasarım dalgası olarak belirlenen dalganın etkisine göre, dalganın kırıldığı yerde su yüksekliği bulunmuştur. Buna bağlı olarak kara ünitelerinin projeye esas olacak şekilde boyutlandırılması yapılmıştır. Her ünitenin boyutlarına göre kesitleri ve detayları belirtilmiştir. Akış şemasına uyularak üniteler arasında ahenk sağlanmaya çalışılmıştır. Deniz topoğrafyasına dayanarak deşarj boru güzergahının boy kesiti çıkarılmıştır. İlgili seyrelme teorisine dayanarak grafik yollar ile D1,D2,D3 seyrelmelerine bağlı olarak Dt (Toplam Seyrelme) seyrelme bulunmuştur. Bu toplam seyrelmeye bağlı olarak ünite verimlerini düşünerek deşarj borusu tespit edilmiş, kırılma yerinin sahile olan uzaklığı ile mukayese edilmiş ve en uygun olan 600 m’lik güzergah uzunluğu çözüm olarak alınmıştır. Belirtilen boru hattının, dinamik etkilere karşı emniyet araştırması yapılmış, stabilite ve emniyet düşünülerek borunun montaj ve döşemem esasları belirtilmiştir. ABSTRACT INVESTIGATION OF ORGANIZED INDUSTRIAL STATE WASTE WATER SYSTEM Bayram ÇEPNİLER Ondokuz Mayıs University Institute of Natural and Applied Sciences Department of Environmental Engineering Master Thesis 1988,125pages Jury Members Assoc.Prof.Dr. Osman N.ERGUN
(Supervisor) Mit dieser Arbeit wird die notwendigkeit von systemen, die an Land und Meer bewerkstelligen müssen, ohne zur Wasserverrsschmutzug führen, die ungefhar 10 km von Sasmun entfernte und sich neu im Anbau befindende Grossindustreigebiet herbeiführt. Die Abwasser können mit diesem system under druch Meer geleitet werden. In der Arbeit werden unter Vervendung vorhandener Theorien un regionaler Bedingungen die notwendigen Verreinigungssysteme und die mathematischen Formeln für Abhangigkeit zwischen Drockhohr-lange und Reinıgungssysteme, die an land bewerstellt werden unterhandet. Unter nutzung von Meer toporafie wird der Querschnitt der Lange des Druchbahres dargestelt. Mit besichtigung erginer wissenschaftlicjer teorien wurden an D1, D2, D3 und Dt der Reinungsquotient grafizert. Unter breücksichtignung der Gesamtreinigung wurde die erzeilte Druckrohrlange berechnet und unter Beifügung der Entfernung zwischen dem System und das Meer wurde die Mindestlange des Rohres von 600 m. Als Lösung erzielt es werden Sicherungsvorlagen gegen dynamische Wirkungen Stabilitaet und Sicherheitsmassnahmen für die Rohrlinie berachsichtigt und montagenbedingungen dergestellt. ÖZET ATIKSULARIN MİKROBİYOLOJİK YOLLA ARITILMASI Hülya S. BÖKE Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Çevre Mühendisliği Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi 1988,113 Sayfa Jüri Üyeleri Doç.Dr. Hanife BÜYÜKGÜNGÖR (Danışman) Atık su arıtımını incelemek için aerobik ve anaerobik arıtımı gerçekleştirecek iki model sistem geliştirilmiştir. Sistemlerde Ondokuz Mayıs Üniversitesi Kampüsü atıksuyu kullanılmıştır. Aerobik arıtımda en iyi arıtımın sağlandığı hava miktarı 70 ml/dak’da gıda maddesi tüketim hızı (qm) 0.1430 saat-1, gıda maddesi konsantrasyonu (Ks) 44.35 mg/lt ve atık su arıtımında ortalama %69 verimlilik hesaplanmıştır. Sistem için en uygun alıkonma süresinin 7.0 saat olduğu bulunmuştur. Anaerobik arıtımda kullanılan flokül çamur ve dolgu materyallerinden en iyi verimlilik suni süngerde elde edilmiştir. Suni sünger diğerlerine göre ortalama %10 daha verimlilik göstermiştir. Suni sünger için gıda maddesi tüketim hızı (qm); sabir sıcaklıkta 0.100 saat-1 bulunurken oda sıcaklığında 0.130 saat -1, gıda maddesi konsantrasyonu (Ks) ise sabit sıcaklıkta 31.430 mg/lt, oda sıcaklığında 5.570 mg/lt olarak bulunmuştur. Anaerob sistemde oda sıcaklığında yapılan çalışmaların sabit sıcaklıktakilere göre ortalama %10 daha fazla verimlilik gösterdiği gözlemlenmiş ve en iyi arıtımın gerçekleştiği alıkonma süresinin 6 saat olduğu görülmüştür. ABSTRACT WASTEWATER TREATMENT BY MICROBIOLOGICAL METHODS Hülya S. BÖKE Ondokuz Mayıs University Institute of Natural and Applied Sciences Department of Environmental Engineering Master Thesis 1988,113pages Jury Members Assoc.Prof.Dr. Hanife BÜYÜKGÜNGÖR
(Supervisor) Two model system each being suitable seperately to the aerobic and anaerobic conditions were developed to investigate wastewater treatment. The wastewater from Ondokuz Mayıs University Campus was used in these systems. In aerobic treatment, the best purification was reached at the 70 ml/min. air flow rate and the maximum rate of waste utilization (qm), waste concentration at the which rate of waste utilization (Ks) and yield coefficient values were calculated as 0.1430 hour-1 ,44.35 mg/lt and 69% respectively. The optimum value of residence time for aerobic system was found to be 7.0 hours. In aerobic treatment in which floccul sludge and different packing materials (synthetic sponge, sand, seramic) were used, the highest yield coefficient was obtained for synthetic sponge which shows 10% higher yield than the others. For this packing material the qm and Ks values were calculated as 0.100 hour-1 and 31.430mg/lt for constant temperature, and as 0.130 hour-1 and 5.570 mg/lt for room temperature respectively. It was found that room temperature yield is 10% higher than the constant temperature value in aerobic system and the optimum residence time for this system was observed as 6 hours. ÖZET FINDIKLARDA Aspergillus Flavus ‘UN PENETRASYONU VE AFLATOKSİN OLUŞUMU Ayşin TOSUN Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Çevre Mühendisliği Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi 1988,43Sayfa Jüri Üyeleri Doç.Dr. Osman Nuri Ergun (Danışman) %90 bağıl nem ve 30 0C sıcaklık şartlarında depolanan patozlanmış fındıklardaki Aspergillus flavus küfünün gelişmesi, patozlanmamış fındıklara göre daha fazla olmuştur. Gerek patozlanmış, gerekse patozlanmamış fındıklarda küf gelişmesi zaman ilerledikçe artış göstermiştir. Sağlam iç fındıklarda analiz edilen aflotoksin miktarı kırılmış iç fındıklara göre daha az olmuştur. Karadeniz Bölgesinde fındık kuru ve serin şartlarda saklanmalı ve çatlak kabuklu ve kırılmış iç fındıklar depolamadan önce sağlam olanlardan ayrılmalıdır. ABSTRACT THE PENETRATION OF Aspergillus flavus INTO THE HAZELNUTS AND AFLATOXIN FORMATION Ayşin TOSUN Ondokuz Mayıs University Institute of Natural and Applied Sciences Department of Environmental Engineering Master Thesis 1988,43pages Jury Members Assoc.Prof.Dr. Osman N.ERGUN
(Supervisor) The growth of Aspergillus flavus was greater in the machine-thrashed hazelnuts than the non-machine-thrashed ones stored under the conditions of 90% relative humidity and 30oC temperature. The fungal growth increased as the storing period advenced in both machine and non-machine thrashed nuts. The amount of aflatoxine analized was much lower in the sound kernels than the damaged ones. The hazelnuts, in the Black Sea Region, shoul be stored under the dry and cool conditions and nuts with cracked shells and damaged kernels should be separeted from the sound ones before storing. ÖZET SAMSUN BÖLGESİ İNCESU-DEREKÖY ARASINDAKİ KIYI OVASINDA YERALTISUYU KİRLİLİK ARAŞTIRMASI Nilgün BALKAYA Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Çevre Mühendisliği Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi 1989,89Sayfa Jüri Üyeleri Doç.Dr. Osman Nuri Ergun (Danışman) Bu çalışma, Samsun Bölgesindeki yeraltı sularının kalite paparemtrelerini araştırmak ve kirletici kaynakların etkisini belirleyebilmek amacı ile yapılmıştır. Çalışma alanı olarak, Samsun ili batısında yer alan İncesu-Dereköy yerleşim alanları arasındaki sayfiye bölgesi seçilmiştir. Seçilen çalışma alanında 3 ayrı yerleşim ünitesinde 24 kuyuda 5 ay süre ile farklı zamanlarda alınan örneklerde pH,iletkenlik, klorür, kalsiyum, magnezyum,toplam sertlik,amonyak azotu, nitrit, organik madde, toplam askı maddeleri, fosfat ve toplam koliform tayinleri gerçekleştirilmiştir. Laboratuvar bulgularına dayanarak İncesu-Dereköy yerleşim bölgelerindeki yeraltısuları, içme suyu olarak kullanılabilirlik yönünden değerlendirilmiş ve kirlenme sebepleri üzerinde tahminler yapılmıştır. Sonuç olarak Samsun’un batısında yer alan İncesu-Dereköy sahil şeridindeki yeraltısularının, uygun olamayan çevre şartlarından etkilendiği ve az da olsa kirlendiği belirlenmiştir. ABSTRACT INVESTIGATION OF GROUNDWATER POLLUTION BETWEEN İNCESU-DEREKÖY COAST PLAIN OF SAMSUN PROVINCE Nilgün BALKAYA Ondokuz Mayıs University Institute of Natural and Applied Sciences Department of Environmental Engineering Master Thesis 1989, 125pages Jury Members Assoc.Prof.Dr. Osman N.ERGUN
(Supervisor) This study was carried out in order to find out the quality parameters of the ground water in Samsun provance and to identfy the origin and the cause of pollution If there were any. The study area is located in the western part of Samsun, shoreline especially the vacation resort around the villages of İncesu-Dereköy. There are 24 wells in three separate dwelling units in the study area. The samples drawn from the wells were studied for pH, conductivity, chlorine, calcium, magnesium, total hardness, nitrogen in amonium, nitrite, organic matter, total suspension matter, phosphte, and total coliform bacteria assays at different times in a 5 months study duration. According to the data obtained from laboratory work, the ground water in the İncesu-Dereköy dwelling region was evaluated in respect to the human usage and also the origin and cause of pollution was estimated. As a result, ane can conclude that the ground water in İncesu-Dereköy shoreline has been effected by the unnatural environmental condiditons and it has been polluted mildly. ÖZET SAMSUN YÖRESİNDE HAVA VE YAĞMUR SUYUNDAKİ SO2 KONSANTRASYONLARI İLE HAVA KÜTLELERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ Şakir SOYLU Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Çevre Mühendisliği Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi 1989,106 Sayfa Jüri Üyeleri Doç.Dr. Osman Nuri Ergun (Danışman) Bu çalışma Orta Karadeniz Bölgesinde yer alan Samsun ili civarında havada ve yağış suyundaki kükürtdioksit (SO2) konsantras-yonları ile hava kütleleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi amacı ile yapılmıştır. Hava ve yağış suyundaki SO2 ve meteorolojik parametrelerin ölçümleri Samsun şehir merkezinin 10 km batısında ve deniz seviyesinde yeralan Meteoroloji Bölge Müdürlüğü tesislerinde yapılmıştır. Bir yıl süre ile yapılan ölçümler sonucu elde edilen SO2 değerleri ile meteorolojik parametreler arasındaki ilişkiler istatistiksel yöntemlerle araştırılmıştır. Sonuç olarak havada ve yağış suyundaki SO2 konsantrasyonları ile Kuzey, Kuzeybatılı hava akımları arasında önemli ilişkiler olduğu görülmüştür. Bu durum ise Samsun Bölgesindeki hava kirlenmesinde Avrupa’daki kirleticilerin hava kütleleri ile taşınmasının rolü olduğunu ortaya koymaktadır. ABSTRACT AN INVESTIGATION OF THE RELATINSHIP BETWEEN AIR MASS MOVEMENTS AND SO2 CONCENTRATIONS IN AIR AND RAIN AROUND SAMSUN Şakir SOYLU Ondokuz Mayıs University Institute of Natural and Applied Sciences Department of Environmental Engineering Master Thesis 1989,106pages Jury Members Assoc.Prof.Dr. Osman N.ERGUN
(Supervisor) The aim of this study is to investigate the relationships between air mass movement and SO2 concentrations in air and rain aroun Samsun which is situated in the Middle Black Sea Region. Meteorological parameters and SO2 concentrations in air and rain were measured in the Regional Meteorological Center which is located 10 km West to the city center of Samsun and in the sea level toporahy. SO2 measured values in air and rain for a period of one year and Meteorological parameters were analyzed by using statistical methods. The results obtained from the research clearly show that the SO2 concentrations in air and rain are dominantly affected from air mass pollution around Samsun is originated not only from local pollutions but also worlwide air mass transports which carry air pollutants of Europe. ÖZET ENDÜSTRİYEL ATIKSULARDAN FENOL GİDERİMİ Nurşen KOÇHİSAR Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Çevre Mühendisliği Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi 1989,57 Sayfa Jüri Üyeleri Doç.Dr. Hanife BÜYÜKGÜNGÖR (Danışman) Atık sulardan fenol giderilmesini incelemek amacı ile kesikli ve sürekli kademeli iki laboratuvar model sistemi geliştirilmiştir. Arıtım, Ondokuz Mayıs Üniveristesi evsel kanalizasyon atıksuyundan alınan numunenin havalandırılması ile elde edilen karışık kültür ve İzmit Tüpraş işletmelerinden temin edilen WBE L..T.D’nin ürettiği Phenobac bakterisi ile sağlanmıştır. Kesikli laboratuvar model sisteminde serest ve tutuklanmış mikroorganizmalarla fenol giderme ve toksisite testleri yapılmıştır. En iyi arıtımın elde edildiği Phenobac serbest bakteri ile yapılan çalışmalarda mikroorganizma özgül büyüme hızı (m ) 0.65 gün-1 ve fenol arıtım yüzdesi %93 olarak hesaplanmıştır. Toksisite deneylerinde tutuklanmış mikroorganizmalar 0.5 g/litre fenole kadar dayanıklılık göstermiştir. Phenobac bakterisi ile sürekli kademeli sistemlerde farklı alıkonma sürelerinde çalışılarak gıda maddesi konsantrasyonu (Ks) 21.4 mg/l ve gıda maddesi tüketim hızı (qm) 4.8x10-4 saat-1 olarak bulunmuştur. Kademesiz olarak çalışılan sürekli sisteme göre daha yüksek verimin elde edildiği iki kademeli sürekli sistemde arıtım yüzdesi %72 olarak hesaplanmıştır. ABSTRACT PHENOL REMOVAL FROM INDUSTRIAL WASTEWATERS Nurşen KOÇHİSAR Ondokuz Mayıs University Enstitute of Natural and Applied Sciences Department of Environmental Engineering Master Thesis 1989,57pages Jury Members Assoc.Prof.Dr. Hanife BÜYÜKGÜNGÖR
(Supervisor) Two laboratory model systems named continuous and batch stirred tank reactors were developed to examine phenol removal from wastewater. The treatments were carried out with the mixture culture obtained from aspirated sample of Ondokuz Mayıs University waste water and Phenobac bacteria of W.B.E. Ltd. provided from Tüpraş, İzmit. Phenol degredation and toxicity tests were made with both free and immobilized microorganisims in the batch laboratory maodel system. It was observed that the free Phenobac bacteria gave the best result with specific growth rate (m ) 0.65 day-1 and phenol treatment percentage of 93%. Immobilized microorganisms showed resistance up to 0.5 g/liter phenol in toxicity expeiments. Rate of waste utilization (qm) and yield coefficient (Ks) were calculated as 4.8x10-4 hour-1 and 21.4 mg /liter, respectively for various residence times in continuous systems with phenobac bacteria. Higher yield was observed in the step continuous reactor than the continuous system. ÖZET SAMSUN İL MERKEZİNDEKİ GÜRÜLTÜ KİRLİLİĞİNİN İNCELENMESİ VE KİRLİLİĞİN İNSAN PSİKOLOJİSİNE ETKİLERİNİN ARAŞTIRILMASI Hanife KURU Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Çevre Mühendisliği Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi 1989,64 Sayfa Jüri Üyeleri Doç.Dr. Osman Nuri Ergun (Danışman) Bu çalışma Samsun il merkezinde bina dışı ve bina içi gürültü düzeylerinin belirlenmesi ve gürültünün insan psikolojisi üzerindeki etkilerinin incelenmesi amacı ile yapılmıştır. Bina dışı gürültünün belirlenmesi, bir yıl süre ile yapılan aylık, haftalık ve günlük ölçümlerle gerçekleştirilmiştir. Ölçümlerin sonuçları farklılıkları açısından değerlendiril-miştir. Bina içi gürültünün belirlenmesi ve gürültünün psikolojik etkilerinin incelenmesi için yapılan çalışma 4 ay devam ettirilmiş olup, gürültü düzeyleri ile etkilenme arsında pozitif bir ilişki olduğu saptanmıştır. Ölçümlerin istatistiki değerlendiril-mesinde elde dilen sonuçlar, Samsun il merkezinde gürültünün standartları aştığını ve kirlilik derecesine ulaştığını göstermektedir. ABSTRACT INVESTIGATION OF NOISE POLLUTION IN THE CITY CENTER OF SAMSUN AND ITS EFFECTS ON THE HUMAN PSYCOLOGY Hanife KURU Ondokuz Mayıs University Institute of Natural and Applied Sciences Department of Environmental Engineering Master Thesis 1989,64pages Jury Members Assoc.Prof.Dr. Osman N.ERGUN
(Supervisor) The aim of this study is to investigate the noise pollution level in the city ceneter of Samsun and its effects on the human psychology by using some psychological tests in comparison with the noise originated from city traffic. The measurements of noise levels originated from city traffic were made selected 30 locations which were distributed along the main streets, particularly traffic junctions. Monthly, weekly and daily noise level variations were analyzed for these locations for a period of one year. The results obtained from the statistical analysis of measured values clearly show that all of the average noise levels in the main treets of Samsun city center have already climbed over the national and international standarts. It means that the city canter of Samsun is faced by noise pollution. Second part of this study deals with the effects of noise pollution on the human psychology. Various psychological tests were applied female university students in two student halls to observe the effects of noise originated from city traffic. ÖZET ENDÜSTRİYEL ATIKSULARDAN AĞIR METALLERİN ADSORBSİYONLA UZAKLAŞTIRILMASI Yüksel ARDALI Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Çevre Mühendisliği Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi 1990,118 Sayfa Jüri Üyeleri Doç.Dr. Hanife BÜYÜKGÜNGÖR (Danışman) Atıksulardan ağır metal arıtımını incelemek amacı ile kesikli ve kolon sistemlerini içeren labotaruvar model sistemleri geliştirilmşitir. Bu sistemlerde adsorbsiyon ve biyosorbsiyon mekanizmaları incelenmiştir. Adsorbsiyon sisteminde granül aktif karbon, biyosorbsiyonda ise Pseudomonas aeruginosa tutuklanmış granül aktif karbon adsorbant olarak kullanılmıştır. Kesikli sistemde granül aktif karbon üzerinde metallerin adsorbsiyonunun, ilk adsorbat konsantrasyonuna, karbon dozuna ve zamana bağlı olarak değiştiği belirlenmiştir. Bu sistemde denge verilerinin Langmiur adsorbsiyon izotermine uyum sağladığı tayin edilmiştir. Cr(VI), Cd(II), Cu(II), Ni(II), Zn(II) metal iyonlarının, adsorbsiyon yöntemi ile %78,42,55,57,30 ve biyosorbsiyon yöntemi ile % 84,42,79,82,59 oranlarında arıtıldıkları belirlenmiştir. Kolon reaktör sisteminde yüzey adsorbsiyon mekanizmasını etkileyebilecek faktörleri belirlemek amacı ile kesikli sistem arıtım kinetikleri incelenmiştir. Ni(II) metal iyonunun, gözenek difüzyon hız sabiti (k’), adsorbsiyon sisteminde 0.018 dak-1/2, biyosorbsiyon sisteminde ise 0.690 dak-1/2 olarak bulunmuştur. Adsorbsiyon kinetikleri sistemlerde gözenek difüzyonunun etkili olduğunu göstermiştir. Yukarı akışlı kolon reaktörde 16 dakikalık alıkonma süresinde en iyi arıtım biyosorbsiyon yöntemi ile sağlanmış ve %80-100 oranında verim elde edilmiştir. ABSTRACT THE REMOVAL OF HEAVY METALS FROM INDUSTRIAL WASTEWATERS VIA ABSORBTION METHOD Yüksel ARDALI Ondokuz Mayıs University Institute of Natural and Applied Sciences Department of Environmental Engineering Master Thesis 1990, 118pages Jury Members Assoc.Prof.Dr. Hanife BÜYÜKGÜNGÖR
(Supervisor) Laboratory model systems which consist of batch and coloumn reactors were developed to investigate heavy metal treatment from wastewater. Adsorption and biosorption of heavy metals onto activated carbon and Pseudomanas aeruginosa attached to granular activated carbon was investigated in the laboratory systems. In batch system, the adsorbtion of heavy metal by granular activated carbon depended significantly on the initial adsorbate concentration, carbon dosage and time. Langmiur adsorbtion equations were found to correlate well with the experimental equilibrium data. The adsorption ratios of Cr(VI), Cd(II), Cu(II), Ni(II), Zn(II), were found as 78,42,55,57,30% and 84,42,79,82,59% in adsorption and biosorption batch systems. In these systems, the pore diffusion coefficents (k’) of Ni(II) were calculated as 0.018 min-1/2 and 0.690 min-1, respectively. The kinetics of adsorbtion indicated that the systems are diffusion controlled. Coloumn reactors revealed nearly 80-100% efficiency for metal removal onto microorganisms attached to granular activated carbon. ÖZET SAMSUN ŞEHİR İÇME SUYU FİZİKSEL VE KİMYASAL ANALİZLERİ Dürdane ESEN Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Çevre Mühendisliği Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi 1990,100 Sayfa Jüri Üyeleri Doç. Dr A. Nur ONAR (Danışman) Bu çalışmada, Samsun şehir içme suyunun 8 ay süre ile kimyasal analizleri yapılmıştır. Şehir içme suyunun sağlandığı ana depo ile şehir içindeki 7 ayrı depodan 15 gün aralıklarla örnek alınarak renk, bulanıklık, sıcaklık, pH, iletkenlik, organik madde, klorür, kalsiyum, magnezyum, toplam sertlik, demir, aluminyum, fosfat, sülfat, nitrit azotu, iyot ve florür tayinleri yapılmıştır. Bu parametrelerin tayini için gerekli kalibrasyon doğruları yapılan seri ölçümlerin sonuçlarına göre hazırlanmıştır. İçme suyu analiz sonuçları, örnekleme zamanı ve yeri gözönüne alınarak grafiksel olarak düzenlenmiştir. Analizi yapılan parametrelerin mevsimlere, hava şartlarına göre değişiklik gösterdiği gözlenmiştir. Ayrıca, örnekleme noktasının ana depoya uzaklığı ölçüsünde parametrelerde çeşitli değişiklik olduğu gözlenmiştir. Suyun borularla taşınması sırasında çeşitli yollarla kirlendiği sonucuna varılmıştır. ABSTRACT Dürdane ESEN THE PHYSICAL AND CHEMICAL ANALYSES OF DRINKING WATER OF SAMSUN CITY CENTRE Ondokuz Mayıs University Institute of Natural and Applied Sciences Department of Environmental Engineering Master Thesis 1990, 100pages Jury Members Assoc.Prof.Dr. A. Nur ONAR (Supervisor) In this study the cehimacl analysis of drinking water of Samsun have been carried out for a period of 8 months. The nalyzed parameters were: color, turbidity, temperature, pH, conductivity, organic matter, chlorine, calcium, magnesium, total hrdness, iron, aluminum, phosphate, nitrojen in nitrite, iodine and fluorine. The drinking water samples were obtained from the main tank and 7 separate tanks located in the ciry, by 15 days invervals. The calibration curves which were necessary to confirm the results of these parameters were drawn by obtaining the results of the serial experiments. The result of drinking water analysis were presented graphically by taking sample timing and place into consideration. It is observed that the determined parameters were varied according to the season and climatic conditions. According to the results of this study, the differences between the main tank and the other tanks may be the result of the pollution of drinking water during transportation by pipes in the city. ÖZET SAMSUN İLİ TEKKEKÖY İLÇESİ ATIK SU UZAKLAŞTIRMA SİSTEM ARAŞTIRMASI Aysun KARAGÖZOĞLU TANTUR Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Çevre Mühendisliği Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi 1990,95 Sayfa Jüri Üyeleri Doç.Dr. Osman Nuri Ergun (Danışman) Bu çalışmada Samsun ilinin 14 km doğusunda ve Samsun-Çarşamba Devlet Karayolu’nun kenarında yeralan Tekkeköy ilçe merkezinin kullanılmış su uzaklaştırma sistemi için model araştırması ve projelendirilmesi yapılmıştır. Mevcut teoriler ve bölgesel veriler kullanılarak gerekli atık su toplama sistemi araştırılmış, en ekonomik olan ve çevre kirliliği oluşturmayan sistem seçilmiş ve planlamıştır. Öngörülen işletme koşullarını sağlayacak bu kullanılmış su toplama sisteminin kanal ağı, bilgisayar kullanılarak boyutlandırılmıştır. İller Bankasının konu ile ilgili olan kriterlerine uygun olarak yapılan ilk boyutlandırma sonuçlarında özel durumlar dikkate alınarak elde edilen yeni verilerle değişiklikler yapılarak son çözüm elde edilmiştir. İlçenin tümünü kapsayan yağış suyu kanal sistemi yapımını ekonomik açıdan külfetli olacağı ve zaten bazı bölgelerde yağış suyu kanal sisteminin gerekli olmadığı düşünüldüğünde, yağış suyu kanal sistemine gerçekten gerekli olan bölgelere yapılmasının uygun olacağı düşünülmüştür. İlçe merkezini kapsayan yağış suyu kanal ağı meteorolojik ve topoğrafik etkenler gözönüne alınarak bilgisayar ile boyutlandırılmıştır. ABSTRACT THE MODEL INVESTIGATION AND DESIGNING OF WASTEWATER COLLECTION SYSTEM OF SAMSUN-TEKKEKÖY Aysun KARAGÖZOĞLU TANTUR Ondokuz Mayıs University Institute of Natural and Applied Sciences Department of Environmental Engineering Master Thesis 1990,95pages Jury Members Assoc.Prof.Dr. Osman N.ERGUN
(Supervisor) In this study, the model investigation and designing of Tekkeköy wastewater collection system has been made. Tekkeköy is located at 14 km. east of Samsun city and on Samsun-Çarşamba tate Highway. By using present theories and regional data, necessary wastewater collection system has been investigated and the most economic system which does not cause environmental pollution has been selected and designed. The channels of this wastewater collection system which will meet the recommended operation conditions have been designed by using computer. By using the preliminary design results which are in accordance with the related criteria of Provincial Bank and the new data obtained by considering the special cases, the final solution has been obtained. Contruction of stormwater collection system which will cover the entire of county is not economic. Therefore, it is seen that the stormwater collection system is necessary only for certain regions. The stormwater system which covers the centrum of Tekkeköy County has been designed by using computer in accordance with the meteorological and topographical condiditons. ÖZET BAFRA İLÇE MERKEZİ KATI ATIK GİDERME YÖNTEM ARAŞTIRMASI Filiz NURAN YAZGAN Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Çevre Mühendisliği Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi 1991,85 Sayfa Jüri Üyeleri Doç.Dr. Osman Nuri Ergun (Danışman) Bu çalışmada Bafra ilçe merkezi katı atık sorunu bir bütün olarak incelenmiştir. Bu doğrultuda ilçe merkezindeki katı atıkların miktarı, bileşimi, nem, yanma kaybı ve karbon değerleri belirli periyotlarda tespit edilmiştir. İlgili parametreler ilçede dört ayrı pilot bölge için belirlenmiş ve mevsimlere, sosyo-ekonomik yapıya, iklime, yerel koşullara göre farklılıklar gösterdiği gözlenmiştir. İlçe merkezinde katı atık toplama - taşıma sistemlerinin optimizasyonu yapılmaya çalışılmıştır. Deneysel veriler yardımı ile ve ekonomik faktörlere bağlı olarak en uygun bertaraf modeli araştırılmıştır. İlçe için kontrollü deponi bertaraf modeli kabul edilmiş ve en uygun alternatif saha da belirlenerek projelendirilmiştir. ABSTRACT AN INVESTIGATION MODELLING ON REMOVAL OF HEAVY METALS OF BAFRA TOWN CENTRE Filiz NURAN YAZGAN Ondokuz Mayıs University Institute of Natural and Applied Sciences Department of Environmental Engineering Master Thesis 1991,85pages Jury Members Assoc.Prof.Dr. Osman N.ERGUN
(Supervisor) In this study the problem of solid waste in the town center of Bafra has been studied as a whole. From this point, amount of the solid waste, its composition, moisture, loss of combustion and carbon potentials in certain periods have been demonstrated. Relevan parameters heve been determined in the four different parts of the pilot region of the town and those parameters have been shown differences according to the season, socio-economical structure, climate and local conditions. Optimization of the collecting and carrying systems of the solid waste has been tried to be done. With the aid of experimental data and the most suitable refinig model depending on economical factors have also been studied. For the town, sanitary landfill refining model has been accepted and the best alternative land has been determined and projected too. ÖZET ATIKSULARDAN FENOL ARITIMININ DOLGULU KOLON SİSTEMLERDE İNCELENMESİ Ahmet Can GÜREL Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Çevre Mühendisliği Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi 1991,42 Sayfa Jüri Üyeleri Doç.Dr. Hanife BÜYÜKGÜNGÖR (Danışman) Atıksulardan fenol arıtımını incelemek amacıyla kesikli ve kolon sistemlerini içerenlaboratuvar model sistemleri geliştirilmiştir. Bu sistemlerdan ağırlık kolon sistemine verilmiş ve çalışmalar bu yönde yoğunlaştırılmıştır. İzmit Tüpraş İşletmelerinden sağlanan W.B.E L.T.D’nin ürettiği Phenobac özel endüstri bakteri kültürü granül aktif karbon üzerine tutuklanarak arıtım biyosorbsiyon mekanizması ile incelenmiştir. Kolon sisteminde laboratuvarda hazırlanan sentetik atıksu kullanılarak farklı fenol konsantrasyonlarında ve farklı alıkonma sürelerinde çalışılmıştır. Bu çalışmalarda fenol arıtım yüzdesi %95.39 ile %99.48 arasında elde edilmiştir. Kesikli sistemde ise en iyi verim 1. Gün sonunda %24.2, 2. Gün sonunda ise %59.17 olarak belirlenmiştir. ABSTRACT PHENOL REMOVAL FROM WASTEWATER VIA BATCH AND COLUMN REACTORS Ahmet Can GÜREL Ondokuz Mayıs University Institute of Natural and Applied Sciences Department of Environmental Engineering Master Thesis 1991,42pages Jury Members Assoc.Prof.Dr. Hanife BÜYÜKGÜNGÖR
(Supervisor) Laboratory model systems consisting of batch and coloumn reactors were developed to investigate phenol removal from wastewaters. The studies were intensified on the coloumn system. The treatment was investigated by biosorption mechanism using the special industry bacteria Phenobac of W.B.E. Ltd. provided from Tüpraş, İzmit and attached onto granular activated carbon. In batch system, the best efficiencies at the end of the first and second days were determined as 24.2% and 59.17% respectively. In coloumn system, the studies were verified in different phenol concentrations and residence times using synthetic wastewater prepared in the laboratory. The phenol removal efficiencies were found between 95.39% and 99.48 % in tehese studies. ÖZET ATIKSUDAN FOSFAT GİDERİMİ Bahtiyar ÖZTÜRK Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Çevre Mühendisliği Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi 1991,90 Sayfa Jüri Üyeleri Doç.Dr. A.Nur ONAR (Danışman) Atıksudan fosfat giderimi, sürekli ve kesikli sistemlerde biyolojik ve fiziksel olarak incelenmiştir. Biyolojik fosfat giderimi için laboratuarda iki,üç ve dört kademeli model sistemler kurulmuştur. Fosfat gideriminde etkin olduğu belirtilen Acinotobacter ssp. Aktif çamurdan izole edilerek çoğaltılmıştır. Model sistemlerde Acinotobacter ssp. İn yanısıra karışık kültür de denenmiştir. Sistemleri çalıştırmak için arıtma tesisi giriş ve çıkış suları, sentetik atık su kullanılmıştır. Model sistemleri optimize edebilmek için kesikli sistem deneyleri yapılmıştır. Bu deneylerde en iyi fosfat giderimi için gerekli sıcaklığın 27 oC, hava akış hızının 300 ml/dak/4.8 l ve bekletme süresinin 32 saat olması gerektiği saptanmıştır. Biyolojik yoldan en yüksek fosfat arıtma veriminin %44-50 arası olduğu bulunmuştur. Metal zehirliliğinin fosfat giderimine etkisini belirlemek için Acinotobacter ssp. Aktif karbona tutuklanmış ve kesikli sistemde Al+3, Cd+2, Cr+3, Cu+2, Fe+3, Hg+2, Ni+2, Pb+2 ve Zn+2 tuzları üç farklı derişimde çalışılmıştır. Metal tuzlarından Cd+2, Cr+3, Hg+2 ve Pb+2’un çok düşük derişimleri bile verimi %10’un altına düşürmüştür. Fosfatı fiziksel yöntemle gidermek amacı ile cüruf, zeolit ve pomza taşı denenmiştir. Bu materyallerin adsorbsiyonla fosfat giderme verimleri sırasıyla %90.66, %35.60 ve %95.76 olarak saptanmıştır. Cürufun asitle yıkanmasının fosfat adrosbsiyonunu azalttığı gözlenmiştir. Pomza taşının fosfat adsorbsiyonuna, atıksuda bulunabilecek elektrolitlerin, organik maddenin ve farklı fosfat derişimlerinin değişik pH’lardaki etkisi incelenmiştir. Zeolitin adsorbsiyon verimi oldukça düşük olduğundan fosfat giderimi için kullanılamayacağı, pomza taşı doldurulmuş bir kolonun ise geleneksel atıksu arıtma tesisi sonuna yerleştirilerek etkin bir şekilde fosfat giderimi sağlayacağı düşünülmüştür. ABSTRACT PHOSPHATE REMOVAL FROM WASTEWATER Bahtiyar ÖZTÜRK Ondokuz Mayıs University Institute of Natural and Applied Sciences Department of Environmental Engineering Master Thesis 1991,90pages Jury Members Assoc.Prof.Dr. . A. Nur ONAR
(Supervisor) In this study biological and physical phophate removal from wastewater in the sequent and batch systems has been investigated. In order to remove phosphate biologically two, three and four zoned systems have been set up in the laboratory. Acinetobacter spp. Which is known to be effective in removal of phosphate, has been reproduced by isolating from activated sludge. In addition to Acinetobacter ssp., in model systems mixed culture has been also examined. In order to operate the systems, entrance and exit water of the wastewater treatment installation and synthetic wastewater have been used. To optimize the models system batch system experiments have been performed. For the optimum removal of phosphate it has been determined that the necessary temperature is 27oC, the speed of air current is 300 ml/dak/4.8 l and the residence time is 32 hours in these experiments. The maximum efficency of biological phosphate removal has been found between 44-50%. For fixing the effect of metal toxicity on the phosphate removal, it has been worked with three different concentrations of Al+3, Cd+2, Cr+3, Cu+2, Fe+3, Hg+2, Ni+2, Pb+2 and Zn+2 salts. Metal salts such as Cd+2, Cr+3, Hg+2 ve Pb+2’ have decreased the efficiency below 10% even in their lowest concentrations. Slag, zeolite and spongite have been examined to remove phophate by using physical methods. The efficiency of phosphate removal of these materials with adsorption was sırasıyla 90.66%, 35.60% and 95.76% respectively. It has been observed that washing the slag with acid has decreased phosphate adsorbtion. The effects of electrolytes, organic matter and different phophate concentrations in wastewater on the phosphate adsorbtion of spongite have been investigated at different pH values. As the adsorbtion efficiency of zeolite is highly low, it has been considered that it may not be used for phosphate removal. A coloumn filled with spongite may result an effective phosphate removal by setting it up at the end of conventional wastewater treatment installation. ÖZET YAĞ FABRİKASI ATIK SULARININ ARITILMASINDA MODEL SİSTEM GELİŞTİRİLMESİ Feza ŞENER Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Çevre Mühendisliği Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi 1991,96 Sayfa Jüri Üyeleri Doç.Dr. Hanife BÜYÜKGÜNGÖR (Danışman) Yağlı atıksuların arıtımında model sistemlerin geliştirilmesi amacı ile gerçekleştirilen bu çalışmada hava flotasyonu yöntemi ile arıtım gerçekleştirilmiştir. Atık su, BAFAY A.Ş Ayçiçek Yağı Fabrikası’ndan sağlanmıştır. Hava flotasyonu yönteminde sisteme verilmesi gereken hava miktarı 3300 l/dk olarak bulunmuştur. Arıtım %99’un üzerindeki verimlerle gerçekleştirilmiştir. Atık suya üzerinde serbest yüzen yağ alındıktan sonra sırasıyla emülsiyon kırma, flotasyon, nötralizasyon, koagülasyon ve çötürme işlemleri uygulanmıştır. Emülsiyon kırma işlemi H2SO4, nötralizasyon NaOH ve koagülasyon ise Al2(SO4)3.18H2O ile gerçekleştirilmiştir. Tüm bu uygulanan işlemler için tesis, işletmenin kapasitesinin iki katına çıkabileceği düşünülerek projelendirilmiştir. Bütün üniteler zemine oturtulmuş, sadece yağ tutucu zemine gömme şeklinde inşa edilmiştir. Arıtma tesisinin maliyeti 1990 yılı fiyatlarına göre 66.703.846 TL olarak hesaplanmıştır ABSTRACT THE DEVELOPMENT OF A MODEL SYSTEM FOR OILY WASTEWATER TREATMENT Feza ŞENER Ondokuz Mayıs University Institute of Natural and Applied Sciences Department of Environmental Engineering Master Thesis 1991,96pages Jury Members Assoc.Prof.Dr. Hanife BÜYÜKGÜNGÖR (Supervisor)
The development of a model system for oily wastewater treatment was aimed in this study and this treatment was carried out using air flotation method. The wastewater was obtained from BAFAY A.Ş ( the sunflower oil factory). In air flotation method, the air amount that should be given into the system was found as 3300 l/min and the treatment was verified with more than 99% efficiency. After the removal of surface free skinning oil, the foolowing treatments were applied to the wastewater in order: emulsion breaking with H2SO4, flotation, neutralization with NaOH, coagulation with Al2(SO4).18H2O and sedimentation. The plant was designed for these applied operations considering that the system capacity may be doubled. All of the units were set on the ground, only the oil holder was constructed as intering in to ground. The cost of the treatment plant was calculated as 66.703.846 TL (=22.250 U.S. $) based on the prices of 1990. ÖZET UV IŞINLARININ ÇEŞİTLİ GIDALARDA OLUŞTURDUĞU SERBEST RADİKALLERİN ESR İLE İNCELENMESİ Semiha ÇAKIR Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Çevre Mühendisliği Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi 1991,122 Sayfa Jüri Üyeleri Doç.Dr. A. Nur ONAR (Danışman) Sterilizasyon amacı ile kullanılan UV ışınlarının çeşitli gıdalarda oluşturduğu swerbest radikaller ESR ile belirlenmeye çalışılmıştır. Yapılan çalışmalar beş bölüm altında yürütülmüştür. Birinci bölümde; dokuz çeşit tahıl ve baklagil örneğinin küçük parçaları ve ezilerek elde edilen tozlarının sudaki süspansiyonları, İkinci bölümde, ondokuz çeşit sebzenin kıyılmış küçük parçaları ve ezildikten sonmra elde edilen özsuları, Üçüncü bölümde ise yirmi iki çeşit meyvenin etli kısımları ve sıkılarak elde edilen özsuları ile sekiz çeşit kuru yemiş ve dört çeşit baharatın tozları ayrı ayrı UV ışınları ile ışınlanmadan ve ışınlandıktan sonra oda sıcaklığında ve alçak sıcaklıklarda ESR ile incelenmiştir. İncelenen gıda örneklerinin ESR spektrumlarından ve hesaplanan ESR parametrelerinden gözlenen sinyallerin hangi radikallere ait oldukları belirlenmeye çalışılmıştır. Bundan başka, bu gıda örneklerinde gözlediğimiz bazı sinyallerin ışınlama ile ve sıcaklıkla nasıl değiştiği ve incelediğimiz örneklerden bazılarının çeşitli araştırmacılar tarafından g ışınları ile ışınlayarak aldıkları ESR spektrumlarında gözledikleri sinyaller ile bizim gözlediğimiz sinyaller arasında benzerliğin bulunup bulunmadığı da arştırılmıştır. Dördüncü bölümde ise ESR ile incelediğimiz 62 çeşit gıdada belirlenebilen serbest radikallerin bu gıdaların hangi bileşeninden ve bu bileşenin hangi grubundan kaynaklandığının gösterilmesi için gıdaların ana bileşenleri olan karbonhidrat, protein, yağ asitleri ve vitaminlarin UV ışınları ile ışınlanarak ESR spektrumları alınmıştır. Beşinci bölümde de gıdalardaki mikrobiyolojik bulaşmaları önlemek ve taşınmalarını kolaylaştırma amacı ile paketleme materyali olarak yaygın bir şekilde kullanılan polimerlerin (PET,PVC,PS) yapısındaki maddelerin temasta bulundukları çeşitli sulu gıdalara, bu gıdalardaki maddelerin de polimerlerin yapısına geçip geçemeyecekleri, ESR ile izlenen Amino-TEMPO maddesi kullanılarak belirlenmeye çalışılmıştır. ABSTRACT ESR INVESTIGATION OF FREE RADICALS IN SOME UV PHOTOLYSED FOODSTUFFS Semiha ÇAKIR Ondokuz Mayıs University Institute of Natural and Applied Sciences Department of Environmental Engineering Master Thesis 1991,122pages Jury Members Assoc.Prof.Dr. . A. Nur ONAR
(Supervisor) In this study 62 different kinds of foodstuffs were investigated by ESR before and under UV photlysis and product radicals were identified. In the first chapter: the ESR spectra of small garins powders and their aqueus suspensions of nine different kinds of cereals and legumes: in the second cahapter; the ESR spectra of nineteen different kinds of vegetables fleshes and their juices, in third chapter, the ESR spectra of twenty two kinds of fruit fleshes and their juices, eight kinds of nuts and seeds and four kinds of species , have been presented. The spectra of the species were recorded before and during UV photolysis, at low and room temperatures. From the ESR spectra, the paramagnetic species produced by UV photolysis were identified. The similarities of differences between ESR spactra of the g -irradiated and UV-photolysed foodstuffs were discussed. In the forth cahapter the origin of the free radicals those have determined in foodstuffs was discussed. For this purpose the main components of the foodstuffs: carbonhydrates, proteins, fatty acids and vitamins were UV irridiated and recorded ESR spectra were investigated. In the fifth chapter, packaging materials of foodstuffs such as PET,PVC,PS were investigated by ESR to obtain information about the migration of subtances from foodstuffs to plastics or from the plastics to foodstuffs. The spin-label substance Amino-TEMPO was used to follow this migration. ÖZET İÇME SUYUNDAN NİTRAT GİDERİMİ Nevim GENÇ Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Çevre Mühendisliği Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi 1992,89 Sayfa Jüri Üyeleri Doç.Dr. A.Nur ONAR (Danışman) İçme suyundan nitrat giderimi amacı ile iyon değişimi yöntemi ile çalışılmıştır. Ayrıca UV ışınları kullanılarak NO3- indirgenmesi üzerine ön çalışmalar yapılmıştır. İyon değiştirici olarak karışık reçine, Amberlite IRA904 ve Dowex-1*1-100 sentetik reçineleri kullanılmştır. Kesikli sistem çalışmaları karışık reçine ve Amberlite IRA904 ile yapılmıştır. Karışık reçine için 150 ml çözelti ile 4 g reçinenin 15 dakika karıştırılması ile en yüksek verim %86.4, Amberlite IRA904 için ise 150 ml çözeltinin 1 g reçine ile 60 dakika karıştırılması ile %95.46 olarak bulunmuştur. Çözeltide nitrat dışındaki diğer anyonlar reçinelerin nitrat giderme verimini azaltmaktadır. Bunu belirlemek için kesikli sistemde SO4-2 ve PO4-3, sürekli sistemde SO4-2, HCO3- ve Cl- anyonları denenmiştir. Amberlite IRA904 reçinesi ile yürütülen çalışmada HCO3- formuna dönüştürülerek rejenere edilen reçine ile NaCl, HCl ve deniz suyu ile rejenere edilen reçinenin NO3- giderme verimleri karşılaştırılmıştır. HCO3- formuna dönüştürülen reçine için bu değerin %87.45, diğer tuzlar ile rejenere edilen reçine için ise %90.91 olarak bulunmuştur. Sürekli sistem deneyleri Dowex-1*1-100 ve Amberlite IRA904 ile yürütülmüştür. Rejenere edilmiş Amberlite IRA904 ve deneyleri Dowex-1*1-100 reçinelerinde nitrat giderme kapasiteleri karşılaştırıldığında Amberlite IRA904 reçine kolonunun işletme kapasitesinin daha yüksek olduğu görülmüştür. Ayrıca bu iki reçine için dağılma katsayısı hesabı da yapılmıştır. UV ile NO3- giderimi çalışmalarında gerekli şartların tamamı sağlanmadığı için verim düşük bulunmuştur. Ancak içmesuyu arıtımı için sterilizasyonunda beraberinde yapılacağı gözönüne alındığında oldukça ümit verici görülmektedir. ABSTRACT Nevim GENÇ Ondokuz Mayıs University Institute of Narural and Applied Sciences Department of Environmental Engineering Master Thesis 1992,89pages Jury Members Assoc.Prof.Dr. A. Nur
ONAR(Supervisor) The removal of nitrate from drinking water has been investigated by ion exchange method. Some preliminary srudies dealing with the nitrate (NO3-) reduction has been done using UV irridiation technique in addition this. A mixed resin, Amberlite IRA904 and Dowex-1*1-100 synthetic resins has been used as ion exchangers. The batch system studies were performed mixed resin and Amberlite IRA904 . The maximum efficiency for the mixed resin was foun as 86.4%. The experiment was done by shaking a solution of 150 ml and 4 gof resins for 15 minutes. Whereas the maximum efficiency for Amberlite IRA904 was 95.46 % after shaking 150 ml solution with 1 g of resins for 60 minutes. The anions present in the solution other than nitrate reduces the nitrate removal efficiency. For the determination of this effect, SO4-2 anions in batch system, SO4-2 , HCO3- and Cl- anions in cantinuous system were worked. In Amberlite IRA904 resin studies, the nitrate removal efficiecies of the NaCl, HCl and Sea-water regenerated resins and the HCO3- rejormed resin were compared. The values are 87.45% for the HCO3- changed form and 90.91% for salt-regenerated resin. The continuous system experiments were followed using Amberlite IRA904 and Dowex-1*1-100 resins. The nitrate removal capacity of Amberlite IRA904 resin is higher than that of Dowex-1*1-100 resin. Furthermore distribution coefficient has been estimated for them. Although a lower efficiency than expected was obtained for NO3- removal by using UV lamp due to the experimental conditions, by using the technique may be accepted reasonable since the sterilisation process and drinking water refinement has being do together. ÖZET ALAÇAM İLÇE MERKEZİ KATI ATIKLARININ FİZİKSEL KOMPOZİSYON ve BERTARAF MODEL ARAŞTIRMASI Ayşe KULEİN Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Çevre Mühendisliği Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi 1992,92 Sayfa Jüri Üyeleri Doç.Dr. Osman Nuri Ergun (Danışman) Katı atıklar Türkiye’nin tüm diğer yerleşim birimlerinde olduğu gibi Alaçam İlçe Merkezi’nde de en önemli çevre sorunlarında biridir. Bu çalışmanın amacı; Alaçam İlçe Merkezi’ndeki katı atık sorununun bir bütün olarak incelenmesi ve çağdaş bertaraf modeli seçilmesidir. Katı atık konusunda yapılan çalışmalarda ilk adım toplanan katı atıkların miktar, kompozisyon ve su muhtevası gibi özelliklerinin belirlenmesidir. Bu nedenle ilçedeki katı atıkların miktar, kompozisyon ve su muhtevası, dört farklı sosyo-ekonomik bölgeden, oniki ay süre ile, ayda iki kez alınan örneklerde incelenmiş, sosyoekonomik yapı ve mevsimsel değişimler izlenmiştir. Alaçam ilçe merkezinden toplanan katı atıklarherhangi bir önlem alınmadan Uluçay deresi kenarına depolanmaktadır. Araştırma kapsamında sözkonusu depolama alanının Çevresel Etki Değerlendirmesi yapılmış ve çevreye bir çok olumsuz etkileri olduğu görülmüştür. İlçe merkezinden toplanan katı atıkların miktar, kompozisyon ve su muhtevası gibi özellikleri ile diğer faktörler dikkate alınarak ilçe için en uygun katı atık bertaraf modelinin kontrollü depolama yöntemi olacağı görüşüne varılmıştır. Uygun saha seçilerek projelendirilmesi yapılmıştır. ABSTRACT THE PHYSICAL COMPOSITION OF SOLID WASTES OF ALAÇAM CITY CENTRE AND THEIR DISPOSAL MODELLING Ayşe KULEİN Ondokuz Mayıs University Institute of Narural and Applied Sciences Department of Environmental Engineering Master Thesis 1992, 92 pages Jury Members Assoc.Prof.Dr. Osman N.ERGUN
(Supervisor) Solid wastes is one of the most important environmental problems in Alaçam town center as well as in other regions of Turkey. The purpose of this research is to investigate the solid wastes problem in Alaçam town center and to find a modern disposal model for it. The first step in the works done on solid wastes is to find the charecterstics like the amount and the composition and the moisture of the collected solid wastes. For that reason, these charecteristics were examined in teh samples taken twice a month within a twelwe-month period from four different socio-economic regions and socio-economical and seasonal changes were observed. The solid wastes collected in Alaçam have been dumped near the Uluçay Stream witout taking any precaution. In this research enrironmental impact of the dumping area was evaluated and it has been shown that the dumping to this has many negative effects for the environment. After the investigation of the charecteristics of the solid wastes like their amount, composition and moisture and other factors it has been come into conclusion that the most convenient solid wastes disposal model for Alaçam town center is the sanitary landfill method. To prove it this method was projected by choosing a suitable area. ÖZET SAMSUN-TEKKEKÖY BÖLGESİ HAVASINDAKİ SO2 KONSANTRASYONUNUN BELİRLENMESİ ve METEOROLOJİK PARAMETRELERLE İLİŞKİSİNİN İNCELENMESİ Nihal ŞEN BEKTAŞ Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Çevre Mühendisliği Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi 1992,95 Sayfa Jüri Üyeleri Doç.Dr. Osman Nuri Ergun (Danışman) Bu çalışmada Samsun ili, Tekkeköy ilçesinde hava kirliliğinin derecesi incelenmiş ve meteorolojik parametrelerle ilişkisi belirlenmiştir. İki ayrı dönem boyunca elde edilen SO2 konsantrasyonları ile meteorolojik parametreler arasındaki ilişki istatistiksel yöntemlerde yararlanılarak araştırılmıştır. meteorolojik parametreolarak rüzgar hızı,sıcaklık ve nispi nem esas alınmıştır. Hava kirleticileri ile meteorolojik parametreler arasındaki ilişkilerin dikkat çekici olduğu bulunmuştur. Ölçüm sonucu elde edilen SO2 konsantrasyonlarından yararlanılarak araştırma bölgesinin hava kirliliği düzeyi belirlenmiş ve SO2 kirlilik haritaları çizilmiştir. ABSTRACT AN INVESTIGATION ON THE DETERMINATION OF SO2 CONCANTRATION OF SAMSUN-TEKKEKÖY REGION'S AIR AND ITS RELATIONSHIPS WITH METEOROLOGICAL PARAMETERS Nihal ŞEN BEKTAŞ Ondokuz Mayıs University Institute of Narural and Applied Sciences Department of Environmental Engineering Master Thesis 1992,95 pages Jury Members Assoc.Prof.Dr. Osman N.ERGUN (Supervisor) In this study, the level of air pollution in Samsun Tekkeköy Region have been investigated and relationship with the meteorological parameters has been determined. The relationships between SO2 concentrations measured in air during two different periods and meteorological parameters investigated by using statistical methods. The speed of wind, temperature and relative humidity have been based used as meteorological parameters. The statistical relations between air pollutants and meteorological parameters wre found to be significant. Air pollution level of investigation region have been determined by using SO2 concentrations which obtained form measurements and as a result pollution maps have been drawn. ÖZET ATIKSULARDAN KROM (VI) GİDERİMİ Meral KARA Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Çevre Mühendisliği Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi 1993, 91 Sayfa Jüri Üyeleri Doç.Dr. Osman Nuri ERGUN Atıksulardan Cr (VI) giderimi amacı ile iyon değişimi yöntemi ile çalışılmıştır. Bu amaçla Amberlite IRA-904’un ve karışık reçinenin anyon değiştirme özelliklerinden yararlanılmıştır. İyon değişimi yönteminin yanısıra K.B.I.’ye ait katı atık ile Cr (VI)’nın giderimi üzerine çalışmalar yapılmıştır. Amberlite IRA-904 ve Karışık reçine ile yapılan kesikli sistem çalışmaları en uygun reçine miktarında ve karıştırma süresinde yürütülmüştür. Amberlite IRA-904 ve Karışık reçine için en uygun reçine miktarı 1 g/100 ml çözelti olarak bulunmuştur. Amberlite IRA-904 reçinesinde 25 dakika karıştırma süresinde krom(VI) giderme verimi %98.6 olurken, bu değer karışık reçine için 20 dakika ve %97.7 olmuştur. Çözeltide diğer anyonların bulunması krom(VI) IRA-904 ile yapılan bir seri deneyde 60 mg/l F- derişimi krom (VI) giderme verimini %99’a: 60 mg/l Cl- derişimi krom (VI) giderme verimini %99.7’ye çıkarmaktadır. Bu derişimlerin üzerinde ise krom(VI) giderme verimi düşmektedir. Sürekli sistem deneyleri Amberlite IRA-904 ve Karışık reçine ile yürütülmüştür. Rejenere edilmiş Amberlite IRA-904 ve Karışık reçinenin krom(VI) giderme kapasiteleri karşılaştırıldığında Amberlite IRA-904 reçine kolonunun işletme kapasitesinin daha yüksek olduğu görülmüştür. Katı atık ile krom(VI) giderimi çalışmaları kesikli sistemde yürütülmüştür. En uygun katı miktarı pH 1 için 4g/100ml olarak belirlenmiştir. En uygun karıştırma süresi %74.6 giderme verimi ile 25 dakika olmuştur. Katı atık ile krom(VI) giderimi esnasında desorpsiyon olmaması ve çözeltinini krom (III)’ün yeşil rengini alması, krom (VI) gideriminin indirgenme ile gerçekleştiğini düşündürmüştür. ABSTRACT REMOVAL OF Cr(VI) FROM WASTEWATER Meral KARA Ondokuz Mayıs University Institute of Natural and Applied Sciences Department of Environmental Engineering Master Thesis 1993, 91 pages Jury Members Assoc.Prof.Dr. Osman Nuri ERGUN The removal of Cr(VI) from wastewater has been investigated by ion exchange method. Amberlite IRA-904 ve Mixed resin were used as anion exchangers. The chromium removel studies were also performed by using of a solid waste which was a by-product of K.B.I. factory. The batch system studies those performed using Amberlite IRA-904 and Mixed resin were carried out at the optimum resin amount and mixing period. The optimum resin amount for both resins was found to be 1 g/1oo ml solution. The yield of Cr(VI) removal by Amberlite IRA-904 at 25 min. mixing period was 98.6%, where as this value was 90.7% for mixed resin at 20 min. mixing period. The other anions present in the solution have various effects on the removel of Cr(VI). For example, ,n the series experiments with Amberlite IRA-904 , while F- concentration of 60 mg/L, increased the yield of Cr(VI) removal to 99.0%, the value was found to be 99.7% for 60 mg/l Cl-. The yield of Cr(VI) removal decreases above these concentrations of anions. The continuous system experiments were performed with Amberlite IRA-904 and Mixed resin. As the Chromium removal capacities of regenerated Amberlite IRA-904 and Mixed resin was compared, it was observed thet the Amberlite IRA-904 resin was efficient. The Cr(VI) removal studies with the solid waste were carried out in the batch system. The optimum solid waste were carried out in the batch system. The optimum solid amount at pH 1 was determined as 4 g/100 ml . The optimum mixing period with 74.6% of the removal was determined as 4 g/100 ml. The optimum mixing period with 74.6% of the removal was 25 min. During the removal of Cr(VI) by the solid waste, desorption wasn’t observed and the colour of the solution turned the green colour of Cr(III). Therefore, it was thought that the removal of Cr(VI) with the solid waste was happening as a result of reduction. ÖZET ÇARŞAMBA ŞEKER FABRİKASI İŞLETMESİNE AİT ATIKSU ARITMA TESİSİ TASARIMI Gülcan YILMAZ Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Çevre Mühendisliği Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi 1993,104 Sayfa Jüri Üyeleri Prof.Dr.Hanife BÜYÜKGÜNGÖR(Danışman) Şeker Fabrikası atıksularının arıtılabilmesi amacı ile gerçekleştirilen bu çalışmada, fiziksel,kimyasal ve biyolojik yöntemler kullanılmıştır. Atıksu Çarşamba Şeker Fabrikasından temin edilmiştir. Fabrikanın pancar işleme kapasitesi bu günün şartlarında 3.300 ton/gün olup fabrikanın kuruluş projesine göre pancar işleme kapasitesi 6000 ton’dur. Fabrikanın 2/3 kapasite ile çalıştığı gözönüne alınmış ve projelendirmede tam kapasiteye gaçtiğinde ise tesisin paralel olarak çalıştırılması tasarlanmıştır. Fabrika çıkışı atıksu, halen fabrikada işletilmekte olan Brüchner tipi çökeltme havuzundan çıktıktan sonra, ön çökeltme havuzlarına alınır. Kum tutuculardan geçirilen atıksuya, kimyasal arıtma ünitelerine girmeden önce koogülant ilave edilir. Koogülant olarak sülfürik asit seçilmiştir. Hızlı karıştırma havuzu ile flokların daha kolay oluşabilmesi amaçlanmıştır. Kimyasal çökeltme havuzu ile birlikte kimyasal arıtım üniteleri tamamlanmıştır. Biyolojik arıtım yöntemi olarak aktif çamur sistemi seçilmiştir. Son çöktürme tanklarından çıkan arıtılmış su, fabrikada pancarları yıkama suyu olarak tekrar kullanılacaktır. Şeker fabrikalarında en önemli sorun olan su ihtiyacı böylece karşılanmış oalacaktır. Sistemde ön çökeltme havuzundan alınanan çamurun direkt olarak tarımda kullanılması, kimyasal ve son çötürme havuzundan alınan çamurun ise çamur yoğunlaştırıcı ve çürütücülerden geçtikten sonra değerlendirilmesi yoluna gidilecektir. ABSTRACT DESIGN OF WASTEWATER CLEANING PLANT OF ÇARŞAMBA SUGAR FACTORY Gülcan YILMAZ Ondokuz Mayıs University Institute of Natural and Applied Sciences Department of Environmental Engineering Master Thesis 1993,104pages Jury Members Prof.Dr. Hanife BÜYÜKGÜNGÖR(Supervisor) In this study, physical,chemical and biological methods have been used in order to be treatment the waste-waters of sugar factory. The waste water has been taken from Çarşambe Sugar Factory. At the present condiditon, daily beet prosessing capacity of the factory is 3500 tons but the main project is 6000 tons/day. In the project it has been thought that factory have worked with 2/3 of capacity, in case full capacity, it has been considered to worked the present system as prallel. The waste water, from outlet of the factory, is taken to the pre-precipitation pools after passing through the sand protection, coagulant has been added before chemical treatment unit. Sulphuric acid has been chosen as coagulant it has been planned to have floc make easily by quick mixing. Chemical treatment units has been completed together with chemical precipitation pools. The classic active sludge system has been chosen for biological treatment. The treated water coming to the final precipitation tanks will be used as wash-water for beets in the factory. So, in the sugar factories, the waste water will be used again. With this system, the sludge taken from the precipitation poll can be used in agriculture and the sludge taken from chemical and last precipitation pool will be used as after passing through sludge digestion and thickening. ÖZET ÖLÜ NOKTA METODUNA GÖRE İÇMESUYU ŞEBEKELERİNİN BİLGİSAYAR MODELLEMESİ Köksal SARICAOĞLU Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Çevre Mühendisliği Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi 1993,100 Sayfa Jüri Üyeleri Prof.Dr.Hanife BÜYÜKGÜNGÖR(Danışman) Bu çalışmada ölü nokta metoduna göre şebeke hesapları yapan bir bilgisayar programı geliştirildi.Geliştirilen programın eğitici olmasına dikkat edildi. Bu amaçla programın çalışması esnasında yardım pencereleri kullanılarak, kullanıcı gerektiği zaman bilgilendirildi. Geliştirilen Şebeke-Master V:1.0 programı kullanılarak bir beldenin şebeke hesabı programın uygulaması olarak gerçekleştirildi. ABSTRACT A COMPUTER MODELLING OF DRINKING WATER SYSTEM BY DEAD POINT Köksal SARICAOĞLU Ondokuz Mayıs University Institute of Natural and Applied Sciences Department of Environmental Engineering Master Thesis 1993,104pages Jury Members Prof.Dr. Hanife
BÜYÜKGÜNGÖR(Supervisor) In this study, a computer program has been developed according to the death point method. It has been taken into consideration to be the educational of it. For the reason, it has been made the user inform by using the help windows during the operation of the program. The water supply system estimation of the city using the Şebeke-Master V:1.0 program developed, has been carried out as the application of it. ÖZET SAMSUN ONDOKUZMAYIS ÜNİVERSİTESİ ATIKSU ARITMA TESİSİNİN İŞLETİLMESİ, İŞLETME PROBLEMLERİ ve BAKIMI Keziban CAMADAN Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Çevre Mühendisliği Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi 1993,103 Sayfa Jüri Üyeleri Doç.Dr. A.Nur ONAR(Danışman) Bu tez çalışmasında, Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitesi, atıksu Arıtma Tesisinin İşletilmesi, bakımı ,işletme problemleri, oluşan bu problemlerin nedenleri, tesise gelen etkileri, problemlerin çözümü için alınması gereken tedbirler araştırılmış, tesisin optimizasyonuna çalışılmıştır. Araştırmanın ilk altı ayında tesisin giriş (ızgara girişi) ve çıkış (klorlama havuzu) noktalarından alınan numunelerde sırasıyla pH, Sıcaklık, Biyolojik Oksijen ihtiyacı(BOI), Kimyasal Oksijen İhtiyacı(KOI), Organik madde, alkalinite, askda katı madde(AKM),Toplam Çözünmüş Madde (TÇM), Nitrat, Nitrit, Amonyak, Organik Azot, Fosfor ölçümleri yapılmıştır. Tesisin 16-12-1992 tarihinde kapatılmasından sonra tesisten alınan numunelerde, laboratuvarda kesikli olarak çalışan Uzun Havalandırmalı Aktif Çamur Sistemi çalışılmıştır. Önce aktif çamur üretilmiş, sonra belirlene havalandırma sürelerinde numuneler alınarak yukarıda adı geçen ölçümler yapılarak optimum havalandırma hızı, optimum havalandırma süreleri belirlenmiştir. Tesisisin yeniden devreye girdiği 05-05-1992 tarihinden sonra ise, tesiste gözlenen yüzen çamur probleminin nedenleri üzerinde çalışılmıştır. Bu amaçla tesiste, Çamur hacim ;İndeksi(SVI), Çamur Yoğunluk İndeksi(SDI), Karışım sıvısında askıda katı maddeler(MLSS) Nitrat, Nitrit, Amonyak, Çözünmüş Oksijen, yağ ve gres ölçümleri yapılmıştır. Bu çalışmalar neticesinde, tesiste bazı işletme problemlerinin olduğu belirlenmiş, problemlerin çözümleri için alınması gereken önlemler tartışılmıştır. ABSTRACT THE OPERATION, CONSTRUCTION PROBLEMS AND MAINTANENCE OF WASTEWATER TREATMENT PLANT OF ONDOKUZ MAYIS UNIVERSITY Keziban CAMADAN Ondokuz Mayıs University Institute of Natural and Applied Sciences Department of Environmental Engineering Master Thesis 1993,103pages Jury Members Assoc.Prof.Dr. A. Nur ONAR
(Supervisor) In this study, problems observed with respect to the desing, consruction, operation and maintenance of the wastewater treatment plant of the Ondokuz Mayıs University were investigated. The prpcess is one of extended aerated activated sludge system. During the first six months period of the study, samples were taken regularly from the inlet and outlet of the plant and analyzed for determination of pH,temparature, BOI5, COD,Organic Matter, alkalinity, suspended solids, nitrate,nitrite,ammonia,organic nitrogen, phosphorus, content of the raw wastewater and effluent. Foolowing the closure of the plant on 16-12-1992, raw wastewater samples, taken from the inlet of the works were treated in a batch-wise extended aeration mode reactor set up in the laboratory. Optimum aeration time and aeration rate were determined after the production of activated sludge in the reactor. As the plant started to run again on 5-5-1992, the possible reasons of the sludge bulking problem observed were searched. For this purpose, Sludge Volume Index (S.V.I) , Sludge Density Index (S.D.I), Mixed Liquar Sospended Sloics (MLSS) , nitrate, nitrite, ammonia, dissolved Oxygen, and grease determinations were carried out. As a result of this study, some measures necessary to upgrade the operation of the plant were discussed. ÖZET ENDÜSTRİYEL KATI ATIKLARIN ÇEVREYİ KİRLETME POTANSİYELİNİN İNCELENMESİ Safiye ŞAHİNKAYA Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Çevre Mühendisliği Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi 1993,91Sayfa Jüri Üyeleri Doç.Dr. A.Nur ONAR (Danışman) Bu çalışmada Karadeniz Bakır İşletmeleri faaliyetler sonucu ortaya çıkan flotasyon atığının içerdiği maddelerin yağmur suyu ve nemin etkisi ile çevreyi kirletme olasılığı incelenmiştir. Bu amaçla flotasyon katı atığı ile kesikli sistem çalışmaları yürütülmüştür. Farklı pH ve sürelerde katı atık ile temasta bırakılan damıtık su süzülmüş ve süzüntüde anyonlardan SO4-2, PO4-3, Cl-, NO3- derişimleri ile katyonlardan Al+3,Cu+2, Zn+2, MN+2,Cr+6 ve toplam Fe derişimleri saptanmıştır. Katı atığın en uygun kullanım şekli, en uygun kullanım süresi ve en uygun katı miktarına karar verildikten sonra, farklı pH’larda çalkalama ve bekletme süresine bağlı olarak atığın sözü geçen parametrelerinin çözünürlüğü incelenmiştir. ABSTRACT INVESTIGATION OF ENVIRONMENTAL POLLUTANT POTANTIAL OF INDUSTRIAL SOLID WASTESNITRATE REMOVAL FROM DRINKING WATER Safiye ŞAHİNKAYA Ondokuz Mayıs University Institute of Natural and Applied Sciences Department of Environmental Engineering Master Thesis 1993,91pages Jury Members Assoc.Prof.Dr. A.Nur ONAR (Supervisor) In this study the pollution potential of the environment by the flotation wastes obtained as a result of the activity of Black Sea Administrations with the effect of rain water and moisture releasing various anions and cations have been investigated. For this reason, Batch System Studies have been carried out with flotation solid wastes at different pH’s and time, the distilled water that is allowed to cantact with the solid waste has been filtered and concentration of the anions SO4-2, PO4-3, Cl-, NO3- and concentration of the cations Al+3,Cu+2, Zn+2, MN+2,Cr+6 and total Fe have been determined in the filtrate. After determining the most suitable type of the waste and contact time and the amount of the solid waste, the dissociation of above- mentioned parameters of the solid waste has been examined depending on its shaking and cantact time at different pH’s. ÖZET İÇME SULARINDA ASKIDA KATI MADDE GİDERİLMESİNDE HIZLI PROSES SİSTEM ARAŞTIRMASI Recep DURMUŞ Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Çevre Mühendisliği Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi 1993,71 Sayfa Jüri Üyeleri Doç.Dr. Osman Nuri Ergun (Danışman) İçme ve kullanma sularında bulunan doğal ve yapay askıda katı maddelerin giderilmesinde yaygın olarak kullanılan proses mekanik filtrasyon işlemdir. Yöntemin temel prensibi, suyun permeabilitesi yüksek olan poroz bir ortamdan geçirilerek askıda katı maddelerin gözeneklerde tutulmasıdır. Bu çalışmada, basınçlı filtre prensibine uygun olarak dizayn edilen bir pilot filtre yatağında kum,çakıl,kuvarsit,zeolit ve odun kömürü gibi suyun fiziksel ve kimyasal ayrıştırıcı ve aşındırıcı özelliklerine dayanıklı, ucuz ve kolay temin edilebilir doğal malzemeler kullanılarak tane büyüklüğü, köşelilik ve tane dizilişinin filtrasyon verimi ve etkileri araştırılmış, verim-zaman ilişkileri incelenmiştir. Yapılan çalışma sonucunda, filtrasyon hızı ve verimin tamamen denebilecek ölçekte kullanılan malzemenin özelliklerine bağlı olduğu görülmüştür. Tane yuvarlaklığı arttıkça boşluk oranı azalmasına ve filtre hızı düşmesine rağmen, AKM tutulması yüksek olmaktadır. Köşeli malzemede boşluk oranı daha fazla olduğu için geçiş hızı artmış fakat verimin düştüğü izlenmiştir. İnce tane boyutlu malzemeler verim bakımından kalın tanelilere oranla daha iyi sonuç vermektedir. Ancak ince taneli filtre yataklarında süre uzadıkça verim düşmektedir. ABSTRACT THE INVESTIGATION OF RAPID PROCESS SYSTEM IN THE DISPOSAL OF SUSPENDED SOLID MATERIALS FROM DRINKING WATER Recep DURMUŞ Ondokuz Mayıs University Institute of Natural and Applied Sciences Department of Environmental Engineering Master Thesis 1993,71pages Jury Members Assoc.Prof.Dr. Osman N.ERGUN (Supervisor) The process used mostly for the natural and artificial suspended solid disposal from drinking and domestic water is mechanical filtration. The main principal of this method is the holding of suspended solids in the pores by a high water permeating through a porous media. In this study by using inexpensive and easily acquired natural materials which are strong against the physical and chemical decomposing and corrosive characteristics of water such as sand, pebble, quartzite, zeolit, and charcoal in a pilot filtration bed designed according to the principal of pressure filter the filtration efficiency of the dimension of particular, the angularity and the order of particular and their effects were investigated and the efficiency-time relationships were discussed. After these studies it was seen that the rate and effciency of filtration depend considerably on the characteristics of the materials used. The rounder the particular is, the lower the rate of void and filtration are. In spite of this the holding of suspended solids is great. It was observed that as the rate of void is greater in angular materials the rate of transition has increased but the effciency has decreased. As to efficiency the materials of thin dimension of particular became more useful than the materials of thick dimension of particular. However, efficiency has decreased when time has got longer in the tihn particular filter beds. ÖZET SAMSUN TEKKEKÖY YÖRESİ HAVASINDAKİ SO2 VE DUMAN KONSANTRASYONLARININ BELİRLENMESİ VE METEOROLOJİK PARAMETRELERLE İLİŞKİLERİNİN BELİRLENMESİ Nevzat BEYAZIT Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Çevre Mühendisliği Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi 1993,183 Sayfa Jüri Üyeleri Doç.Dr. Osman Nuri Ergun (Danışman) Bu çalışmada Orta Karadeniz Bölgesinde yer alan Samsun-Tekkeköy yöresinde, havadaki (SO2) ve duman konsantrasyonları ölçülmüş, elde edilen ölçüm sonuçları ile meteorolojik parametreler arasındaki ilişkiler, istatistiksel yöntemlerle araştırılmıştır. Meteorolojik parametreler olarak, basınç,sıcaklık,nispi nem ve rüzgar hızı seçilmiş ve regresyon denklemleri ile birlikte korelasyon katsayıları bulunmuştur. Denklem ve katsayılar incelenmiş , kirleticiler ve meteorolojik parametreler arasındaki ilişkilerin zayıf olduğu belirlenmiştir. Ayrıca rüzgar yön ve hızına ilişkin değerleri gösteren rüzgar gülleri çizilmiş hakim rüzgar yönleri tespit edilmiştir. Bu yönlere bakılarak ölçüm yapılan istasyonlara, yöresel ve global düzeyde kirletici taşınma olasılığı üzerinde durulmuştur. Çalışma dönemi boyunca hakim rüzgar yönlerinin güneybatı, kuzey ve kuzeybatı olması, yöreye güneybatıda yer alan küçük sanayi tesisleri ile Rusya ve Balkan ülkelerinden kirletici taşınmış olabileceğini düşündürmüştür. Kirletici konsantrasyonlarının özellikle yüksek olan değerleri, nedeni ile birlikte incelenmiş, sonuç olarak yörenin hava kirliliği düzeyi belirlenmiştir. ABSTRACT ESTIMATION OF THE SMOKE AND SO2 CONCENTRATION OF SAMSUN-TEKKEKÖY PLAIN AIR AND ITS INTERACTION WITH METEOROLOGICAL PARAMETERS Nevzat BEYAZIT Ondokuz Mayıs University Institute of Natural and Applied Sciences Department of Environmental Engineering Master Thesis 1993,183pages Jury Members Assoc.Prof.Dr. Osman N.ERGUN
(Supervisor) In this study, the concentrations of SO2 and smoke in air have been measured in Samsun-Tekkeköy located at the Middle Black Sea region and the relationships between the measurement results and the meteorological parameters have been investigated by statistical methods. As meteorological parameters: pressure, temperature, relative humidity, and the speed of the wind have been selected and the correlation coefficients, it has been determined according to the produced regression equations. By the examination of the equation and coefficients, it has been determined that the relationship between pollutants and meteorological parameters were weak. Furthermore compass roses that shows value relating to the direction and speed of wind have been confirmed. According to these directions, the possibility of the regional and global transpotation to the stations that measurements were made, have been considered. Throughout the study period, the state of being the dominat wind directions, south-west and north, have brought out the possibility pollutant transportation to the region from small industrial establishments located at the south-west, Russia and Balkan countries. Especially, high values of pollutant concentrations, together with their reasons have been investigated and as a result air pollution level of the region have been determined. ÖZET İÇME SULARINDA İYON DEĞİŞİMİ VE BİYOLOJİK DENİTRİFİKASYONLA NİTRAT GİDERİMİNİN İNCELENMESİ Leman KINALI Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Çevre Mühendisliği Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi 1994,91Sayfa Jüri Üyeleri Prof.Dr. Hanife Büyükgüngör (Danışman) İçme sularından nitrat giderimini incelemek amacı ile laboratuvar model sistemlerinde iyon değişimi ve biyolojik arıtım çalışmaları yapılmıştır. İyon değiştirici olarak karışık reçine, biyolojik çalışmalarda ise Paracocus denitrifikan mikroorganizma kültürü kullanılmıştır. Kesikli sistemde karışık reçine ile nitrat giderim verimine, reçine miktarı, karıştırma süresi, nitrat derişimi, pH ve diğer anyonların etkileri araştırılmıştır. En yüksek verim, 150 ml numune hacminde 3 g reçine ile 60 dakikalık karıştırma süresinde elde edilmiştir. Giderim verimi 6.2 mg NO3-/l için % 85.48, 758 mg NO3-/l için %99ç02, 6200 mg NO3-/l için %44.90 bulunmuştur. 1.5-9.2 pH aralığında reçine ile nitrat gideriminin mümkün olduğu tespit edilmiştir. Sürekli sistemde 5 ml/dak akış hızında mg NO3-/l giderim verimine diğer anyonların etkisi incelenmiş, SO4-2, HCO33- ve Cl- anyonların giriş derişimlerine bağlı olarak reçinenin işletme süresinin azaldığı görülmüştür. Aşağı akışlı kolon sistemde oda sıcaklığında ve 30oC’de 2.5-5 dak. Gibi iki farklı alıkonma süresinde biyolojik mg NO3- giderme verimi incelenmiştir. Her iki alıkonma süresinde de %75-99 oranında verim elde edilmiştir. Mikroorganizma tutuklamış reçine kolonunun işletme ömrünün reçine kolonunun işletme ömründen daha uzun olduğu tespit edilmiştir. Kolon çıkış suyunda nitrit oluşumu gözlenmiştir. Yeterli alıkonma süresi ile nitrit derişiminin azaldığı tespit edilmiştir. ABSTRACT INVESTIGATION OF NITRATE REMOVAL FROM DRINKING WATER VIA ION-EXCAHNGE AND DENITRIFICATION Leman KINALI Ondokuz Mayıs University Institute of Natural and Applied Sciences Department of Environmental Engineering Master Thesis 1994,91 pages Jury Members Prof.Dr. Hanife Büyükgüngör (Supervisor) In order to examine the nitrate removal from drinking water by ion-exchange and biological treatment was studied in the laboratory model systems. In ion exchange mixed resin and in the biological studies Pracoccus denitrificant cultivating micro-organisms were used. In thebatch system studies were carried out with resin and free microorganisms and in the continuous system the down wash coloumn reactor with resin and microorganisms attached to resin. The effects of amount of resin, mixing time and nitrate concentration, other anions and pH on the nitrate removal efficicency with resin were examined in the batch system. The maximum efficiency was foun with a 150 ml of sample volume and 3 g resin in a 60 minutes mixing time. The nitrate efficiency was found for 6.2 mg NO3-/l as 85.48%, for 758 mg NO3-/l as 99%, for 6200 mg NO3-/l as 44.90%. It was decided that the nitrate removal with resin is possible in the 1.5-9.2 pH range. In the continuous system the influences of other anions an NO3- removal efficiency in the 5ml/min rate of flow were investigated and the operating time of resin has been observed to reduce depending on the inlet concentration of SO4-2, HCO33- and Cl- anions. Nitrite was seen to occur in the column effluent. Nitrite concentration has reduced with suficient residence time. ÖZET SAMSUN İLİ TAFLAN BELDESİ KULLANILMIŞ SU UZAKLAŞTIRMA ARITMA SİSTEM ARAŞTIRMASI Halil TERZİOĞLU Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Çevre Mühendisliği Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi 1994,81Sayfa Jüri Üyeleri Prof.Dr. Hanife Büyükgüngör Bu çalışmada Samsun ilinin 20 km batısında Samsun-Sinop yolunun kenarında kurulmuş olan Taflan beldesinin kullanılmış su uzaklaştırma ve arıtma sistemi için projelendirme çalışması yapılmıştır. Mevcut teoriler ve bölgesel veriler kullanılarak gerekli atık su toplama sistemi araştırılmış, en ekonomik olan çevre kirliliği oluşturmayan sistem seçilmiş ve planlanmıştır. Genelde İller Bankasının konuyla ilgili kriterlere uygun olarak yapılan boyutlandırma ile çözüm elde edilmiştir. Yapılan araştırma ve incelemeler sonucunda bölgede yağmur suyu kanal sisteminin gerekli olmadığı görülmüştür. Ana caddelerde açık kanal sistemi ile yağmur sularının bölgedeki dereye ve denize verilmesinin daha ekonomik olduğu görülmüştür. ABSTRACT INVESTIGATION OF WASTEWATER COLLCTION AND PURIFICATION SYSTEM OF TAFLAN TOWN OF SAMSUN Halil TERZİOĞLU Ondokuz Mayıs University Institute of Natural and Applied Sciences Department of Environmental Engineering Master Thesis 1994,81 pages Jury Members Prof.Dr. Hanife Büyükgüngör In this study, the wastewater collection and purification system has been designed. Taflan town is located at 20 km west of Samsun City and on Samsun-Sinop State Highway. By using present theories and regional data, necessary wastewater collection system has been invesitgated and the most economic system which does not cause environmental pollution has been selected and designed. In general the solution has been obtained by designing which are made in accordance with related criteria of Drovincial Bank. According to the field data and calculations, the stormwater collection system is not necessary for the town. The stormwater of the town center and surrounding areas can be dischorged by the stream that is situated in the town center. ÖZET EVSEL NİTELİKLİ ATIKSULARIN DEMİR(ııı) TUZLARI İLE BERABER KULLANILAN KLİNKER İLE FİZİKOKİMYASAL ARITILABİLİRLİĞİNİN ARAŞTIRILMASI Huriye GÜNDOĞAR Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Çevre Mühendisliği Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi 1994,64Sayfa Jüri Üyeleri Prof.Dr. Hanife Büyükgüngör Koagulasyon ve flokulasyon işlemleri ile evsel nitelikli atıksuların arıtımında klinker sönmüş kireç alternatif olarak kullanılmıştır. Klinker veya kireç ile birlikte demir (III) klorür koagulant madde olarak kullanılmıştır. Koagulant ve koagulant yardımcısı maddelerin dozları değiştirilerek jar testleri yapılmıştır. Jar testlerinde karıştırma hızları hızlı karıştırmade 200 devir/dakika, yavaş karıştırmada ise 10 devir/dakika olarak uygulanmıştır. Ham ve arıtılmış sularda pH, AKM, bulanıklık, Fosfat, ve BOI5 değerleri saptanmıştır. Her parametre için maksimum arıtım verimleri ve bu verimleri sağlayan koagulant ve koagulant yardımcıları dozları tespit edilmiştir. Klinlerle elde edilen arıtım çamurları, sönmüş kireçle elde edilen arıtım çamurları daha iyi çökelme ve yoğunlaşma özellikleri göstermiştir. Klinker ve kireç ile elde edilen arıtım çamurlarının filtrasyona özgül dirençleri sırasıyla 4.2x1011 m/kg ve 4.0x1011 m/kg olarak belirlenmiştir. ABSTRACT INVESTIGATION OF PHYSICO-CHEMICAL PURIFICATION OF UNIVERSAL QUALITY WASTEWATER VIA CLINKER USED WITH THE IRON(III) COAGULANTS Huriye GÜNDOĞAR Ondokuz Mayıs University Institute of Natural and Applied Sciences Department of Environmental Engineering Master Thesis 1994,64 pages Jury Members Prof.Dr. Hanife Büyükgüngör Clinker was used as an alternative to hydrated lime for the treatment of domestic waste waters by means of coagulation and floculation. Iron(III) chloride was used as a coagulant with the clinker and lime. Jar test were carried out by changing the dosages of the coagulant and the coagulant aids. Stirring rates applied were 2000 revolations/minute for rapid mixing and 10 revolulations/ minute for slow mixing. PH, suspended solids, turbidity, phosphate and BOD values of raw waste water and of treated water were determined. Coagulant and coagulant aids dosages requred for maximum treatment efficiensicies were also determined. Sludges obrained from clinker and lime treatment were compared. The sludges obtained from clinker treatment had shown that better settling and thickening characteristics. Specific resistence to filtration of sludges resulted from clinker and lime treatment were found as 4.2x1011 m/kg and 4.0x1011 m/kg respectively. ÖZET TAFLAN BELDESİ İÇME SUYU PROJESİ M. Seçkin Aksu Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Çevre Mühendisliği Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi 1994,67Sayfa Jüri Üyeleri Prof.Dr. Hanife Büyükgüngör (Danışman) Bu çalışmada Samsun’un Taflan Beldesi’nin “İçme Suyu Tesisleri” projelendirilmiştir. Bu tesisler içinde su alma yapısı, isele hattı, arıtma tesisleri ve depo yeralmaktadır. Beldenin su ihtiyacı 660 m kotundaki Erikli mevkiindeki pınardan temin edilmiştir. Pınar verimi 9 l/sn’dir. Cazibeli isake hattında Í 100 mm çapında 25 atm işletme basıncına dayanıklı çelik borular kullanılmıştır. Kaynaktan, depodan ve şebekeden alınan su örneklei üzerinde fiiksel ve kiyasal analizler yapılmıştır. Bu analizler sonucunda suyun TS 266 İçme Suyu Standartlarına uygun olduğu görülmüştür. Yapılan proje çalışması sonucunda tüm tesislerin maliyetinin 1993 yılı Bayındırlık Bakanlığı birim fiyatlarına göre 1.006.087.548 TL. olduğu bulunmuştur. ABSTRACT DRINKING WATER PROJECT OF TAFLAN, SAMSUN M. Seçkin Aksu Ondokuz Mayıs University Institute of Natural and Applied Sciences Department of Environmental Engineering Master Thesis 1994,67 pages Jury Members Prof.Dr. Hanife Büyükgüngör (Supervisor) This research was conducted to design The Drinking Water Plants of Taflan district in Samsun. These plants only consist of water supply building, conduit line, treatment plants and storage. The drinking water used in this district comes up from the spring in Erikli region having an elevation of 660 metres. The efficiency of the spring is 9 l/second. In the attractive conduit line steel pipes, the diameters of which are Í 100 mm and are durable to 25 pulse operating pressure have been used. The water samples taken from the source, storage and network have been analysed both physically and chemically. The results of these projects indicated thet the cost of whole plants according to the unit costs of the Ministry of Public Works for 1993 was 1.006.087.548 TL. ÖZET BAZI HAVA KİRLETİCİLERİNİN (HF,SO2) LABORATUVAR ORTAMINDA BİTKİLERE ETKİLERİNİN İNCELENMESİ Yılmaz KİLİM Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Çevre Mühendisliği Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi 1994,69Sayfa Jüri Üyeleri Doç.Dr. Osman Nuri Ergun (Danışman) Buçalışmada tütün, fasulye, domates, hıyar ve marul bitkisinin yapraklarında HF ve SO2’nin etkileri incelendi. Bitkiler bu araştırma için özel olarak tasarlannrak hazırlanan sterilize bitki büyüme kabininde büyütüldü. Bitkiler 24 saat süre ile değişik konsantrasyonlarda HF ve SO2’ye maruz bırakıldı. Bitki yapraklarındaki florür birikimi ve görünür tahribatlar incelendi. Fluorür analizleri için potansiyomtrik yöntem kullanıldı. Bitki yapraklarındaki görünür yaraların tespiti SZH steromikroskop altında yapıldı. ABSTRACT INVESTIGATION OF SOME AIR POLLUTANTS (HF, SO2) AFFECTION ON PLANTS UNDER CONTROLLED CONDITIONS Yılmaz KİLİM Ondokuz Mayıs University Institute of Natural and Applied Sciences Department of Environmental Engineering Master Thesis 1994,69 pages Jury Members Assoc.Prof.Dr. Osman Nuri Ergun
(Supervisor) In this study, the effects of HF and SO2 on leaves of tobacco, beans, tomato, cucamber, lattice plants have been investigated. The plants were grown in a sterilized plant growing chamber was designed and constructed specially for this research. The plants were exposed to HF and SO2 in varying concentrations for 24 hours. The leaves of plantts were analyzed for flouride accumulation and visible damages. Potetiometric method were used for flouride analysis. Visible injuries on the leaves of plants were determined under the SZH Stereomicroscope. ÖZET FOTODEGREDASYON İLE LİNEER ALKİL BENZEN SÜLFONAT (LAB) VE FENOL GİDERİMİ Feryal ÖZTÜRK Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Çevre Mühendisliği Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi 1994,74Sayfa Jüri Üyeleri Doç.Dr. Osman Nuri Ergun Bu çalışmada lineer alkil bezen sülfonat (LAB) ve fenolün fotodegredasyon ile giderimi incelenmiştir. Fotodegredasyon deneyleri kesikli sistemde hidrojen peroksit vetitanyum dioksit varlığında, 300 W UV lambası ışınlaması altında, 100 ml 100 mg/LAB veya 100 mg/l fenol içeren çözeltiler kullanolarak yürütülmüştür. H2O2 ve TiO2 konsantrasyonu ve pH gibi parametrelerin fotodegredasyon verimine etkisi de incelenmiştir. LAB ve fenolün fotodegredasyon ile verimli bir şekilde giderildiği gözlenmiştir. LAB fotodegradasyon verimleri H2O2 varlığında %78.3-%99.9, TiO2 varlığında %85.1-%99.7, H2O2 ve TiO2 birlikte bulunduğunda %55.5-%99.9 arasında değişmektedir. Fenol fotodegredasyon verimleri ise H2O2 varlığında %86.8-%99.99, TiO2 varlığında %53.5-%79.4, H2O2 ve TiO2 birlikte bulunduğunda %98.8-%99.9 arasında değişmektedir. Fotodegredasyon prosesinin pratiğe uygulanabilme imkanının araştırılması amcı ile güneş ışığında da fotodegradasyon deneyleri yürütülmüştür. LAB’ın güneş ışığında verimli bir şekilde fotedegrede olduğu gözlenmiştir. Güneş ışığı altında LAB fotodegredasyon verimleri %76.8-%99.9 arasında değişmektedir. ABSTRACT THE REMOVAL OF LINEAR ALKYL BENZENE SUPLHANATE (LAB) AND PHENOL VIA PHOTODEGRADATION Feryal ÖTÜRK Ondokuz Mayıs University Institute of Natural and Applied Sciences Department of Environmental Engineering Master Thesis 1994,74 pages Jury Members Assoc Prof.Dr Osman Nuri Ergun In this study removal of linear alkyl benzene sulphonate (LAB) and phenol by photodegradation were investigated. Photodegradation experiments were performed in batch system in the presence of hydrogen peroxide and titaniumdioxide under 300 W UV lamp illumunation using 100 ml aqueous solution containing 100 mg/l LAB or phenol. It was observed that LAB and phenol were removed efficiently by photodegradation process. LAB photodegradation efficiencies were between 78.3%-99.9% in the presence of H2O2, 85.1%-99.7% in the presence of TiO2. Phenol photodegradation efficiencies ranged between 86.8%-99.9% in the presence of H2O2, 53.51%-79.4% in the presence of TiO2 and 98.8%-99.9% in the presence of H2O2 and TiO2 . Sunlight photodegradation experiments were also performed to explore applicability of photodegradation process to practical utilazition. Under sunlight illumunation LAB photodegradation efficiencies ranged from 76.8% to 99.9%. ÖZET EVSEL ATIKSULARIN FİZİKOKİMYASAL ARITIMINDA KİLLERİN KULLANILMASI Sevil Bilgiç Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Çevre Mühendisliği Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi 1995,118Sayfa Jüri Üyeleri Yrd.Doç .Dr.Vedat Pınarlı (Danışman) Bu çalışmada doğal ve aktifleştirilmiş killer, evsel atıksulardan demir (III) klorür (FeCL3.6H2O) ve aluminyum sülfat (Al2(SO4)3.18H2O) gibi geleneksel kogülantlara alternatif olarak kullanıldı. Ham atıksuyun koagülasyon ve flokülasyonu sırasıyla (0.3-1.5)g/l ve (30-80) mg /l doz aralıllarında aktifleştirlmiş kil ve demir (III) klorür ilave edilerek gerçekleştirildi. Proseste aktif kil kullanılmasıyla elde edilen maksimum giderim verimleri BOI5 %78, COD %79, Fosfat %90, Askıda katı madde için %96 dır. Diğer taraftan demir (III) klorür kullanımı ile elde edilen maksimum giderim verimleri BOI5 %69, COD %66, Fosfat %99, Askıda katı madde için %94 bulundu. Arıtım prosesinde doğal kil, aktifleştirilmiş kil kadar verimli bulunmadı. Ancak, doğal kilin tamponlama kapasitesinden dolayı ham atıksuyun pH ve alkalinitesi arıtımdan sonra hemen hemen aynı seviyede kaldı. Demir(III) klorür yerine aktifleştirlmiş kil ile arıtımdan sonra oluşan atıksu çamurları vakum filtrasyonu ile daha kolay susuzlaştırıldı. Demir (III) klorüre göre aktifleştirilmiş kilin kullanımı ile elde edilen çamurların filtrasyona gösterdikleri özgül direnç yaklaşık 10 kat azalarak sırasıyla 1.6x1014 m/kg ve 1.7x1013 m/kg bulundu. ABSTRACT THE USAGE OF CLAYS TO PHYSICOCHEMICAL TREATMENTS OF HOME DERIVED WASTEWATER Sevil Bilgiç Ondokuz Mayıs University Institute of Natural and Applied Sciences Department of Environmental Engineering Master Thesis 1995,118 pages Jury Members Assoc.Prof.Dr. Vedat Pınarlı
(Supervisor) In this study, natural and activated clays were used in wastewater treatment as alternatives to conventional coagulants such as ferric chloride (FeCL3.6H2O) and aluminium sulphate (Al2(SO4)3.18H2O). Flocculation was produced by adding actiated clay or ferric chloride to raw wastewater at a dosage ranges of (0.3-1.5)g/l and (30-80) mg /l, respectively. The process utilizing actşvated clay leads to maximum removal efficiencies were 78% of BOD, 79% COD, 99% phosphate and 96% of suspended matter. On the other hand, the maximum removal efficiencies obtained with the use of ferric chloride were 69% of BOD, 66% COD, 99% phosphate and 94% of suspended matter. Natural clay was no found as effective as the activated clay in the treatment process. However, due to the buffer capacity of natural clay, pH and alkalinity of raw wastewater remained at about the same level after treatment. Wastewater sludges obtained through activated clay treatment instead of using iron (III) chloride were dewatered more readily by vacuum filtration. Specific resistence to filtration values of the sludges obtained with the use of activated clay instead of the iron (III) chloride were decreased about ten-fold and were found as 1.6x1014 m/kg and 1.7x1013 m/kg respectively. ÖZET BACA HESABI VE ATMOSFERİK DAĞILIM MODELLEMESİ Sevtap Akman Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Çevre Mühendisliği Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi 1995,58Sayfa Jüri Üyeleri Prof.Dr. A.Nur Onar Bu çalışmada kullanılan sıvı ve katı yakıt bileşimine ve yakma sisteminin özelliklerine uygun baca tasarımı yapılmakta ve oluşan emisyonların hava kirliliği katkı değerleri Gauss Atmosferik Dağılım ve Taşınım Modellemesi ile hesaplanmaktadır. Çalışma iki aşamadan oluşmaktadır. Birinci aşamada kullanılan hesap teknikleri, baca tasarımı için bugün en çok kullanılan tekniklerdir. İkinci aşamada kullanılan ifadeler ise Türk Çevre Kanununun Hava Kirliliği Kontrol Yönetmeliğinde yapılacak olan cezai ve idari uygulamarda öngörülen Gauss Moodellemesi ifadeleridir. Yaptığımız çalışma henüz plan aşamasında buluna tesisler için yapılacak olan ÇED çalışmalarında, Gauss Modellemesinin uygun olduğu şartlar dahilinde, zaman tasarrufu sağlayarak kullanılabilir. Modelin uygun olduğu şartlar değiştirildiği takdirde yeni şartlara uyum sağlayacak şekilde modelin de değiştiril-mesi geremektedir. ABSTRACT CHIMNEY CALCULATION AND THE MODELLING OF ATMOSPHERIC DISTRIBUTION Sevtap Akman Ondokuz Mayıs University Institute of Natural and Applied Sciences Department of Environmental Engineering Master Thesis 1997,58 pages Jury Members Prof.Dr. A.Nur Onar The investigation chimney which is suitable to the prpperties of the liquid and solid fuel components and the combustion system is designed and air pollution contribution values of the emissisons are aclculated by the Gaussian atmospheric distribution and movement modelling. This working is composed of two main steps. The computuation methods in the first step fot the chimney designing are the most favorable methods. The expressions used in the second step are related with the Gaussian modelling in punishment and adminsitrive applications of Turkish Environmental Law Air Pollution Control Management. The invesitgation may be used in preparation of Environmental Impact Assesment (EIA) for the projects, under the apprpriate conditions odf Gaussian modelling without time. If the condiditons that the model is in change, teh model should be update according to the new condiditons. ÖZET PETROL RAFİNERİSİ ATIKSULARINDAN FİZİKO-KİMYASAL YÖNTEMLE SÜLFÜR GİDERİMİNİN İNCELENMESİ Levent ALTAŞ Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Çevre Mühendi |