|
FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜNDE 1985-1999 YILLARI ARASINDA TAMAMLANMIŞ OLAN YÜKSEK LİSANS VE DOKTORA TEZ ÖZETLERİ | ||
| Bahçe Bitkileri Yüksek Lisans Tezleri Doktora Tezleri Bitki
Koruma Gıda
Mühendisliği Tarım Makinaları Tarımsal
Yapılar Tarla
Bitkileri Toprak
Bölümü Zootekni
Bölümü Çevre
Mühendisliği Bölümü Elektrik - Elektrönik
Mühendisliği Böl. Biyoloji Bölümü Fizik
Bölümü İstatistik Bölümü Kimya
Bölümü Matematik
Bölümü Su Ürünleri Avlama ve İşleme Tekn. Su Ürünleri
Temel Bilimler Bölümü
Su Ürünleri
Yetiştiriciliği |
ÖZET BAZI ÖNEMLİ FINDIK ÇEŞİTLERİNİN ÇİÇEK GELİŞİM SAFHALARI VE ÇİÇEK BİYOLOJİLERİ ÜZERİNDE BİR ARAŞTIRMA Neriman BEYHAN Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı Doktora Tezi 1993, 175 sayfa Jüri Üyeleri Prof. Dr. Ferhat ODABAŞ (Danışman) Prof. Dr. Muharrem GÜLERYÜZ Doç. Dr. Şükriye KURNAZ 1990–1993 yılları arasında, Samsun iline bağlı Terme ilçesinde yürütülen bu çalışmada Tombul, Palaz, Sivri, Çakıldak, Kalınkara, Yerlifındık ve Hanımfındığı fındık çeşitlerinde erkek ve dişi çiçek gelişimi ve bu çeşitlerin çiçek biyolojilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Tomurcuklarda, morfolojik ayrım zamanından çiçeklenmeye kadar yapılan incelemelerde, erkek çiçeklerde 6 ana ve 2 ara, dişi çiçeklerde 7 ana ve 2 ara gelişim safhası saptanmıştır. Çeşit ve yıllara göre değişmekle birlikte, erkek çiçek morfolojik ayrımının mayıs-haziran, dişi çiçek morfolojik ayrımının temmuz-ağustos aylarında olduğu bulunmuştur. Erkek çiçeklerdeki morfolojik ayrım zamanında sürgünlerin henüz uzamakta oldukları, dişi çiçeklerdeki morfolojik ayrım zamanında ise sürgün uzamasının durakladığı ortaya çıkmıştır. Morfolojik ayrımdan sonra erkek ve dişi çiçek gelişimi değişik büyüme hızlarıyla meydana gelmekte ve bu durum genellikle çeşitlere ve gelişme dönemlerine (yıllara) göre farklılık göstermektedir. Erkek ve dişi çiçek organ taslakları oküler mikrometreli bir mikroskopla ölçülmüştür. Kedicik boyları da fındık bahçesinde ölçülmüş ve bu değerler dikkate alınarak çiçek gelişim safhaları ile karşılaştırılmıştır. Erkek ve dişi çiçeklerin, çiçeklenme başlangıç tarihleri ve çiçeklenme süreleri yıl ve çeşitlere bağlı olarak değişim göstermiştir. Çiçek tozu çimlenme ve canlılık oranları yıllara ve çeşitlere göre farklı bulunmuştur. Genellikle, çiçek tozu çimlenme oranları artan sakkaroz konsantrasyonuyla birlikte artış göstermiştir. ABSTRACT RESEARCH ON FLOWER BİOLOGY AND FLOWER DEVELOPMENT STAGES OF SOME IMPORTANT HAZELNUT CULTIVARS Neriman BEYHAN Ondokuz Mayıs University Institute of Natural and Applied Sciences Department of Horticulture Doctorate Thesis 1993, 175 pages Jury members Prof. Dr. Ferhat ODABAŞ (Supervisor) Prof. Dr. Muharrem GÜLERYÜZ Assoc. Prof. Dr. Şükriye KURNAZ The aim of this research, carried out in Terme, Samsun between the years 1990 and 1993, was to study the flower development and the flower in male and pistillate flowers of Tombul, Palaz, Sivri, Çakıldak, Kalınkara, Yerlifındık and Hanımfındığı hazelnut cultivars. In buds, from initiation till the flowering time it was determined 6 full and 2 sub-stages in male and 7 full and 2 sub-stages in pistillate flowers. Although, it can change yearly and depending on the kinds of cultivars, it was found that flower initiation began in may-June in male flowers but in July-august in pistillate flowers in all cultivars. During the initiation, it was found that the shoot growth were just about lengthen in male flowers, but pistillate flowers, the shoot growth was reposed. After the initiation, there is an apparent difference in the flower development rate between male and pistillate flowers, this difference is also observed between different cultivars and their various development years too. The primordia of male and pistillate flower organs were measured under a microscope with on eye-piece micrometer and also the length of the catkins was measured in the hazelnut orchard. The development stages of the flower were compared. The beginning dates of flowering and flowering periods of male and pistillate flowers showed difference according to cultivars and years. The pollen germination rate and viability were also found to be dependent upon the cultivars and the years. It was found that the pollen germination rate was increased as the sucrose concentration was increased. ÖZET SAMSUN İLİ FİDANLIK ŞARTLARINDA AŞILAMA YOLUYLA AŞILI ASMA FİDANI ÜRETİMİNDE AŞI TİPİ VE AŞILAMA ZAMANLARININ ETKİLERİ Hüseyin ÇELİK Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı Doktora Tezi 1995, 175 sayfa Jüri Üyeleri Prof. Dr. Ferhat ODABAŞ
(Danışman) Bu arastirma, Samsun ili fidanlik sartlarinda asıli asma fidani üretiminde ası tipi ve asılama zamanlarinin asıda basari üzerine etkilerini saptamak amaciyla 1992-1994 yillari arasinda yapilmiştir. Denemede, Vitis berlandieri x Vitis riparia melezi olan Kober 5BB ve SO4 Amerikan asma fidanlari 15 A?ustos, 15 Eylül, 15 Ekim ve 15 Kasim tarihlerinde Alphonse Lavallée, Cardinal, Çavus ve Hafizali üzüm çesitlerinin yazlik sürgünlerinden alinan kalem ve gözler kullanilarak omega ve yongali göz ası metotlari ile asılanmişlardir. Omega asılari ba? sartlarinda anaç ile kalemi omega seklinde açabilen ve el ile çalişan makine ile yapilmiştir. Deneme yillarina ve üzüm çesitlerine göre farklilik gösteren ası tutma oraninin anaç, ası tipi ve asılama zamanlari tarafindan istatistiki olarak önemli derecede etkilendi?i tespit edilmistir. Yillara göre % 86.33 ve % 100.00 arasinda de?isiklik gösteren ası tutma orani bakimindan en iyi sonuçlar 15 Eylül’de SO4 anaci üzerine Alphonse Lavallée üzüm çesidiyle yapilan yongali göz asılarinda saptanmiştir. Denemede 15 Ekim ve 15 Kasim’da yapilan asılardan ise genelde çok az veya hiç sonuç alinamamiştir. Makine ile yapilan omega asılarindaki basari da %90.00’a kadar çikmiştir. Fidan randimaninin da yillara göre % 80.00 ile % 86.67 arasinda de?isti?i denemede en iyi sonuçlar 15 Eylül’de SO4 anaci üzerine Alphonse Lavallée üzüm çesidi ile yapilan yongali göz asılarindan elde edilmistir. ABSTRACT THE EFFECTS OF THE GRAFTING TIME AND TYPES ON THE GRAFTED GRAPEVINE PRODUCTION BY GRAFTING UNDER NURSERY CONDITIONS OF SAMSUN PROVINCE Hüseyin ÇELİK Ondokuz Mayıs UniversityInstitute of Natural and Applied Sciences Department of Horticulture Doctorate Thesis 1995, 175 pages Jury members Prof. Dr. Ferhat ODABAŞ (Supervisor) Prof. Dr. Y. Sabit AĞAOĞLU Prof. Dr. Hasan ÇELİK This study has been carried out to determine the effects of grafting time and types on the success of grafted grapevine production under nursery conditions of Samsun province, during 1992-1994. The rooted rootstock of the Kober 5BB and SO4 which were the hybrid of the Vitis berlandieri x Vitis riparia, were grafted with the chip-buds and scions taken from the commercial grape cultivars of Alphonse Lavallée, Cardinal, Çavus and Hafizali at August,15; September,15; November,15; and December,15 by chip-budding and omega grafting types. The omega grafting made by the portable and hand operated grafting machine. It was determined that the take, differed to the grape cultivars and the years, was effected by the rootstock, grafting time and types, significantly. The best results for take, differed between 86.3% and 100.0% respectively to the years, observed from the chip-budding made at September,15 onto the SO4 rootstock with Alphonse Lavalée. In generally, the October,15 and November,15 grafts gave very low or less results for the whole characters, observed during study. It was also proved that the success for the omega machine grafting could be risen as nearly as 76.7%. The transplants rates differed between 80.0% and 86.7% respectively to the years. And, the chip-budding grafts made at September,15 onto the SO4 rootstock with Alphonse Lavallée gave the best results to the side of transplants rates. ÖZET KARADENİZ BÖLGESİNDE KÜLTÜR MANTARI (Agaricus bisporus (Lange) Sing.) ÜRETİMİNDE KULLANILABİLECEK ORGANİK MATERYALLERİN TESPİTİ İLE BUNLARIN MANTARIN VERİM VE KALİTESİNE ETKİSİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA Aysun UZUN Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı Doktora Tezi 1996, 194 sayfa Jüri Üyeleri Prof. Dr. Ferhat ODABAŞ Prof. Dr. Atilla GÜNAY(Danışman) Prof. Dr. Ruhsar YANMAZ Bu araştırma, Karadeniz Bölgesinde temini kolay ve ucuz olan tarımsal artıkların ham materyal olarak kültür mantarı (Agaricus bisporus (Lange) Sing.) yetiştiriciliğinde kompost yapımında kullanılabilirliğinin belirlenmesi, bu materyallerden hazırlanan en uygun kompost formüllerinin tespiti ile yetiştirme ortamlarının mantarın verim ve kalitesi üzerine etkilerinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Ziraat Fakültesi mantar üretim tesisinde 1993-1995 yılları arasında yürütülen çalışmada; çay artığı, fındık zurufu, mısır, ayçiçeği ve çeltik sapı ham materyalleri ve bunların buğday sapı ile değişik oranlarında hazırlanan kompost formülleri denenmiştir. Kompost özelliklerinin belirlenmesi amacıyla pastörizasyon öncesi ve sonrası kompostların pH, kuru madde, nem, kül, C, N miktarları ve C/N oranları ile diğer mineral madde (P, K, Mg, Ca, Na, Zn, Mn ve Fe) içerikleri saptanmıştır. Araştırmada, ele alınan değişik yetiştirme ortamlarının mantarın fiziksel özellikleri ile besin içerikleri üzerine olan etkileri de incelenmiştir. Çalışma sonuçları ele alınan tarımsal artıkların kompost yapımında ham materyal olarak kullanılabileceğini göstermiştir. Denemeye alınan uygulamalar arasında en yüksek verim; 100 kg buğday sapı, 100 kg çay artığı, 40 kg tavuk gübresi, 3 kg üre ve 12 kg alçı karışımından oluşan kompost formülünden elde edilmiştir. Ele aldığımız tarımsal artıklardan hazırlanan kompost formüllerinin çoğunun kontrole göre verimlerinin yüksek, maliyetlerinin ise düşük olduğu tespit edilmiştir. ABSTARCT AN INVESTIGATION ON THE DETERMINATION OF ORGANIC MATERIALS WHICH COULD BE USED IN MUSHROOM (Agaricus bisporus (Lange) Sing.) GROWING AT THE BLACK SEA REGION AND EFFECTS OF THESE MATERIALS ON YIELD AND QUALITY OF MUSHROOM Aysun UZUN Ondokuz Mayıs University Institute of Natural and Applied Sciences Department of Horticulture Doctorate Thesis 1996, 194 pages Jury members Prof. Dr. Ferhat ODABAŞ Prof. Dr. Atilla GÜNAY(Supervisor) Prof. Dr. Ruhsar YANMAZ The aims of this research were to determine the usefullness of some agricultural waste materials which can be easily obtained and cheap in the Black Sea Region as raw materials in compost preparation and to find out the most suitable compost formulae of these materials and effects of different media on mushroom yield and quality. In the study, compost formulae of tea waste, hazelnut husk, corn straw, sunflower straw and paddy straw and their mixtures with wheat straw in different rates were tested at the mushroom cultivation plant in Agricultural Faculty of Ondokuz Mayys University, between 1993-1995. In order to find out the compost properties; pH, dry matter, moisture, ash, C, N, C:N ratios and other mineral (P, K, Mg, Ca, Na, Zn, Mn and Fe) contents of composts before and after pasteurisation were determined. Effects of different growing media on physical properties and of nutrient contents mushrooms were also investigated in the study. Results of the study showed that agricultural waste materials taken into account in the study could be used as raw material in compost preparation. Maximum yield was obtained by the formula; 100 kg wheat straw, 100 kg tea waste, 40 kg chicken manure, 3 kg urea and 12 kg gypsum. Most of the compost formulae yielded higher, but that costs were lower when compared with control. ÖZET AMASYA’DA YETİŞTİRİLEN BAZI KİRAZ ÇEŞİTLERİNDE DERİM ÖNCESİ ÇEŞİTLİ KİMYASAL UYGULAMALARININ MEYVE ÇATLAMASI VE BAZI MEYVE ÖZELLİKLERİNE ETKİLERİ ÜZERİNDE ARAŞTIRMALAR Leyla DEMİRSOY Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı Doktora Tezi 1997, 161 sayfa Jüri Üyeleri Prof. Dr. S. Mehmet ŞEN Prof. Dr. Ferhat ODABAŞ Doç. Dr. Şükriye BİLGENER (Danışman) Bu araştırma 1994-1996 yıllarında Amasya’da yapılmıştır. Araştırmada derim öncesi değişik kimyasal madde uygulamalarının 0900 Ziraat, Lambert ve Van kiraz çeşitlerinde meyve çatlaması, bazı kalite özellikleri ve meyve kabuk yapısı üzerine etkilerinin saptanması amaçlanmıştır. Bu amaçla deneme çeşitlerinin ağaçlarına derimden yaklaşık 30-35 gün önce GA3 (20 ppm), NAA (1 ppm), GA3+NAA (20+1 ppm), GA3+Ca(OH)2 (20 ppm+%0.7) ve GA3+NAA+Ca(OH)2 (20 ppm+1ppm+ %0.7) uygulamaları ile derimden yaklaşık 30-35 (üç kez), 20 (iki kez) ve 10 (bir kez) gün önce olmak üzere Ca(OH)2 (%0.7) uygulamaları yapılmıştır. Denemelerde 1994 ve 1995 yıllarında GA3, NAA ve kombinasyonu ve bunların Ca(OH)2 ile kombinasyonları çatlamayı azaltmış, fakat genel olarak meyve kalitesi üzerine önemli etki yapmamıştır. Çatlamayı önleme ve meyve kalitesi açısından en iyi sonuç 0900 Ziraat ve Van kirazlarında GA3 uygulamalarından elde edilmiştir. Kombinasyon uygulamalarının, büyümeyi düzenleyicilerin tek başına uygulanmasına göre üstünlükleri olmamıştır. Ca(OH)2 uygulamaları da çatlamayı azaltmış, derim öncesi üst üste 3 kez (ardışık) uygulama genel olarak daha etkili olmuştur. Ca(OH)2 uygulamaları meyve ağırlığını düşürmüş, suda çözünür kuru madde içeriği (SÇKM) ve meyve sertliğini artırmıştır. Denemelerde Ca(OH)2 uygulamaları meyve ve meyve kabuğunun Ca içeriğini bir miktar artırmış, ancak genel olarak tüm kimyasal madde uygulamaları meyve ve meyve kabuğunun Ca, Mg, K ve P içeriklerini etkilememiş veya bazı durumlarda etkileri tutarsız olmuş, N içeriklerini ise bir miktar azaltmıştır. Deneme çeşitlerinin meyve kabuğunda yapılan histolojik incelemeler, çatlamaya dayanıklı 0900 Ziraat çeşidinin, çatlamaya duyarlı Lambert ve Van’a göre daha kalın kütiküla ve epiderm tabakalarına sahip olduğunu göstermiştir. Değişik kimyasal madde uygulamaları deneme çeşitlerinin kütiküla kalınlığı ile üst ve alt epiderm hücrelerinin boyutları üzerine farklı etkiler yapmıştır. ABSTRACT THE EFFECTS OF PREHARVEST CHEMICAL APPLICATIONS ON FRUIT CRACKING AND FRUIT CHARACTERISTICS OF SOME SWEET CHERRY CULTIVARS GROWING IN AMASYA Leyla DEMİRSOY Ondokuz Mayıs University Institute of Natural and Applied Sciences Department of Horticulture Doctorate Thesis 1997, 161 pages Jury members Prof. Dr. S. Mehmet ŞEN This research was carried out in Amasya from 1994 to 1996. In this research, it was aimed to determine the effect of various chemical applications before harvest on the fruit cracking, fruit quality parameters and epidermal characteristics in 0900 Ziraat, Lambert and Van sweet cherries. For this aim, the trees of the cherry cultivars were sprayed with GA3 (20 ppm), NAA (1 ppm), GA3+NAA (20+1 ppm), GA3+Ca(OH)2 (20 ppm+%0.7) and GA3+NAA+Ca(OH)2 (20 ppm+1ppm+ %0.7) approximately 30-35 days before the harvest and also single and multiple applications of Ca(OH)2 (%0.7) at ten day intervals 30 (triple), 20 (twice) and 10 (single) days before the harvest were sprayed. GA3, NAA, their combinations and with Ca(OH)2 of the same chemicals applications reduced the fruit cracking both 1994 and 1995, but quality has not effected, generally. The best result for both preventing the cracking and quality observed from GA3 application at 0900 Ziraat and Van cherry cultivars. The combined applications of plant growth regulators have not got any superiority compared with the single applications of them. The applications of Ca(OH)2 also reduced the cracking and the triple application before harvest was better than others, generally. Ca(OH)2 applications reduced fruit weight and increased fruit firmness and TSS. Although Ca(OH)2 applications increased Ca content of fruit and skin, the effect of chemicals applications on Ca, Mg, K and P content of fruit and skin was non significantly and sometimes inconsistently, but they reduced the N content, generally. The histological observations of fruit skin showed that the 0900 Ziraat which is resistant to cracking has thicker cuticula and epidermal layers than Lambert and Van cherry cultivars were the susceptible to cracking. Chemical applications had different effect to the cuticular thickness and the dimensions of epidermal cells. ÖZET DEĞİŞİK FİDE YETİŞTİRME YÖNTEMLERİ VE ORTAMLARININ BİBERLERDE FİDE KALİTESİ, VERİM, ERKENCİLİK VE MEYVE KALİTESİ ÜZERİNE ETKİLERİ Asuman SEZER Ondokuz Mayıs ÜniversitesiFen Bilimleri Enstitüsü Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı Doktora Tezi 1998, 154 sayfa Jüri Üyeleri Prof. Dr. Ferhat ODABAŞ (Danışman) Prof. Dr. Atilla GÜNAY Prof. Dr. Refik ALAN Bu araştırma 1993 ve 1994 yıllarında Samsun Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsünde yapılmıştır. Araştırmada, değişik fide yetiştirme yöntemleri ve ortamlarının 11-B-14, Çetinel-150 ve Çarliston-52 biber çeşitlerinde fide kalitesi, verim, erkencilik ve meyve kalitesi üzerine etkilerinin saptanması amaçlanmıştır. Bu amaçla, şaşırtmalı yöntemde; tohum ekim kasalarında yetiştirilen fideler, 12x15 cm'lik plastik torbalara, 8x8 cm aralıklarla ılık yastıklara, tütün tozu, çay ve çeltik kavuz külü atıkları ile bunların çeşitli oranlarda hazırlanmış kombinasyonlarından oluşan sıkıştırılmış bloklara şaşırtılmışlardır. Şaşrtmasız yöntemde ise fideler; 4x8 cm, 8x8 cm, 16x8 cm ve m2'ye 20 g tohum düşecek şekilde sıcak yastıklara yapılan doğrudan tohum ekimlerinden, 12x15 cm'lik plastik torbalara, tütün tozu, çay ve çeltik kavuz külüatıkları ile bunların çeşitli oranlarda hazırlanmış kombinasyonlarından oluşan sıkıştırılmış bloklara yapılan doğrudan tohum ekimlerinden elde edilmişlerdir. Araştırmada elde edilen sonuçlar maddeler halinde aşağıda verilmiştir. 1. Değişik fide yetiştirme yöntem ve ortamlarının denemeye alınan biber çeşitlerinde bazı fide kalite özellikleri üzerine etkisi bakımından; genel olarak tüm çeşitlerde yöntemler arasında istatistiki bir farklılık görülmemiştir. Ancak, ele alınan ortamlar içerisinde fide boyu, fide çapı, fide yaş ağırlığı, kök yaş ağırlığı, kök kuru ağırlığı, yaprak alanı ve yaprak sayısı bakımından en iyi değerler plastik torba ve çay+çeltik ortamında yapılan fide yetiştiriciliğinden elde edilmiştir. Sıcak ve ılık yastıklara yapılan doğrudan ekim ve fide dikim yöntemlerinde ise fide kalite özellikleri bakımından en iyi sonuçlar 16x8 cm aralık mesafe ile sıcak yastığa doğrudan ekim ve ılık yastığa 8x8 cm aralık mesafe ile yapılan fide dikimlerinden elde edilmiştir. 2. Araştırmada, doğrudan tohum ekimi ile şaşırtma işleminin uygulandığı fide üretiminde, gerek fide kalite özellikleri gerekse meyve verimi ve kalitesi yönünden istatistiki bakımdan önemli sayılabilecek bir farklılık tespit edilmemiştir. 3. Araştırmada, erkencilik, verim ve meyve kalitesi yönünden plastik torbalara yapılan şaşırtma ve doğrudan tohum ekimi yoluyla kazanılan fideler ile çay+çeltik kombinasyonundan oluşan sıkıştırılmış bloklara yapılan doğrudan ekim ve fide dikimlerinden elde edilen bitkilerin en yüksek değerleri verdiği saptanmıştır. ABSTARCT THE EFFECTS OF DIFFERENT SEEDLING GROWING METHODS AND MEDIA ON THE SEEDLING QUALITY, YIELD, EARLINESS AND FRUIT QUALITY IN PEPPER Asuman SEZER Ondokuz Mayıs University Institute of Natural and Applied Sciences Department of Horticulture Doctorate Thesis 1998, 154 pages Jury members Prof. Dr. Ferhat ODABAŞ (Supervisor)Prof. Dr. Atilla GÜNAY Prof. Dr. Refik ALAN This research was carried out at the Black Sea Agricultural Research Institute, in Samsun 1993 and 1994. In this research, it was aimed to deremine the effects of different seedling growing methods and media on the seedling quality, yield, earliness and fruit quality in 11-B-14, Çetinel-150 and Çarliston-52 pepper cultivars. For this aim, in the transplanting method, the seedlings grown into the boxes, were transplanted in 12x15 cm plastic bags, 8x8 cm between and in-rows in warm beds, in pressed blocks, prepared in various rates of tobacco dust, tea waste and rice glume ashes. In the direct seedling method, the seedlings was obtained from seeding in hot beds at three row spacings 4x8, 8x8, 8x16, 16x8 and 20 g seed per squaremeter, in 12x15 cm plastic bags, in pressed blocks, prepared in various rates of tobacco dust, tea waste and rice glume ashes. The results can be summarised as follows. 1. With regard to some seedling quality characteristics in all the pepper cultivars, between the methods, differences were not significant. However, among the media, from the poit of view of the seedling length, diameter, fresh weight, dry weight, root fresh weight, dry weight, leaf area and leaf number, the best values were obtained from seedling growth in plastic bags have tea waste and rice glume ashes. In the direct seeding andd transplanting nmedhods in the hot and warm beds, with regard to some seedling quality characteristics the best values were obtained at the row spacing 16x8 cm direct sowing in hıot beds and 8x8 cm transplanting in warm beds. 2. In the research, in the seedling production both of direct sowing and transplanting methods, both seedlining quality characteristics and fruit yield and quality differences were not significant , statistically. 3. As a result, in the research with regard to earliness, yield and fruit quality, the plants obtained from both of the direct seeding and transplanting method into the plastic bags and pressed blocks, prepared of tea waste+rice glume ashes, gave the best values. ÖZET ÇARŞAMBA OVASINDA CAN ERİK (Prunus cerasifera Ehrh.) TİPLERİNİN SELEKSİYON YOLUYLA ISLAHI VE BUNLARIN ŞEFTALİ VE ERİKLER İÇİN KLON ANAÇ OLARAK KULLANILABİLİRLİKLERİNİN SAPTANMASI ÜZERİNDE ARAŞTIRMALAR Hüsnü DEMİRSOY Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı Doktora Tezi 1999, 179 sayfa Jüri Üyeleri Prof. Dr. ferhat ODABAŞ Prof. Dr. Menşure ÇELİK Prof. Dr. Şükriye BİLGENER (Danışman) Bu araştırma 1994-1998 yıllarında Çarşamba Ovasında yapılmıştır. Araştırmada Çarşamba Ovasında can erik meyve seleksiyonu, selekte edilen bazı tiplerin fidanlık koşullarında anaç özelliğinin belirlenmesi ile bunların bazı şeftali ve erik çeşitleriyle aşı uyuşma durumlarının saptanması amaçlanmıştır. Denemelerde standart anaç olarak Marianna GF 8-1 ile Redhaven ve Glohaven şeftali ve Stanley erik çeşitleri kullanılmıştır. Meyve seleksiyon çalışmalarında erik meyvelerinde ağırlık, suda çözünebilir kuru madde (SÇKM) ve titre edilebilir asit içerikleri, et sertliği, kabuk rengi, et/çekirdek oranı, yeme kalitesi ve erkencilik gibi özellikler belirlenmiş ve bu özellikler bakımından Ç 7-4, Ç 8-4, Ç 2-2, Ç 1-1, Ç 6-2, Ç 8-5 ve Ç 12-2 tiplerinin diğerlerinden daha üstün olduğu saptanmıştır. Ayrıca araştırmada incelenen tiplerin bazı pomolojik ve fenolojik özellikleri belirlenmiştir. Fidanlık koşullarında anaç özelli?inin belirlenmesi için yapılan çalışmalarda köklenme oranı, sürgün çapı, sürgün çapı varyasyon katsayısı, sürgün boyu, sürgün boyu varyasyon katsayısı ve aşıya gelme oranları bakımından Ç 6-2, Ç 7-3, Ç 8-6 ve Ç 16-2’nin çok iyi; Ç 3-1, Ç 4-1, Ç 8-1, Ç 9-2 ve Ç 10-1’in iyi anaç özelliği gösterdiği saptanmıştır. Denemeye alınan şeftali/erik ve erik/erik kombinasyonlarında aşı uyuşma durumlarının belirlenmesi için yapılan çalışmalarda ise ele alınan kriterler bakımından Redhaven/Ç 16-2, Stanley/Ç 2-1, Redhaven/Ç 4-1, Redhaven/Ç 8-6, Stanley/Ç 4-1, Redhaven/Ç 8-5 ve Stanley/Ç 13-3 kombinasyonlarının çok iyi; Stanley/Ç 4-3, Redhaven/Ç 7-4, Stanley/Ç 8-1, Redhaven/Ç 8-4, Redhaven/Ç 9-3, Glohaven/Ç 13-3 ve Glohaven/Marianna GF 8-1 kombinasyonlarının iyi derecede uyuşma gösterdiği tespit edilmiştir. ABSTRACT STUDIES ON BREEDING GREEN PLUM (Prunus cerasifera Ehrh.) BY SELECTION BREEDING METHOD IN ÇARŞAMBA PLAIN AND DETERMINING USEBILITY OF THESE TYPES AS CLONAL ROOTSTOCKS FOR PEACH AND PLUM Hüsnü DEMİRSOY Ondokuz Mayıs University Institute of Natural and Applied Sciences Department of Horticulture Doctorate Thesis 1999, 179 pages Jury members Prof. Dr. Ferhat ODABAŞ This study was carried out in Çarşamba Plain during 1994-1998. The objectives of the study were firstly to select green plum types, secondly to determine rootstocks characteristics of some selected types under nursery conditions and finally to determine the grafting compatibility of these rootstocks with some peach and plum cvs. which are adapted to Çarşamba Plain. Cvs. Redhaven and Glohaven (Peach) and cv. Stanley (plum) and Marianna GF 8-1 as a standard rootstock were used in the study. In fruit selection studies, the fruit characteristics investigated were fresh fruit weight (g), Total soluble solid (%), acidity (%), fruit hardness (kg), fruit skin colour, fruit flesh/pit weight ratio, fruit edibility and fruit earliness etc. Ç 7-4, Ç 8-4, Ç 2-2, Ç 1-1, Ç 6-2, Ç 8-5 and Ç 12-2 types were found to be superior in comparison to the other types tried in the present study. In addition to the above characteristics, some pomological and phenological characteristics of the tried types were also determined. Studies carried out in order to determine rooting ratio, shoot diameter, variation co-efficient of shoot diameter, shoot length, variation co-efficient of shoot length and suitability ratio for grafting showed that while Ç 6-2, Ç 7-3, Ç 8-6, and Ç 16-2 were found to be the most suitable, Ç 3-1, Ç 4-1, Ç 8-1, Ç 9-2 and Ç 10-1 types were found to be suitable in terms of rootstocks characteristics. Studies on determining the graft compatibility of peach/plum and plum/plum combinations in terms of investigated characteristics (as scion/rootstock) showed that the combinations giving the most suitable graft compatibility were as follows; Redhaven/Ç 16-2, Stanley/Ç 2-1, Redhaven/Ç 4-1, Redhaven/Ç 8-6, Stanley/Ç 4-1, Redhaven/Ç 8-5 and Stanley/Ç 13-3 while the suitable combinations were Stanley/Ç 4-3, Redhaven/Ç 7-4, Stanley/Ç 8-1, Redhaven/Ç 8-4, Redhaven/Ç 9-3, Glohaven/Ç 13-3 and Glohaven/Marianna GF 8-1 |